Klikzink
Wie een dak in aluminium felsplaat heeft laten leggen en later moet nabestellen, krijgt met andere getallen te maken dan wie in staal werkt. Aluminium is lichter, het is duurder per vierkante meter, en het zet aanmerkelijk meer uit en in dan staal. Dat zijn geen kleine nuances: ze raken precies de dingen waar het bij nabestellen om gaat, namelijk de maat die u doorgeeft en de manier waarop de baan straks vastligt.
Onze eigen felsbanen zijn stalen felsbanen, Sendzimir verzinkt en gewalst met een haaks opstaande fels van 35 mm en een werkende breedte van 475 mm. Ze wegen ongeveer 5 kg per vierkante meter en zetten ongeveer half zoveel uit als zink. Aluminium felsplaat weegt door de bank genomen nog geen twee kilo per vierkante meter, dus ruwweg een derde van staal, en de uitzetting ligt in de praktijk hoger dan bij zink, laat staan bij staal. Dat verschil is precies waar u bij een nabestelling rekening mee moet houden, ook als het gaat om een enkele baan.
Bij een nieuw dak wordt de hele felsconstructie in één keer ontworpen: de baanlengte, de ruimte voor uitzetting aan het begin en eind van elke baan, en de klemmen die dat moeten opvangen worden op elkaar afgestemd. Bij een nabestelling ligt dat anders. U vervangt één baan, of een paar, binnen een bestaand geheel dat al jaren op zijn plek ligt. Als die vervangende baan van aluminium is, terwijl de rest van het dak dat ook is, moet de nieuwe baan zich precies zo kunnen bewegen als zijn buren. Is de nieuwe baan een fractie langer of korter gewalst, of zit de klemafstand net anders, dan voelt u dat bij de eerste warme dag al: de plaat gaat golven, of de fels komt onder spanning.
Dat is geen kwestie van slecht materiaal, het is een kwestie van hetzelfde materiaal met dezelfde maat terughalen. Een aannemer die belt voor drie nieuwe banen na stormschade, moet dus niet alleen de lengte en de breedte doorgeven, maar ook of het om aluminium of staal gaat, en bij voorkeur het volledige productieblad van de oorspronkelijke levering. Hoe de bevestiging met de klem daar precies op inspeelt, hebben wij uitgewerkt op klikzink.com; hier gaat het vooral om de plaat die u besteld.
Bij ons is een felsbaan op de millimeter afgekort, van 450 tot 8000 mm, en dat geldt voor iedere nabestelling net zo precies als voor de eerste levering. Maar de maat is niet het enige dat telt. Geef bij een nabestelling het liefst door: het materiaal (staal of aluminium), de uitvoering van het vlak (vlak, met verstijvingsril, of met micro-lines), en de kleurcharge als het om een gecoate plaat gaat. Bij onze eigen stalen felsplaat werken we met een organische coating van 50 micrometer in drie matte kleuren, en de charge bepaalt of een nieuwe baan naast een oudere baan exact even mat en even van kleur oogt. Aluminium wordt vaak anders gecoat en de kleurbeleving verschilt van staal, ook bij een vergelijkbare kleurnaam; wat dat voor het aanzicht van het dak betekent, leest u op zinklook.com.
Een concreet voorbeeld uit de praktijk: een dakdekker belt omdat één baan tijdens transport is beschadigd, terwijl de rest van de levering al op de bouw ligt te wachten. Als hij alleen "een baan van 6 meter, felsplaat" doorgeeft, lopen wij het risico een plaat te leveren die qua vlak of coating net niet aansluit. Geeft hij het ordernummer of het productieblad van de oorspronkelijke bestelling door, dan walsen wij exact dezelfde baan, in dezelfde uitvoering en, bij staal, uit dezelfde kleurcharge. Dat is precies waarom we op de kennisbankpagina over nabestellen aanraden om dat blad te bewaren zolang het dak er ligt, zoals we uitleggen bij [nabestellen](/felsplaat/nabestellen).
Het gewichtsverschil tussen aluminium en staal werkt door tot op de steiger. Een stalen baan van 5 kg per vierkante meter is aanzienlijk zwaarder te tillen dan een vergelijkbare baan in aluminium, en dat merkt u vooral bij lange banen die met twee man over het dak moeten. Bij een nabestelling van een enkele lange baan, bijvoorbeeld om een beschadigd stuk van acht meter te vervangen, is het dus zaak om vooraf te weten met welk materiaal u werkt: de tilmethode die voor aluminium volstaat, is bij een stalen baan van dezelfde lengte een ander verhaal. Hoe u een lange baan het beste optilt en draagt zonder de plaat te beschadigen, leggen we uit bij [de plaat tillen en dragen bij nabestellen](/felsplaat/nabestellen/tillen).
Ook het koud vouwen wordt door het materiaal beïnvloed. Onze stalen felsplaat is koud vouwbaar tot -15 graden; aluminium is over het algemeen soepeler te vervormen bij lage temperaturen, maar juist gevoeliger voor scheurvorming bij een te scherpe kant vanwege de grotere uitzetting die al in het materiaal zit opgeslagen. Bij nabestellingen die in de winter worden verwerkt, telt dat verschil dubbel. Meer daarover, inclusief wat wél en niet kan bij vorst, staat bij [werken bij vorst bij nabestellen](/felsplaat/nabestellen/bij-vorst).
Als we alleen naar dit ene punt kijken, het nabestellen van een enkele baan binnen een bestaand dak, dan wint staal het van aluminium. Staal zet minder uit, dus een nieuwe baan sluit met minder risico op spanning aan bij de buren die er al jaren liggen. Staal is ook minder gevoelig voor kleine maatverschillen in de klemafstand, omdat de speling voor uitzetting kleiner is en dus minder invloed heeft als de nieuwe baan een fractie afwijkt van de oude. Aluminium heeft zijn eigen voordelen, met name het gewicht bij transport en verwerking, maar bij een nabestelling van losse banen in een bestaand aluminium dak moet u net iets nauwkeuriger zijn met de opgegeven lengte en de kleurcharge om diezelfde soepele aansluiting te krijgen die staal van nature makkelijker toelaat.
Dat betekent niet dat aluminium een verkeerde keus is voor een nieuw dak; het gaat hier puur om het punt van nabestellen binnen een dak dat er al ligt. Voor de technische afweging tussen de materialen op andere punten, zoals dakhelling en de opbouw onder de plaat, verwijzen we naar klikfels.com.
Heeft u een baan nodig ter vervanging van een bestaand dak, geef dan naast de lengte ook het materiaal, de uitvoering van het vlak en, bij staal, de kleurcharge door. Heeft u die gegevens niet meer bij de hand, dan denken wij op basis van een foto of een stuk van de oude plaat kosteloos mee over de juiste specificatie. Neem contact op met Klikzink, Boylestraat 22 in Ede, en vraag desgewenst een monster van de kleuren die wij standaard leveren, zodat u vooraf kunt zien of de nieuwe baan werkelijk aansluit bij wat er al ligt.