Klikzink
Bij een renovatie krijgt u regelmatig de vraag of het niet beter aluminium moet worden in plaats van stalen felsplaat. Aluminium wordt vaak genoemd omdat het licht is en niet roest, en dat klopt. Maar voor de maat die u bestelt en de manier waarop u die maat bepaalt, is het verschil tussen de twee materialen groter dan de meeste aannemers denken. Wij zetten het op een rij, precies voor het punt waar het voor u toe doet: de bestelling en de verwerking op de bouw.
Het eerste verschil is gewicht, en dat werkt door in hoe u de rol of de baan aanlevert. Onze stalen felsbanen wegen ongeveer 5 kg per m2. Aluminium van vergelijkbare dikte weegt ruwweg een derde daarvan. Dat is prettig tillen, maar het zegt niets over de maat die u moet aanhouden: de werkende breedte en de opstaande fels van 35 mm zijn bij ons vast, en bij aluminium in de praktijk vergelijkbaar. Het gewicht verandert dus niets aan hoe u een dakvlak intekent, wel aan de logistiek op de bouw, en die logistiek behandelen we liever niet hier: hoe u een plaat draagt en tilt leest u apart.
Het tweede verschil, en dat is het verschil waar deze pagina om draait, is uitzetting. Aluminium zet ongeveer twee keer zoveel uit als staal bij dezelfde temperatuurschommeling. Onze stalen felsplaat is daarin juist gunstig: hij zet ongeveer half zoveel uit als zink, en zink zit al aan de gematigde kant. Bij een baan van 6 meter op een zuidgevel loopt de lengteverandering bij aluminium al snel op tot een paar millimeter meer dan bij staal, over het volledige temperatuurbereik van een Nederlands jaar. Op een nieuwbouwpand met een ruim, vrij toegankelijk dakvlak is dat te verwerken met een iets ruimere bevestigingstolerantie. Bij een renovatie, waar de baan vaak aansluit op een bestaande boeiboord, een oude dakrand of een aangrenzend dak dat niet meebeweegt, is die extra speling minder vergevingsgezind. U bestelt dan met staal een baan die dichter bij de opgemeten maat blijft, en dat is precies waar renovatiewerk om vraagt.
Een bestaand gebouw is namelijk zelden haaks, en dat geldt voor beide materialen evenzeer. Een dakvlak dat vijftig jaar geleden is gebouwd, is in de loop van de tijd gaan zakken, verzakken of vervormen; een gevel die ooit recht was, staat na een verbouwing van de kozijnen net een paar centimeter anders. Bij nieuwbouw meet u in op de tekening en bestelt u ruim voor de bouw begint. Bij renovatie doet u dat andersom: u meet in op het bestaande werk, pas nadat de oude bekleding eraf is en de onderconstructie zichtbaar ligt. Dat is de reden dat wij bij renovatieprojecten aanraden later in te meten dan bij nieuwbouw, zoals we ook toelichten bij [de opslag op de bouw en het inmeten bij een bestaand gebouw](/felsplaat/maatvoering-renovatie/opslag-op-de-bouw). Voor aluminium geldt die regel al even streng, met dien verstande dat u bij aluminium door de grotere uitzetting nóg iets ruimer moet marge houden op de eindmaat, terwijl bij staal de opgemeten maat vaak al voldoende is.
Wat betekent dit voor de manier waarop u inmeet? Bij een schuine gevel, een uit het lood staande kopgevel of een dakvlak met een lichte bolling neemt u op meerdere punten de maat, niet alleen aan begin en eind van de baan. Bij aluminium is het verstandig om, waar de fabrikant dat aangeeft, een deel van de lengte als uitzettingsmarge te reserveren, zeker bij lange banen op een gevel met volle zon. Bij onze stalen felsplaat is die marge kleiner, en dat vertaalt zich direct in minder rekenwerk en minder risico dat u een baan net te kort of te lang bestelt. Wij leveren op de millimeter afgekort, van 450 tot 8000 mm, en omdat de uitzetting beperkt is, kunt u die maat met meer vertrouwen overnemen van uw inmeting op de bouw.
Daarmee komen we bij het tweede echte verschil: de prijs per kilo. Aluminium is doorgaans duurder dan verzinkt en gecoat staal, en bij renovatiewerk waar toch al met kleine, onregelmatige maatvoeringen wordt gewerkt, telt elke misrekening dubbel door. Een verkeerd ingemeten baan die u met aluminium besteld heeft, is een duurdere misser dan dezelfde fout in staal. Dat pleit er bij renovatie eerder voor om, zeker bij twijfelachtige of afwijkende maten, met ruimte te werken en liever een baan iets later definitief te laten afkorten dan te vroeg vast te leggen. Hoe u dat inkorten precies aanpakt, zowel in de fabriek als eventueel nog op de bouw zelf, leest u in ons overzicht over hoe u [de juiste baanlengte bepaalt](/felsplaat/baanlengte-bepalen).
Ook de koudbestendigheid speelt een rol bij renovatiewerk dat in de winter doorloopt. Onze stalen felsplaat is koud vouwbaar tot -15 graden, wat betekent dat u bij winterwerk niet naar een verwarmde werkplek hoeft te verhuizen om een plaat op maat te krijgen. Aluminium gedraagt zich bij lage temperaturen anders en vraagt eerder om voorzichtigheid bij het vouwen op locatie. Bij renovatieprojecten die om planningsredenen in de winter worden uitgevoerd, is dat een praktisch voordeel van staal dat niet direct met de maatvoering te maken heeft, maar wel met het moment waarop u die maatvoering definitief kunt maken.
Samengevat wint aluminium het op gewicht, en dat is voor sommige daken en gevels een reden om er wél voor te kiezen. Voor de maatvoering bij renovatie wint staal: minder uitzetting, dus minder marge nodig, dus een bestelde maat die dichter bij de werkelijke inmeting blijft, tegen een lagere prijs per kilo. Voor een bestaand gebouw dat toch al onregelmatig is, is dat precies het verschil dat een strakke aansluiting op de bestaande rand of nok mogelijk maakt.
Wat kunt u met deze pagina in handen? Bepaal eerst of gewicht op uw project echt een rol speelt, bijvoorbeeld bij een constructie die weinig extra belasting verdraagt; is dat niet het geval, dan geeft de uitzetting bij renovatiewerk de doorslag richting staal. Meet daarna in op het bestaande werk, niet op de oude tekening, en bestel de baanlengte pas als de onderconstructie zichtbaar en gecontroleerd is. Twijfelt u over een lastige maat op een onregelmatig dakvlak? Stuur ons uw tekening: meedenken kost niets, en wij denken graag mee over de maatvoering die bij uw renovatie past.