Klikzink
Wie een felsdak of -gevel laat maken, komt het materiaal aluminium vroeg of laat tegen. Aluminium felsplaten liggen op veel daken in Nederland en het is dus een reële vraag: waarom zou u voor staal kiezen, en wanneer is aluminium juist de betere keuze? Wij maken felsbanen van staal en zijn dus geen onafhankelijke partij, maar we willen u wel de eerlijke vergelijking geven, inclusief de gevallen waarin aluminium wint. Deze pagina gaat over de plaat zelf: gewicht, maat, uitzetting en verwerking op de bouw. Over kleur en glans leest u meer op zinklook.com, over de bevestiging op de ondergrond op klikzink.com.
Het grootste verschil zit in het gewicht. Onze stalen felsbanen wegen ongeveer 5 kg per vierkante meter. Aluminium in een vergelijkbare dikte weegt ongeveer een derde daarvan. Op de bouwplaats voelt u dat direct: een baan aluminium van zes meter tilt u met twee man moeiteloos van de vrachtwagen, terwijl een stalen baan van dezelfde lengte merkbaar zwaarder aanvoelt. Voor de constructie van het gebouw maakt dat gewichtsverschil in de praktijk weinig uit, de meeste dakconstructies zijn daarop berekend, maar voor de manier van werken op het dak zelf telt het wel. Bij hoge, onbeschutte daken of bij lange dagen handmatig tillen is het lichtere aluminium voor de ploeg op het dak een prettiger materiaal.
Waarom staal dan toch vaak de voorkeur krijgt, zit in de stevigheid. Staal is stugger dan aluminium en blijft daardoor beter vlak liggen, ook bij grotere baanlengtes en bij minder gelijkmatige ondergronden. Aluminium buigt eerder mee met kleine oneffenheden in de onderconstructie, wat zichtbaar kan worden als een lichte golving in het vlak. Bij een strak, groot dakvlak waar het oog lang over een baan kan dwalen, is dat een reëel punt om mee te wegen. Onze felsbanen zijn er in drie uitvoeringen van het vlak: vlak, met verstijvingsril of met micro-lines, en die keuze speelt vooral hierbij een rol, al gaat het verhaal daarachter verder dan alleen materiaalkeuze.
Aluminium zet ongeveer twee keer zo veel uit bij temperatuurwisselingen als staal. Staal zet op zijn beurt weer ongeveer half zoveel uit als zink. Dat verschil lijkt op papier een detail, maar het bepaalt in de praktijk hoe een baan zich gedraagt over een dag met felle zon gevolgd door een koude nacht. Bij een lange aluminium baan op een zuidgericht dakvlak kan de uitzetting merkbaar zijn in de fels en in de manier waarop de baan tegen de klemmen aan beweegt. Bij staal is die beweging kleiner, wat het materiaal voorspelbaarder maakt bij grotere baanlengtes.
Dit uitzettingsverschil werkt direct door in de baanlengte die u in de praktijk aanhoudt. Bij aluminium wordt vaker met kortere banen gewerkt, of met extra aandacht voor de ruimte die de klem aan het materiaal moet geven om vrij te kunnen bewegen. Bij staal kunt u, mede dankzij de geringere uitzetting, doorgaans met langere banen werken zonder dat de fels onder spanning komt. Onze felsbanen leveren we op maat, van 450 tot 8000 mm, op de millimeter afgekort vanaf onze eigen walsmachines. Dat is precies waarom veel aannemers voor lange, ononderbroken dakvlakken naar staal grijpen: de plaat kan de lengte van het dakvlak volgen zonder dat er halverwege een naad nodig is om de uitzetting op te vangen.
Die klemmen, en de manier waarop ze de uitzetting van het materiaal begeleiden, zijn overigens hetzelfde ongeacht of u voor staal of aluminium kiest, maar de tussenafstand en de speling die daarbij nodig zijn, verschillen per materiaal. Hoe die klem precies werkt en in welke volgorde u die op de ondergrond aanbrengt, leest u uitgebreider zoals wij uitleggen bij de bevestiging met klemmen onder de fels. Dat is techniek die los staat van welk metaal u kiest, maar die u wel moet afstemmen op de uitzetting van het gekozen materiaal.
Aluminium is per vierkante meter doorgaans duurder dan staal, ook al is het lichter. Dat komt door de grondstofprijs van het metaal zelf, die minder stabiel is dan die van staal en die het totaalplaatje van een project kan beïnvloeden. Wij noemen op deze site geen bedragen, want die veranderen sneller dan een kennisbank kan bijhouden en een pagina met een verkeerd prijspeil is minder waard dan geen pagina. Vraag bij uw offerte dus altijd een actuele vergelijking op tussen beide materialen voor het project dat voorligt, want de verhouding kan per moment en per leverancier verschillen.
Onze stalen felsbanen hebben een plaatdikte van 0,55 mm en zijn Sendzimir verzinkt, met 275 g/m2 zink aan beide zijden en een organische coating van 50 micrometer daarop. Die opbouw geeft het materiaal een basisbescherming die los staat van de coating zelf, iets wat bij aluminium niet aan de orde is omdat dat materiaal van nature corrosiebestendig is zonder verzinking. Wat dat voor het uiterlijk en de kleurkeuze betekent, staat op zinklook.com; hier gaat het puur om de plaat als constructief materiaal.
Voor de verwerking op de bouw is de koudvouwbaarheid van belang. Onze stalen banen zijn koud vouwbaar tot -15 graden, wat betekent dat u ze het grootste deel van het jaar zonder voorverwarmen kunt bewerken, ook bij hoeken en aansluitingen op locatie. Aluminium is zachter en laat zich over het algemeen nog iets soepeler vouwen, wat bij complexe details met veel bochten in het voordeel van aluminium kan werken. Bij een rechttoe rechtaan dakvlak met lange, rechte banen speelt dat verschil in de praktijk vrijwel geen rol.
Er zijn situaties waarin wij zelf aluminium zouden aanraden. Bij extreem lichte constructies, zoals bij renovaties van bestaande gebouwen waar het dakvlak nauwelijks extra gewicht mag hebben, is het lagere gewicht van aluminium een reëel argument. Bij complexe daken met veel kleine vlakken, hoeken en opkanten waar de plaat vaak gebogen en gevouwen moet worden, kan de soepelheid van aluminium het werk vereenvoudigen. En bij projecten waar de opdrachtgever specifiek om aluminium vraagt vanwege eerdere ervaring of vanwege het uiterlijk, is dat een legitieme reden om dat spoor te volgen; het uiterlijk van het materiaal, inclusief de kleur- en glansmogelijkheden, bespreken we niet hier maar op zinklook.com.
Voor de meeste platte en licht hellende daken en gevels vanaf zes graden dakhelling, met rechte, lange vlakken en een wens voor een stug, voorspelbaar materiaal dat weinig beweegt, is staal de logische keuze. De lagere uitzetting maakt langere baanlengtes mogelijk zonder concessies aan de felsverbinding, en de stugheid van het materiaal houdt het dakvlak strak, ook na jaren temperatuurwisselingen.
Heeft u een concreet dakvlak of gevelvlak voor u en wilt u weten of staal of aluminium voor uw situatie de betere keuze is, stuur ons dan uw tekening. Meedenken op tekening kost bij Klikzink niets, en we kijken graag mee naar de baanlengte, de vlakverdeling en de aansluitingen. U kunt daarbij ook gelijk een monster aanvragen van al onze kleuren, zodat u naast de technische afweging ook een indruk krijgt van het materiaal zelf. Ons adres is Boylestraat 22, 6718 XM Ede, en we leveren op maat vanaf onze eigen walsmachines.