Klikzink
Bij een dakkapel, een luifel boven een voordeur of een enkele gevelstrook komt de vraag vaak terug: waarom eigenlijk staal, en niet aluminium? Aluminium heeft een naam als lichter en makkelijker te verwerken materiaal, en dat klopt ook. Maar bij kleine hoeveelheden telt een ander verschil zwaarder dan bij een groot dak: hoe het materiaal zich houdt over de lengte van een enkele baan, en wat het kost om er maar een paar meter van te bestellen. Dat is waar wij hier op ingaan, uitsluitend voor de plaat zelf: het gewicht, de uitzetting, de baanlengte en de levering. Niet de kleur en niet de klem; daarvoor verwijzen we u naar het eind van deze pagina.
Het gewicht is het argument dat het snelst wordt genoemd, en het klopt: aluminium weegt ruwweg een derde van staal. Onze stalen felsbaan komt op ongeveer 5 kg per m2, een vergelijkbare aluminium plaat op zo'n 1,5 tot 2 kg per m2, afhankelijk van de dikte die gekozen wordt. Op een luifel van drie meter breed voelt u dat verschil bij het optillen, zeker als u alleen op de ladder staat. Bij een dakkapel van twee dakvlakken van elk anderhalve meter is het verschil in totaalgewicht van de plaat te overzien, en weegt het niet op tegen wat er verder meespeelt.
Wat bij kleine hoeveelheden namelijk net zo hard telt, is de prijs per vierkante meter, en die ligt bij aluminium een stuk hoger dan bij staal. Bij een groot dak van honderden vierkante meters kan dat verschil in het totale plaatje wegvallen tegen andere posten zoals isolatie en bevestiging. Bij een dakkapel van tien vierkante meter of een gevelstrook van twintig meter telt elke euro per vierkante meter direct door, en dan wint staal het argument dat bij een groot project misschien nog in het voordeel van aluminium had kunnen uitvallen. Wie voor een enkele luifel offertes naast elkaar legt, ziet dat verschil vaak als eerste terug, nog voor er over verwerking wordt gesproken.
De uitzetting is het punt waar de meeste dakdekkers pas tegenaan lopen als de baan al ligt. Aluminium zet ongeveer twee keer zoveel uit als zink bij temperatuurwisseling, en flink meer dan staal. Onze stalen felsbaan zet ongeveer half zoveel uit als zink; aluminium zit daar duidelijk boven. Op een dakvlak van twintig meter lengte loopt dat verschil op tot een aantal millimeters die ergens opgevangen moeten worden, met een schuifbare bevestiging en met voldoende speling aan de randen. Bij een dakkapel van twee meter breed is die speling makkelijk in te bouwen en valt het verschil in de praktijk weg. Bij een gevelstrook die over de volle lengte van een pand doorloopt, wordt de uitzetting weer een factor om serieus te nemen, ook al gaat het maar om een paar tientallen meters.
De langere uitzetting van aluminium raakt ook aan hoe lang een enkele baan mag zijn. Bij staal kan een felsbaan in de praktijk over grote lengte doorlopen zonder dat de bevestiging in de problemen komt, omdat de uitzetting beperkt blijft. Bij aluminium wordt het gebruikelijk om bij dezelfde lengte een extra voeg of een kortere baanlengte aan te houden, juist om de grotere uitzetting op te kunnen vangen. Op een luifel van vier meter maakt dat weinig uit: die lengte blijft binnen wat beide materialen zonder probleem aankunnen. Op een gevelstrook van achttien of twintig meter gaat het wél schelen: bij aluminium moet daar eerder een naad in, bij staal kan de baan vaker in één stuk worden aangeleverd. Onze felsbanen worden op de millimeter afgekort geleverd, van 450 tot 8000 mm, en juist bij een kleine bestelling van een enkele gevelstrook is dat maatwerk vaak precies wat scheelt: geen extra naad die niet nodig is.
De verwerking op de bouw kent nog een verschil dat bij een kleine klus meetelt: aluminium is zachter en gevoeliger voor beschadiging bij het buigen en tillen dan staal. Bij een enkele dakkapel is dat te overzien, met wat extra voorzichtigheid bij het aandragen. Wie meer wil weten over hoe een felsplaat het beste getild en gedragen wordt bij een paar platen, leest dat uitgewerkt zoals wij beschrijven bij [het tillen en dragen van een felsplaat bij een kleine hoeveelheid](/felsplaat/kleine-hoeveelheden/tillen). Onze stalen felsbaan is daarnaast koud vouwbaar tot -15 graden, wat bij een winterse klus met een enkele luifel of dakkapel praktisch is: geen aparte planning nodig om met warmer weer te wachten.
Het zou onjuist zijn om te doen alsof staal hier op alle punten voorligt. Op een kromme of sterk gebogen vlak, zoals een ronde luifel of een gebogen dakkapel, is aluminium door zijn zachtheid makkelijker in de gewenste vorm te trekken zonder dat het materiaal gaat werken. Bij een rechte gevelstrook of een standaard dakkapel met platte vlakken speelt dat voordeel niet, en dan wegen de hogere prijs en de grotere uitzetting van aluminium zwaarder dan het gemak bij het buigen. Bij een sterk gebogen vorm is dat een reëel argument om toch voor aluminium te kiezen, ook bij een kleine hoeveelheid.
Voor kleine hoeveelheden felsplaat, in staal, hanteren wij verder dezelfde werkende breedte en dezelfde fels als bij een groot dak: een fels van 35 mm en een werkende breedte van 475 mm, in Sendzimir verzinkt staal met een organische coating. Hoe die maat precies doorwerkt in het aantal platen dat u voor een dakkapel of luifel nodig heeft, leggen wij uit zoals staat bij [de werkende breedte van 475 mm bij kleine hoeveelheden](/felsplaat/kleine-hoeveelheden/werkende-breedte). Voor de vraag hoe de plaat vastkomt, met de klem onder de fels en zonder zichtbare schroeven, verwijzen wij u naar klikzink.com; voor de kleur en de glansgraad naar zinklook.com; voor dakhelling en de opbouw achter de plaat naar klikfels.com.
Bij twijfel tussen staal en aluminium voor een dakkapel, een luifel of een enkele gevelstrook loont het om eerst te kijken naar de vorm: recht en vlak, of sterk gebogen. Is de vorm recht, dan is staal bij een kleine hoeveelheid vaak de voordeligste keuze, met minder uitzetting en minder risico op een extra naad. Is de vorm sterk gebogen, dan is aluminium het overwegen waard, ook al is het duurder per vierkante meter. Wilt u een opgave voor een concreet aantal meters, geef ons dan de maten van de dakkapel, de luifel of de gevelstrook door; wij denken op tekening mee zonder kosten, en leveren de felsbanen op de millimeter afgekort in de kleur van uw keuze, met een monster vooraf op verzoek.