Klikzink
Vijf kilo per vierkante meter klinkt als niets, en voor een baan van anderhalve meter is dat ook zo. Maar felsplaten bestelt u op maat, en een baan van zes of acht meter weegt dan al gauw dertig tot veertig kilo. Dat gewicht is niet het probleem. Het probleem is de lengte. Een plaat van acht meter lang en nog geen halve meter breed buigt door zijn eigen gewicht door zodra u hem maar aan één kant vastpakt. Hij is dun, hij is slap over die lengte, en hij is duurder dan u zou willen als hij op de grond valt en een knik oploopt die u niet meer wegkrijgt.
Daarom tilt en draagt u een lange baan nooit alleen. Reken op één persoon per twee tot drie meter plaatlengte, dus bij een baan van acht meter al snel drie man. Iedereen pakt de plaat op dezelfde hoogte vast, aan dezelfde kant, en iedereen beweegt tegelijk. Als er ook maar één persoon een fractie eerder optilt of een stap sneller loopt, ontstaat er een golf in de plaat die zich naar de zwakste plek verplaatst en daar een blijvende deuk of knik achterlaat.
De fels zelf, die opstaande rand van 35 millimeter aan beide lange zijden, is niet zomaar een aansluitdetail. Hij is ook de plek waar de plaat zijn stijfheid vandaan haalt. Een felsplaat plat op de handen dragen, met het vlak naar boven, is de zwakste houding die er is: dan werkt alleen de dunne plaatdikte van 0,55 millimeter tegen de doorbuiging, en dat is te weinig over een lengte van meerdere meters.
Draag de plaat daarom altijd op zijn kant, met de fels rechtop, zodat die opstaande rand als een soort ligger meewerkt. In die stand kunt u de plaat over een aanzienlijke lengte dragen zonder dat hij doorzakt. Til hem ook in die stand op vanaf de grond of van de stapel: niet plat wegschuiven en dan pas rechtop zetten, want juist bij het kantelen ontstaat de meeste kans op een knik in het vlak of een beschadiging van de fels zelf. Voor de vlakuitvoering met verstijvingsril geldt dit al iets minder streng, omdat die ril extra stijfheid geeft, maar de manier van dragen blijft hetzelfde: op zijn kant, met voldoende mensen, gelijkmatig bewogen.
Pak de plaat nooit vast aan de fels zelf om hem op te tillen. De fels is bedoeld om de aangrenzende baan mee te verbinden en om onder de klem te vallen, niet om als handgreep te dienen. Onder het gewicht van de plaat kan de fels daardoor vervormen, en een vervormde fels sluit niet meer goed aan op de volgende baan. Pak in plaats daarvan het vlak van de plaat vast, met platte handen of met dragers die het gewicht over een breder oppervlak verdelen. Bij het neerleggen op de ondergrond of op bokken geldt dezelfde regel: leg de plaat neer, laat hem niet vallen, en ondersteun hem over zijn hele lengte in plaats van op twee punten. Twee steunpunten met een lange overspanning ertussen is precies de situatie waarin een plaat vanzelf gaat doorbuigen en een blijvende zetting krijgt.
Ondanks zorgvuldig tillen en dragen gaat er wel eens iets mis. Een baan blijkt op de bouw toch een paar centimeter te kort voor het vak waar hij moet liggen, of er is bij het lossen of verplaatsen een knik in gekomen die niet meer recht te trekken is. In beide gevallen bestelt u niet zomaar een nieuwe plaat, maar een plaat die zo goed mogelijk aansluit bij wat er al ligt.
Geef bij zo'n nabestelling altijd de oorspronkelijke maatvoering door, en niet alleen de nieuwe lengte die u denkt nodig te hebben. Wij kunnen aan de hand van het bouwnummer of de oorspronkelijke bestelling precies terugvinden welke lengte, welke uitvoering van het vlak en welke coating er geleverd is. Dat scheelt u een tweede vergissing boven op de eerste. Hoe u een plaat vervolgens op de bouw zelf inkort tot de juiste maat, leest u bij het inkorten van de plaat op de bouw. Gaat het om zagen of knippen in plaats van industrieel afkorten, dan is dat apart uitgewerkt.
Bij een beschadigde baan is er meer aan de hand dan alleen de lengte. De organische coating van 50 micrometer op onze platen wordt aangebracht in charges, en hoewel de kleur binnen de gestelde toleranties blijft, kan een nieuwe charge net iets anders ogen dan de charge die op uw dak of gevel ligt. Op een enkele baan tussen andere banen valt dat verschil sneller op dan u zou denken, zeker bij invallend zonlicht onder een lage hoek.
Geef daarom bij een nabestelling altijd het chargenummer door van de oorspronkelijke levering, als u dat nog heeft, samen met de bestelde kleur. Wij proberen dan zo veel mogelijk uit dezelfde of een aansluitende charge te leveren. Is de oorspronkelijke charge niet meer beschikbaar, dan bespreken wij met u of het verschil op de betreffende gevel of dakvlak acceptabel is, of dat een andere oplossing nodig is. Hoe kleurverschil precies ontstaat en hoe u dat in de gaten houdt bij het inspecteren van geleverd werk, leest u op zinklook.com.
Naast lengte, uitvoering en chargenummer is het verstandig om door te geven wat er precies aan de hand is met de oude baan. Is hij te kort, dan telt de reden er eigenlijk niet toe, u heeft gewoon een nieuwe lengte nodig. Is hij beschadigd, dan helpt het ons om te weten of het om een kras, een knik of een vervorming gaat, want dat zegt iets over hoe die schade waarschijnlijk is ontstaan en of er bij het lossen of tillen van de rest van de partij misschien meer te verwachten valt. Specifieke informatie over krassen vindt u bij krassen en beschadigingen, en over vervorming bij het leggen bij vervorming bij het leggen.
Houd er ten slotte rekening mee dat een nabestelling in dezelfde uitvoering van het vlak moet zijn als de rest van de partij: vlak, met verstijvingsril, of met micro-lines door elkaar leggen op één dakvlak of gevel geeft een onrustig beeld en kan ook praktisch lastig aansluiten. Vermeld daarom altijd expliciet welke vlakuitvoering u nodig heeft, ook als u denkt dat dit vanzelfsprekend is.
Heeft u een baan te kort of beschadigd geraakt bij het tillen of dragen, neem dan contact met ons op via Boylestraat 22 in Ede en geef de oorspronkelijke bestelgegevens door: lengte, vlakuitvoering, kleur en, indien bekend, het chargenummer. Wij denken kosteloos mee over de precieze maat die u nodig heeft en zorgen dat de nabestelling zo goed mogelijk aansluit op wat al ligt. Voor de algemene gang van zaken rond een nabestelling verwijzen wij u naar onze pagina over nabestellen.