Klikzink
Een felsplaat die de hele middag in de zon ligt, is aan het eind van de dag niet meer even lang als toen u hem 's ochtends uit de verpakking haalde. Staal zet uit bij warmte, en een donkere plaat aan het felsdak kan in de volle zon flink warmer worden dan de omgevingstemperatuur. Dat is geen gebrek aan het materiaal, het is gewoon hoe staal zich gedraagt, en het is de reden dat inmeten en leggen op een warme dag om een andere aanpak vragen dan bij grijs weer.
Onze felsbanen zetten ongeveer half zoveel uit als zink, dat is een van de redenen dat wij voor staal kiezen. Maar half zoveel is niet niets. Bij een baan van enkele meters lang loopt de lengte tussen een koude ochtend en een hete middag zichtbaar uiteen. Op een baan van acht meter, de langste maat die wij afkorten, kan dat verschil de paar millimeter zijn die het verschil maken tussen een fels die precies aansluit en een fels die net klemt of net te veel speling heeft.
Stel dat u op een warme namiddag een baan inmeet, afkort en direct legt terwijl de plaat nog warm is van de zon en het transport. Zodra de avond valt en de plaat afkoelt, krimpt hij weer terug naar zijn werkelijke lengte bij lagere temperatuur. Als u de baan op zijn krapst inmeet toen hij nog uitgezet was door de warmte, kan hij naderhand net te kort blijken, of ontstaat er spanning omdat de bevestiging geen ruimte kreeg om die krimp op te vangen. Andersom geldt het net zo: een plaat die u 's ochtends koud aanlegt en die later op de dag in de volle zon komt te liggen, wil uitzetten, en dan moet er ergens ruimte zijn om dat op te vangen.
De praktijkregel is daarom simpel: meet en kort af op het moment dat de temperatuur van de plaat representatief is voor de rest van de dag, of houd bewust rekening met de richting waarin de temperatuur nog gaat veranderen. Een dakdekker die 's ochtends vroeg begint en pas na de lunch in de volle zon werkt, doet er goed aan de platen even te laten acclimatiseren voordat hij de laatste, kritieke maten neemt. Hoe u de plaat vervolgens exact op maat brengt, staat uitgewerkt bij [de plaat afkorten op de bouw bij de verpakking](/felsplaat/verpakking/afkorten-op-de-bouw); hier gaat het vooral om het moment waarop u dat doet.
De banen komen als pak aan, ingepakt met folie en met tussenlagen die de platen van elkaar scheiden. Die verpakking doet meer dan alleen transportbescherming: ze houdt het pak ook enigszins op temperatuur, omdat de buitenste laag folie en kartonnen randbescherming de zon een deel van de tijd buiten houdt. Zodra u het pak openmaakt en de platen los in de zon laten liggen, ligt elke plaat individueel bloot aan de volle instraling, en warmt hij veel sneller op dan wanneer hij nog in het pak zat.
Juist daarom is het geen goed idee om een pak 's ochtends alvast open te snijden zodat het klaarligt voor later op de dag. Een opengelegd pak op een bouwplaats in de volle zon wordt binnen een uur merkbaar warmer dan een pak dat dicht is gebleven, en de bovenste platen ondervinden dat het meest. Wij raden aan een pak pas open te maken op het moment dat u ook echt gaat verwerken, en niet meer platen tegelijk uit te pakken dan u die dag aankunt. Wat de folie en de tussenlagen verder doen om de plaat te beschermen tegen krassen en vocht, leest u bij [de beschermfolie bij de verpakking](/felsplaat/verpakking/beschermfolie).
Er is nog een tweede reden om een pak niet open te laten liggen in de zon: de folie zelf wordt warm en kan bij langdurige blootstelling aan de plaat gaan plakken, wat het verwijderen later lastiger maakt en soms een waas achterlaat op het oppervlak. Dat raakt aan het uiterlijk van de plaat, en daarvoor verwijzen wij u naar zinklook.com; hier gaat het ons vooral om de maat en de vorm van de plaat, niet om hoe hij glimt.
Een plaat die opgewarmd is, is niet alleen langer, hij is ook iets soepeler dan een koude plaat. Dat merkt u vooral bij het tillen en verplaatsen: een warme baan buigt makkelijker door onder zijn eigen gewicht, wat het risico op een ongewenste knik vergroot als u hem niet op de juiste plekken ondersteunt. Hoe u een lange baan het beste optilt en draagt zodat hij recht blijft, staat beschreven bij [de plaat tillen en dragen bij de verpakking](/felsplaat/verpakking/tillen). Op een hete dag is die zorgvuldigheid nog belangrijker dan op een koude, precies omgekeerd aan wat u bij vorst moet doen.
Ook het moment van felsen en vastzetten wordt door de temperatuur beïnvloed. Als u een baan vastzet terwijl hij nog uitgezet is door de zon, en de temperatuur daalt daarna flink, dan trekt de plaat samen terwijl hij al vastgeklemd is. Bij een goed uitgevoerde bevestiging is daar ruimte voor, maar het scheelt of u dat weet vooraf of pas achteraf ontdekt. Voor de manier waarop de klemmen die bewegingsruimte bieden, verwijzen wij naar klikzink.com, waar de bevestiging zelf wordt behandeld.
Op een warme, zonnige dag is de vuistregel: laat het pak dicht tot u eraan begint, pak niet meer platen uit dan u die dag verwerkt, en neem uw kritieke inmetingen op een moment dat de temperatuur van de plaat stabiel is, niet op het heetst van de dag als u ook 's avonds nog doorwerkt. Twijfelt u over een concrete maat of een lange baan in een warme periode, neem dan contact op met Klikzink, Boylestraat 22 in Ede. Wij denken kosteloos mee op tekening en leveren op maat vanaf 450 tot 8000 millimeter, zodat u de juiste lengte in huis heeft voordat de zon er grip op krijgt.