Klikzink
Een felsplaat die in de zon ligt, wordt warm. Staal zet uit bij warmte, en dat geldt ook voor de banen die wij op maat afkorten. Bij een lengte van een paar meter merkt u daar weinig van, maar bij de lange banen die op grotere daken gebruikelijk zijn, praat u over een verschil dat u met een rolmaat kunt aantonen. Een baan van tien meter die u om twee uur 's middags op een dak in de volle zon inmeet, is aan het einde van de dag, als de plaat is afgekoeld, meetbaar korter dan toen u begon.
Dat is geen gebrek aan het materiaal. Het is een eigenschap van staal, en wij noemen het hier niet om u ongerust te maken maar om u te helpen de volgorde van uw werk daarop af te stemmen. Wie 's ochtends vroeg inmeet en de baan pas na de lunch legt, werkt met een andere lengte dan hij op papier had staan. Bij één gebouw valt dat te overzien: u meet, u legt, u werkt door. Bij meerdere gebouwen tegelijk, waar u vaak 's ochtends op het ene dak begint en 's middags op het andere verdergaat, telt het verschil in temperatuur tussen die twee momenten mee in de precisie waarmee u werkt.
De kleur van de plaat speelt hierin een rol, want een donkere afwerking wordt in de zon warmer dan een lichte. Over hoe de kleur oogt op een gebouw en welke drie matte kleuren wij leveren, leest u op zinklook.com; hier gaat het ons alleen om het effect dat die kleur heeft op de temperatuur van het staal, en dus op de maat.
Als u voor meerdere gebouwen tegelijk bestelt, is er een praktische reden om dat als één order bij ons neer te leggen: het scheelt op transport. Onze felsbanen worden op de millimeter afgekort, van 450 tot 8000 mm, en wij rijden liever met één volle vracht naar een project met drie loodsen dan met drie halfvolle vrachten. Dat is te regelen, en het kost u niets om ons mee te laten denken op tekening.
Maar één order betekent niet één stapel. Wij leveren de banen per gebouw gescheiden aan, ook al gaan ze in dezelfde vrachtwagen, en dat is geen kwestie van netjes doen. Het is een directe consequentie van wat de zon met de plaat doet. Als de banen voor gebouw A en gebouw B in de rit door elkaar liggen, en de een is 's ochtends in de koelte gemeten en de ander 's middags op een warm dak, dan moet op de bouw iemand nog een keer gaan uitzoeken welke baan waarheen moet en of de opgegeven maat nog wel bij het juiste dak past. Gescheiden per gebouw aangeleverd, met een duidelijke aanduiding welke baan bij welk dak hoort, voorkomt dat u op de bouw zelf de puzzel opnieuw moet leggen op het moment dat de zon al op de platen staat.
De vuistregel is niet ingewikkeld: meet in als de plaat de temperatuur heeft waarin u ook gaat leggen, of reken het verschil bij. Werkt u op een dak dat de hele ochtend in de schaduw van een naastgelegen gebouw ligt en pas na de middag in de volle zon komt, dan is het verstandiger om pas te meten als die zon er al op staat, of om een kleine marge in te bouwen die u er bij het afkorten in de fabriek bij ons laat toevoegen. Wij korten op de millimeter af, maar wij kunnen niet corrigeren voor een temperatuurverschil dat op de bouw zelf ontstaat tussen het moment van meten en het moment van leggen.
Bij een order voor meerdere gebouwen komt hier een extra factor bij: de gebouwen liggen zelden precies gelijk ten opzichte van de zon. Het ene dak vangt de ochtendzon, het andere pas 's middags, en een derde ligt misschien het grootste deel van de dag in de schaduw van de andere twee. Wie op alle drie de daken met dezelfde vaste regel werkt, "meten om negen uur, leggen om elf uur", loopt op het derde gebouw tegen een andere werkelijkheid aan dan op het eerste. Het is daarom verstandig om per gebouw, en niet voor het hele project in één keer, af te spreken wanneer gemeten wordt en wanneer gelegd.
Dit soort vervorming door temperatuur is iets anders dan de vervorming die kan ontstaan tijdens het leggen zelf, zoals wij uitleggen bij [vervorming bij het leggen bij meerdere gebouwen](/felsplaat/meerdere-gebouwen/vervorming). Daar gaat het over wat er onder uw handen gebeurt op het moment van verwerken; hier gaat het over wat de plaat al deed voordat u hem oppakte, puur door de temperatuur waarin hij lag.
Het is ook iets anders dan de vraag hoe lang een baan in de eerste plaats moet zijn. Die vraag, en hoe u tot de juiste lengte komt voordat u ons uw order doorgeeft, behandelen wij op [de baanlengte van felsplaten bepalen](/felsplaat/baanlengte-bepalen). Wat wij hier willen meegeven is dat de lengte die u vaststelt, en de lengte die u een paar uur later op een verhit dak terugvindt, niet altijd hetzelfde getal zijn, en dat u dat verschil in uw planning voor meerdere gebouwen wilt verrekenen voordat het een probleem wordt.
De plaat is koud vouwbaar tot -15 graden, en aan de andere kant van de schaal is er voor het materiaal zelf geen probleem: staal wordt door de Nederlandse zon nooit zo heet dat de eigenschappen van de plaat veranderen. De coating, GreenCoat Pural BT, is bestand tegen zonlicht en warmte gedurende de hele levensduur van het dak. Het gaat hier dus niet om schade aan de plaat, maar puur om de maat op het moment van leggen. Bij ongeveer 5 kg per m2 is de baan ook niet zo zwaar dat twee mensen hem niet op een warm dak kunnen verleggen als de eerste meting toch net niet meer klopt; het is vooral een zaak van het juiste moment kiezen, niet van kracht.
Als u voor meerdere gebouwen tegelijk bestelt, geef ons dan door welke banen bij welk gebouw horen, zodat wij die bij levering gescheiden houden ook al gaan ze in één rit mee. Bepaal per gebouw, niet voor het hele project tegelijk, op welk moment u gaat meten en op welk moment u gaat leggen, en houd rekening met het uur van de dag waarop de zon op dat specifieke dak staat. Heeft u twijfel over de juiste maat voor een lastig gebouw, dan denken wij op tekening mee zonder dat dat u iets kost, en kunt u ons ook vragen naar de drie kleuren als monster om te zien hoe ze op uw gebouwen gaan staan.