Klikzink
Een felsplaat van Klikzink weegt ongeveer 5 kg per vierkante meter. Dat is een gegeven dat u nauwelijks terugziet in de folder, maar dat wel meetelt zodra u gaat rekenen: op de constructie, op het transport, en op de manier waarop de banen bij u aankomen. Deze pagina gaat over dat gewicht en over de verpakking waarin het materiaal de bouw op gaat, en niet over de vraag hoe de plaat wordt vastgezet of onder welke helling hij mag liggen. Daarvoor verwijzen we u graag door.
Vijf kilo per vierkante meter voelt licht aan als u een enkele baan optilt, maar reken het om naar een dakvlak en het beeld verandert. Een schuur van 200 vierkante meter dakvlak draagt zo'n 1000 kg aan felsplaat, verdeeld over de volledige oppervlakte. Dat is aanmerkelijk minder dan bij dakpannen of leien, en dat lichte gewicht is precies waarom felsplaat zo vaak wordt gekozen bij renovatie. Een bestaande spantconstructie die berekend is op een zware dakbedekking, houdt bij vervanging door felsplaat opeens flink wat marge over. Bij een boerderijdak dat wij regelmatig voorbij zien komen, waar het oude rieten dak eraf gaat en de spanten blijven staan, is dat verschil in gewicht vaak de reden dat de bestaande constructie niet versterkt hoeft te worden. Bij nieuwbouw is die marge er meestal al vanaf de tekentafel, maar bij renovatie is het precies het verschil tussen wel of niet aan de slag kunnen zonder eerst de kap te vervangen.
De platen worden op maat gewalst en in pakken verpakt die aansluiten op de lengte die u heeft opgegeven. Tussen de platen zit een beschermfolie en een tussenlaag die voorkomt dat de platen tijdens transport langs elkaar schuren. Dat schuren is geen theoretisch risico: bij een lading van tientallen platen die over enkele honderden kilometers vervoerd wordt, ontstaat vanzelf enige beweging in de vrachtwagen, en zonder tussenlaag zou dat op de bovenste en onderste platen van een pak al snel lijnvormige slijtplekken geven. De folie beschermt tegen krassen tijdens het laden, lossen en tillen; wat er verder met die folie gebeurt zodra hij eenmaal is beschadigd, en wat voor krassen dan nog acceptabel zijn, leggen we uit op de pagina over [krassen en beschadigingen bij de verpakking van felsplaat](/felsplaat/verpakking/krassen).
Omdat elke plaat op de millimeter is afgekort, tussen de 450 en 8000 mm, is elk pak in feite een unieke bestelling. Dat betekent dat er geen standaardpak op de plank ligt waarin toevallig uw lengte past: de banen worden gewalst nadat u de maat heeft doorgegeven, en pas dan verpakt. Voor de aannemer die gewend is aan voorraadmateriaal is dat een andere manier van plannen. U bestelt niet 'een pallet felsplaat', u bestelt een pak met de exacte lengtes voor dit dak, en dat pak wordt in die vorm ook geleverd.
De verleiding is groot om een pak dat toch al op de bouwplaats staat, meteen open te snijden zodra het is afgeleverd, zeker als er ruimte tekort is op het terrein. Toch raden we dat af zolang het leggen niet meteen begint. Het pak beschermt niet alleen tegen krassen van buitenaf, maar houdt de platen ook vlak en op hun plek ten opzichte van elkaar. Een pak dat openligt in de wind, kan gaan waaien met de folie, en dat trekt vocht en vuil onder de bovenste plaat. Wat vocht vervolgens met de zinklaag en de coating doet, en waarom dat een andere kwestie is dan een oppervlakkige kras, staat uitgebreider op de pagina over [de zinklaag en de verpakking](/felsplaat/verpakking/zinklaag).
Het gewicht van een enkel pak is intussen niet te onderschatten. Een pak van 20 platen van 6 meter lang weegt, bij 475 mm werkende breedte en 5 kg per vierkante meter, ruim 280 kg. Dat is te veel om met twee man rechtstreeks van de vrachtwagen naar het dak te tillen, en te veel om zomaar op een steiger of een dakrand te laten staan zonder na te denken over de belasting daar. Op de bouwplaats is het dan ook verstandig om het pak op een vlakke, stevige ondergrond te laten staan tot het moment van verwerken, en de platen pas één voor één eruit te halen als ze aan de beurt zijn. Zo voorkomt u dat het volle gewicht van het pak op een klein steunpunt drukt, wat bij langere platen kan leiden tot een lichte doorbuiging die u er later niet meer helemaal uit krijgt.
Het gewicht per plaat loopt vanzelfsprekend op met de lengte. Een baan van 8 meter, aan de maximale lengte die wij leveren, weegt op zichzelf al ruim 19 kg. Voor twee man is dat prima te tillen, maar het bepaalt wel hoe u de plaat oppakt en verplaatst: aan de lange kant in plaats van in het midden, om te voorkomen dat de plaat doorbuigt en de fels aan de rand vervormt. Wat een dergelijke vervorming precies doet met de felsverbinding verderop, en hoe dat samenhangt met de manier van tillen tijdens het leggen, leest u op de pagina over [vervorming bij het leggen door de verpakking](/felsplaat/verpakking/vervorming).
Als u een dak of gevel opmeet en de lengtes doorgeeft, denkt u vermoedelijk in eerste instantie aan materiaalkosten en aan de looptijd van de bestelling. Het gewicht van 5 kg per vierkante meter is daarbij makkelijk over het hoofd te zien, maar het bepaalt wel hoeveel mensen u nodig heeft om een pak te lossen, hoe u het transport naar het dak organiseert, en of een bestaande constructie de nieuwe belasting zonder aanpassing kan dragen. Bij dat laatste punt, de constructie en de opbouw eronder, gaat het al snel over meer dan alleen gewicht: dakhelling, ventilatie en condensrisico spelen daar ook een rol in, en die randvoorwaarden werken we uit op klikfels.com.
Onze walsmachines maken het mogelijk om elke lengte tussen 450 en 8000 mm op de millimeter af te leveren, en we kijken graag vooraf met u mee op tekening om te bepalen welke lengtes voor uw project het handigst zijn. Dat meedenken kost niets en voorkomt dat u met een pak platen blijft zitten die net niet passen of onnodig veel gewicht per baan met zich meebrengen. Neemt u contact met ons op via Boylestraat 22 in Ede, dan denken we mee over de indeling van uw dak of gevel, en kunt u desgewenst ook meteen een monster van de drie beschikbare kleuren opvragen om naast uw ontwerp te leggen.