Klikzink
Een felsplaat van Klikzink is Sendzimir verzinkt staal met daarover een organische coating van 50 micrometer. Dat pakket beschermt het staal aan twee kanten tegen roest: de zinklaag van 275 g/m2 werkt als opofferingslaag zodra er iets misgaat, en de coating erboven houdt water en zuurstof sowieso al buiten de deur. Zolang die twee lagen intact zijn, roest de plaat niet. Roest ontstaat op deze platen dan ook vrijwel nooit in het vlak. Hij ontstaat waar het pakket onderbroken is: op een snijkant, in een boorgat, of op een kras die tot op het staal gaat.
Dat is meteen de reden waarom wij op deze site zo veel aandacht geven aan hoe u de plaat behandelt, en niet alleen aan wat de plaat is. Een snijkant is per definitie onbeschermd staal, want daar snijdt u dwars door de coating en de zinklaag heen. Zolang die snede droog blijft en niet voortdurend in stilstaand water ligt, valt dat in de praktijk relatief mee: de zinklaag rondom de snede beschermt een klein stukje mee. Maar een gat dat verkeerd is afgewerkt, of een rand die u laat liggen zoals hij van de schaar komt, is wel de plek waar een gebouw na een paar jaar de eerste roestvlek laat zien. Hoe u een snijkant wél afwerkt, leggen wij uit op de pagina over het afwerken van de snijkant, en voor het boren van gaten geldt hetzelfde principe met een net iets andere uitvoering, zoals wij beschrijven bij boren in de plaat.
Krassen zijn de tweede bron. Een lichte schram in de coating die het staal niet raakt, is cosmetisch: die is vervelend om te zien maar roest niet door. Een diepe kras die tot op het staal gaat, is functioneel dezelfde schade als een snijkant: daar ligt onbeschermd metaal. Op de bouwplaats gebeurt dat het vaakst bij het tillen en verplaatsen van de platen, bij het over elkaar heen schuiven van pakken, of door gruis dat onder de plaat terechtkomt tijdens het leggen. Hoe u dat voorkomt bij het hijsen en verplaatsen, staat op de pagina over platen tillen en dragen, en de omgang met krassen die toch ontstaan, behandelen wij apart op de pagina over krassen en beschadigingen.
Wij korten elke plaat af op de millimeter die u bestelt, van 450 tot 8000 mm. Dat is een nauwkeurige toezegging over het product dat wij leveren. Het is geen toezegging over het gebouw waarop die plaat straks moet passen. Een dakvlak van 6000 mm op de tekening is in de praktijk zelden precies 6000 mm: er zit speling in de onderconstructie, in de plaatsing van de gordingen, in de manier waarop de vorige bouwfase is uitgevoerd. Die speling is normaal bouwwerk en geen fout van iemand, maar hij moet wel ergens landen.
De vraag is dus niet of er verschil is tussen de bestelde maat en de werkelijke maat op de bouw, maar waar u dat verschil opvangt. Er zijn twee plekken waar dat kan: in de overlap tussen platen, of in de plaat zelf door hem op de bouw nog een stukje af te korten of aan te passen. De eerste route is verreweg te verkiezen. Een overlap die iets ruimer of iets krapper uitvalt dan gepland, is onzichtbaar en zonder risico. Een plaat die u op de bouw moet inkorten omdat hij net te lang is, betekent dat u opnieuw een snijkant maakt op een plek waar die niet gepland was, en dus opnieuw een plek waar de coating onderbroken wordt. Hoe u dat zo nauwkeurig en zo schoon mogelijk doet als het nodig is, leest u op de pagina over afkorten op de bouw en bij de vergelijking tussen zagen en knippen.
Ons advies is daarom altijd: meet de bouw, niet de tekening. Laat de tekening de basis zijn voor de bestelling, maar bevestig de maten op de bouw voordat u de definitieve lengtes doorgeeft, bij voorkeur pas nadat de onderconstructie er al ligt. Wij denken daarin kosteloos mee als u ons een tekening stuurt: wij zien vaak vanzelf waar een maat kritisch is en waar een paar millimeter er niet toe doen. Voor een uitgebreidere uitleg van hoe wij met toleranties omgaan en wat wij daarin wel en niet garanderen, verwijzen wij naar de pagina over toleranties op de maat.
De twee onderwerpen van deze pagina lijken los van elkaar te staan, maar ze raken elkaar op één punt: iedere ingreep die u op de bouw doet om een maatverschil op te lossen, is een ingreep die de bescherming van de plaat plaatselijk verstoort. Een plaat die u ter plekke inkort, krijgt een nieuwe snijkant. Een plaat die u moet buigen om hem te laten passen, wordt gekant op een plek die niet in de fabriek is voorbereid. Onze platen zijn koud vouwbaar tot -15 graden, dus dat kan technisch prima, ook bij minder gunstig weer, zoals wij toelichten bij werken bij vorst en bij koud vouwen en kanten. Maar elke extra bewerking op de bouw is een extra moment waarop u zorgvuldig moet zijn met de afwerking, en dus een extra moment waarop roest een kans krijgt als die zorgvuldigheid er niet is.
Daarom is de beste manier om roest te voorkomen niet primair een kwestie van coating of materiaalkeuze, die staat namelijk al vast, maar een kwestie van de bestelling zo laten aansluiten op de bouw dat u op de bouw zelf zo weinig mogelijk hoeft te snijden, boren of kanten. Hoe strakker de bestelde maat overeenkomt met de werkelijke situatie, hoe minder onbeschermd staal er ontstaat na de fabriek. Dat is ook waarom wij op maat leveren in plaats van in standaardlengtes: liever een plaat die in één stuk past, dan een plaat die u ter plekke moet aanpassen.
Andere invloeden op de kwaliteit van de plaat, zoals vuil en cementsluier die tijdens de bouw op het oppervlak terechtkomen, of de beschermfolie die de plaat tijdens transport en verwerking afschermt, spelen ook een rol in hoe de plaat er op lange termijn uitziet, en zijn het bespreken waard op de bijbehorende pagina's over vuil en cementsluier en over de beschermfolie. Vervorming die tijdens het leggen ontstaat, raakt dan weer meer aan de vlakheid dan aan corrosie, en daarvoor verwijzen wij naar de pagina over vervorming bij het leggen.
Ga er bij het bestellen van uit dat de plaat zelf, in het vlak, jarenlang meegaat zonder roest, dankzij de zinklaag en de coating samen. Besteed uw aandacht aan de plekken waar dat pakket wordt doorbroken: de snijkant, het boorgat, de kras die tot op het staal gaat. En reken bij de maatvoering niet op een gebouw dat exact overeenkomt met de tekening; bouw een marge in via de overlap, meet de bouw voordat u de eindmaten doorgeeft, en beperk het aantal keren dat u op de bouw zelf moet snijden of aanpassen.
Wilt u een tekening laten narekenen op maatvoering voordat u bestelt, of wilt u eerst een monster van het materiaal zien om de coating en de snijkant zelf te beoordelen? Stuur ons de tekening of vraag de monsters van alle drie de kleuren aan; wij denken kosteloos mee over de indeling en de te bestellen maten, vanuit Ede.