Klikzink
Een aannemer die ons belt over roest, heeft meestal geen zorg over het vlak van de plaat. Die zorg is terecht klein: het stalen kernmateriaal van onze felsbanen is aan beide zijden voorzien van 275 gram zink per vierkante meter, en daar overheen ligt een organische coating van 50 micrometer, GreenCoat Pural BT. Die twee lagen samen houden het staal droog. Zolang die opbouw intact is, roest een felsplaat niet, ook niet na jaren op een dak of gevel in de volle wind en regen.
De vraag die er wél toe doet, is wat er gebeurt waar die opbouw onderbroken wordt. En die onderbreking zit vrijwel altijd op dezelfde plek: de snijkant. Waar een baan wordt afgekort, gezaagd of geknipt, ligt het staal even bloot. Zink en coating lopen daar niet automatisch om de rand heen, en op die paar millimeter kan roestvorming ontstaan als de kant onbehandeld in de weer blijft staan. Dat is geen gebrek aan het materiaal; het is een gevolg van hoe je het bewerkt, en dat is precies waarom wij op andere pagina's uitgebreid ingaan op hoe u zagen en knippen, boren en het afwerken van de snijkant in een offerte onderbrengt.
Een tweede plek waar dezelfde logica geldt, is een oppervlaktebeschadiging: een kras van een gereedschap, een klap tijdens transport, een schuurplek van een steiger die tegen de plaat heeft gelegen. Ook daar is de coating lokaal weg of dunner, en ook daar kan dat aanleiding geven tot corrosie als het niet wordt opgemerkt en behandeld. Wij besteden daarom een aparte pagina aan hoe u krassen en beschadigingen meeneemt in de aanvraag, zodat u weet wanneer dat om reparatie vraagt en wanneer om vervanging.
Dit materiaalgedrag is de reden dat een offerte voor felsplaat niet uit één regel bestaat. Er zit onderscheid in wat er precies wordt geleverd, en dat onderscheid loopt gedeeltelijk langs diezelfde lijn: waar zit onbeschermd staal, en wie behandelt dat.
De banen zelf komen van onze walsmachines op maat, van 450 tot 8000 millimeter, op de millimeter afgekort, met de fels van 35 mm en de werkende breedte van 475 mm die bij elke bestelling gelijk blijft. Deze randen zijn onze verantwoordelijkheid en worden onder gecontroleerde omstandigheden gemaakt. Wat er op de bouwplaats nog aan de plaat gebeurt, valt daarbuiten: als een dakdekker ter plekke een baan inkort voor een dakkapel of een hoekoplossing, ontstaat daar een nieuwe snijkant die niet meer de kwaliteit van de fabriek heeft. Dat is precies het onderwerp van onze pagina over het afkorten op de bouw, en het is de reden dat wij in een offerte altijd onderscheid maken tussen platen op maat vanaf de wals en werk dat later nog met zaag of schaar gebeurt.
Kantstukken, hoekstukken en aansluitprofielen horen in dezelfde categorie. Die worden vaak in kleinere series gemaakt, met meer snijkant per vierkante meter materiaal dan een lange rechte baan. Een offerte die alleen de vlakke banen prijst en de kantstukken vergeet, geeft een onvolledig beeld van wat er straks aan onbehandelde randen op het dak ligt. Vraag daarom altijd of kantstukken zijn meegenomen, en of de afwerking van hun snijkant is inbegrepen of apart.
Klemmen zitten weer in een ander vak. Zij zijn onderdeel van de bevestiging, niet van de plaat, en de blinde montage onder de fels betekent dat er geen schroefgaten in het vlak komen die weer een eigen zwakke plek zouden zijn. Over de keuze en verwerking van klemmen, en over de ondergrond waarop u ze bevestigt, leest u meer op klikzink.com; die stof herhalen we hier niet.
Een aannemer die een prijs vraagt, wil doorgaans in één getal zien wat er geleverd wordt. In de praktijk valt een offerte voor felsplaat in een paar lagen uiteen, en het is goed om te weten welke laag waar staat.
De eerste laag is het plaatmateriaal zelf: de banen op maat, in de gewenste uitvoering van het vlak (vlak, met verstijvingsril of met micro-lines), in het gewicht van ongeveer 5 kilo per vierkante meter dat bij deze plaatdikte van 0,55 mm horen. Dat gewicht is ook relevant voor hoe u de platen tilt en draagt op de bouwplaats, iets waarover wij apart schrijven omdat een verkeerde grip zelf weer een kras kan veroorzaken.
De tweede laag is het toebehoren: klemmen, kantstukken, eventueel afdekprofielen. Die staan vaak als aparte post op de offerte, omdat ze een ander maakproces en een andere levertijd kunnen hebben dan de rechte banen.
De derde laag is arbeid: het aanbrengen op het dak, het zagen en knippen ter plekke, het boren van doorvoeren, het koud vouwen van hoeken en overgangen. Onze plaat is tot -15 graden koud vouwbaar, wat betekent dat u ook bij winterse temperaturen nog met de kanttang aan de slag kunt zonder dat het materiaal scheurt, maar dat werk zelf staat los van de plaatprijs en wordt door de verwerker begroot. Hetzelfde geldt voor het werk bij vorst in bredere zin: de plaat verdraagt de kou, maar de planning van het werk is aan de dakdekker.
Wat er precies binnen en buiten die offerte valt, hangt af van wie de opdracht aanneemt en hoe die zijn werk verdeelt. Daarom geven wij hier geen vaste verdeling, en zeker geen vaste prijs: dat verschilt per project en per aannemer. Wat we wel vast kunnen zeggen, is dat het geen zin heeft om roestgevoeligheid als reden te zien om een goedkopere of dikkere plaat te kiezen. De coating en de verzinking zijn de bescherming; de rest is verwerking, en die verwerking is precies waar in de offerte over gesproken moet worden.
Een dakdekker die een schuur met felsplaat bekleedt, bestelt bij ons de banen op maat voor het rechte vlak. Op de bouwplaats moet hij bij de nokaansluiting en bij een doorvoer voor een ventilatiekanaal nog zelf inkorten en een gat boren. Bij het boren, zoals wij uitleggen bij [boren in de plaat](/felsplaat/offerte/boren), ontstaat een rand die om diezelfde reden aandacht vraagt als een zaagsnede. Wordt die rand niet afgewerkt, dan is dat de plek waar na een paar seizoenen de eerste roestvlek verschijnt, niet in het midden van de plaat.
Diezelfde dakdekker moet ook rekening houden met vervorming bij het leggen: een plaat die te strak wordt vastgezet of over een oneffen ondergrond wordt getrokken, kan lokaal spanning krijgen, en dat is een ander onderwerp dan roest maar wordt in de praktijk vaak in één moeite met de snijkant besproken, omdat beide in de afwerkfase op de bouwplaats ontstaan.
Twee zaken die weinig met roest te maken hebben, maar wel vaak samen ter sprake komen in een offertegesprek, zijn vuil en cementsluier op het oppervlak en de beschermfolie die op de plaat kan zitten tot het moment van leggen. Die folie voorkomt krassen tijdens transport en montage, en cementsluier die er later op komt, is een reinigingskwestie, geen corrosiekwestie. Wij behandelen beide apart, zodat ze niet worden verward met de roestvorming die uit een onbeschermde rand ontstaat.
Als u een offerte aanvraagt, geef dan niet alleen de oppervlakte en de kleur door, maar ook waar in het ontwerp kantstukken, doorvoeren en aansluitingen zitten. Dat zijn de plekken waar snijkanten ontstaan en waar in de offerte duidelijk moet staan wie de afwerking daarvan doet. Vraag uw leverancier daarnaast expliciet te specificeren wat er in de prijs van de banen zit en wat apart wordt berekend voor klemmen, kantstukken en verwerking op de bouw. Onze eigen walsmachines maken platen van 450 tot 8000 millimeter op de millimeter af, en meedenken op tekening kost u niets; stuur uw tekening en wij laten zien welk deel van uw aanvraag als kant-en-klare baan geleverd kan worden en welk deel op de bouwplaats nog bewerkt moet worden.