Klikzink
Op veel platte en licht hellende daken staat bitumen naast felsplaat als vanzelfsprekende optie, en dat is terecht: beide systemen dekken een dak goed af. Maar wie de twee naast elkaar zet en verder kijkt dan de eerste jaren, ziet twee heel verschillende antwoorden op de vraag hoe een dak twintig, dertig of veertig jaar meegaat. Wij leggen hier uit waar dat verschil in zit, en wat dat betekent voor de tekening die u ons aanlevert.
Bitumen is een laagopbouw die na verloop van tijd onderhoud vraagt: een nieuwe toplaag, herstel van blaasjes, aandacht bij elke naad die na jaren zon en vorst kan gaan werken. Dat onderhoud is inzichtelijk en de materiaalkosten zijn laag, maar het is onderhoud dat blijft terugkomen, en dat op enig moment uitloopt op vervanging van de hele laag. Een stalen felsplaat van 0,55 mm, verzinkt en met een organische coating van 50 micrometer, is een mechanisch systeem: platen die in elkaar grijpen via een haaks opstaande fels van 35 mm en die blind onder de fels worden vastgeklemd. Er is geen laag die verweert zoals bitumen dat doet, en geen naad die met warmte moet worden dichtgesmolten. Onderhoud beperkt zich in de praktijk tot een visuele controle: is er iets beschadigd, is een aansluiting nog goed. Dat is een andere onderhoudslast dan bitumen, en voor een aannemer die een dak oplevert waar hij zijn naam aan verbindt, is dat een reëel argument om mee te nemen in het gesprek met de opdrachtgever.
Daar staat tegenover dat bitumen wint waar de plaat verliest: op complexe, sterk verspringende dakvlakken met veel doorvoeren is een aaneengesloten bitumen dakbedekking sneller rond te krijgen dan een banenindeling met stalen platen. Wij zeggen dat liever eerlijk vooraf dan dat we een tekening aannemen die eigenlijk om een ander systeem vraagt. Felsplaat werkt het best op vlakken die in lange, heldere banen te verdelen zijn, met een duidelijke waterloop van hoog naar laag. Is uw dak dat, dan verdient de plaat het voordeel van de twijfel; is het een lappendeken van kleine vlakken en hoeken, dan is dat een gesprek dat we graag voeren voordat u iets bestelt.
Meedenken op tekening kost u niets, en dat is precies waar wij op willen dat u ons voor deze afweging inschakelt. Stuur een tekening in en wij kijken mee of felsplaat op uw project de investering waard is, en zo ja, hoe de banen dan het beste liggen.
Om van een dakvlak een werkbare banenindeling te maken, moeten wij een paar dingen op de tekening kunnen aflezen. Allereerst de maten van het vlak zelf: lengte en breedte van elk deelvlak, inclusief eventuele verspringingen, uitstekende delen of dakkapellen die het vlak onderbreken. Een plaat van 475 mm werkende breedte is precies zo breed als hij is; een vlak van 4,80 meter breed vraagt dus net iets meer dan tien banen, en dat rekenen wij liever voor u uit dan dat u op de bouw met een restbaan van 30 mm blijft zitten.
Net zo belangrijk is de richting waarin het water wegloopt. Felsbanen lopen mee met de val van het dak, van de hoogste naar de laagste kant, en de plaatsing van de banen volgt die richting. Op een tekening waar alleen de buitenmaten staan maar geen richting van de afwatering, moeten wij gaan gissen, en gissen is precies wat we bij een bestelling op maat willen vermijden. Geef daarom aan waar de goot zit, waar een eventuele hemelwaterafvoer op het platte deel uitkomt, en of er een knik in het vlak zit die de waterloop breekt.
Ten derde de aansluitingen: waar het dakvlak overgaat in een gevel, een schoorsteen, een dakraam, de rand van een dakkapel of een andere onderbreking. Elke aansluiting betekent een baan die korter uitvalt dan de rest, of een baan die om een obstakel heen moet worden ingedeeld. Hoe die aansluitingen precies worden afgewerkt, met welke kantprofielen en in welke volgorde ten opzichte van de klemmen, leggen we uit op klikzink.com; voor deze pagina is genoeg dat u ons laat zien waar ze zitten, zodat de banenindeling er meteen op is afgestemd.
Wanneer een opdrachtgever twijfelt tussen felsplaat en bitumen, is het voor ons vaak nuttig als u op of naast de tekening ook aangeeft welke situatie er nu ligt, of eerder gepland was. Een dak dat al een bitumen laag heeft gehad, geeft ons meteen een indicatie van de dakopbouw en de bestaande randafwerkingen, waar de nieuwe felsplaat op aan moet sluiten. Andersom geldt dat een tekening die is opgezet voor bitumen, met vlakken die in willekeurige richting zijn ingedeeld, meestal een herindeling nodig heeft voor felsplaat: bitumen heeft geen voorkeursrichting nodig, felsplaat wel.
Dat is meteen de kern van waarom deze twee materialen niet één-op-één uitwisselbaar zijn op dezelfde tekening. Bitumen dekt een vlak af zoals het ligt; felsplaat legt een richting op aan dat vlak. Wie overweegt van het ene naar het andere systeem te schakelen, doet er goed aan dat in een vroeg stadium met ons te bespreken, liefst voordat de tekening definitief is, zodat de indeling van meet af aan op de plaat is toegesneden in plaats van er achteraf op aangepast.
Er zijn een paar dingen die aannemers soms toch op de tekening zetten, terwijl wij ze voor de banenindeling niet nodig hebben. De gekozen kleur en glansgraad zijn voor de plaatsing van de banen niet relevant; daarover leest u meer op zinklook.com. Hetzelfde geldt voor de manier waarop de plaat straks wordt vastgeklikt en op welke ondergrond, en voor de vraag of er ooit zonnepanelen op het vlak komen: dat laatste bespreken we liever apart via solarfels.com, omdat een paneelveld wél gevolgen heeft voor waar een baan moet beginnen of eindigen, maar dat is een aanvulling op de tekening, niet de basis ervan.
Ook de dakhelling zelf hoeft u niet uitgebreid te motiveren op de tekening: als die vanaf zes graden ligt, is felsplaat een reële optie, en de technische randvoorwaarden daaromheen, zoals condens in de opbouw, staan uitgewerkt op klikfels.com. Voor ons is op de tekening genoeg dat de helling en de richting van het vlak duidelijk zijn; de rest van de opbouw is een ander vakgebied dan de plaat zelf.
Zodra de maten, de waterloop en de aansluitingen op de tekening staan, kunnen wij de banen indelen en de platen op de millimeter laten afkorten, van 450 tot 8000 mm. Dat gebeurt op onze eigen walsmachines in Ede, dus een ongebruikelijke maat is voor ons geen probleem, mits die op de tekening staat. Wat er op de bouw vervolgens met die platen gebeurt, van het eventueel bijkorten tot het zagen, boren of kanten, staat uitgebreid beschreven in de reeks over een tekening aanleveren; deze pagina gaat over de keuze voor felsplaat als zodanig en over wat die keuze van uw tekening vraagt.
Twijfelt u nog tussen felsplaat en bitumen voor een project, of heeft u al een tekening liggen die voor het ene of het andere systeem is opgezet? Stuur ons de tekening en de situatie erbij, dan kijken wij vrijblijvend mee of felsplaat op uw dak de juiste keuze is en hoe de banenindeling er dan het beste uitziet. Monsters van alle drie de kleuren kunt u bij ons opvragen zodra u de knoop heeft doorgehakt.