Klikzink
Een dakdekker die van bitumen komt en voor het eerst een felsdak indeelt, loopt tegen een ander soort probleem aan dan hij verwacht. Bij bitumen legt u banen die u ter plekke aansnijdt en overlapt: een reststrook van twintig centimeter is zonde van het materiaal, maar geen ramp. Bij felsplaat ligt dat anders, en dat komt door hoe de twee systemen het vlak dichtmaken.
Bitumen dicht het dak af door overlap: elke baan ligt over de vorige, de naad wordt warm verkleefd of gebrand, en die naad mag praktisch overal vallen. Een baan die te smal wordt, plakt u gewoon met extra overlap vast. Felsplaat dicht het dak af door de fels: de opstaande rand van 35 mm waarin de klem grijpt en waar de volgende baan overheen klikt, zoals wij beschrijven op klikzink.com over de klem en de bevestiging. Die fels moet doorlopen, van goot tot nok, op iedere naad. Een felsbaan van vijf centimeter breed is geen praktisch probleem maar een verwerkingsprobleem: er is nauwelijks plek voor de fels aan beide kanten en de plaat oogt als een reparatie in plaats van een baan.
Daarom is de indeling van het vlak bij felsplaat een beslissing die u vooraf neemt, niet een kwestie die u tijdens het leggen oplost. Wij leveren de platen op maat, van 450 tot 8000 mm, op de millimeter afgekort in onze eigen fabriek. Dat is een voordeel ten opzichte van bitumen, waar de baanbreedte vastligt aan de rol: bij felsplaat kunt u de breedte van elke baan zelf bepalen, en dus ook waar de naden vallen. Maar dat voordeel werkt alleen als u van tekening naar bestelling gaat met de indeling al gemaakt.
Bij bitumen is de eerste baan meestal ondergeschikt: u begint bij de goot en werkt omhoog, en de laatste baan bovenaan de nok wordt afgesneden op de resterende maat. Bij felsplaat werkt die logica averechts, omdat de banen niet van goot naar nok lopen maar van zijkant naar zijkant over het vlak. De breedte van de eerste baan bepaalt daarmee de breedte van alle volgende, tot en met de laatste baan aan de overkant.
Stel: een dakvlak van 4,75 meter breed. Bij een werkende breedte van 475 mm per baan past dat precies tien banen, zonder rest. Verschuift het dakvlak naar 4,80 meter, dan houdt u vijf centimeter over. Die vijf centimeter moet ergens vallen, en de vraag is waar. Legt u tien volle banen van 475 mm en dan een strook van 50 mm, dan krijgt u aan één kant van het dak een baan die zo smal is dat de fels aan beide zijden bijna tegen elkaar aan komt te liggen. Dat is te doen, maar het oogt onrustig en het is lastiger dichtklikken, want er is weinig materiaal om de klem in te laten grijpen. Wij raden dat af als het te vermijden is.
De gangbare oplossing is de reststrook te verdelen, niet aan één kant te laten vallen. Bij ons voorbeeld van vijf centimeter overschot betekent dat: negen volle banen van 475 mm in het midden, en aan beide zijkanten een baan van ongeveer 500 mm, dus 25 mm breder dan standaard. Die extra 25 mm valt nauwelijks op en beide randbanen ogen gelijk. Dat is de symmetrische indeling, en die kiezen wij als het dakvlak zelf ook symmetrisch is: een schuur met de nok in het midden, een garage met twee gelijke dakschilden.
Is het dakvlak niet symmetrisch, bijvoorbeeld omdat er aan één kant een dakkapel, een schoorsteen of een aansluiting op een lager dakvlak zit, dan is het vaak beter om vanaf de zichtbare kant te beginnen met een volle baan en de reststrook te laten vallen aan de kant die het minst opvalt: tegen de regenpijp, achter een schoorsteen, of aan de kant die vanaf de straat niet te zien is. Bitumen kent dat probleem niet op dezelfde manier, omdat de overlap een reststrook onopvallend maakt. Bij felsplaat is elke naad een lijn die het oog volgt, en een smalle baan aan de verkeerde kant valt op vanaf de grond.
Een derde optie, die wij regelmatig zien bij grotere vlakken, is de indeling niet aan te passen aan het dakvlak maar aan een vast punt op de gevel: een raamindeling, een kolom, een bouwkundige lijn die al bepaalt waar iets recht onder moet staan. Dat heeft niets met de dakhelling of de opbouw te maken, dat is een esthetische keuze, en die hoort bij hoe het dak eruitziet vanaf de straat. Voor die kant van de vraag verwijzen wij u naar zinklook.com, waar het uiterlijk en de belijning van het vlak aan de orde komen.
De banenindeling raakt niet alleen het aanzien maar ook hoe het dak zich later gedraagt. Bij bitumen is elke naad een zwakke plek die na verloop van jaren opnieuw aandacht nodig heeft: de kit verweert, de overlap kan gaan trekken, en onderhoud betekent vaak het bijwerken van naden. Bij felsplaat is de fels zelf het sluitstuk, mechanisch dichtgeklikt, en die verweert niet los zoals een gekitte naad dat doet. Een verstandige banenindeling, met de fels overal op zijn plek en geen te smalle randstroken, hoeft in de praktijk geen onderhoud. Een slechte indeling met een te smalle baan aan de rand is wél een plek waar de klem minder grip heeft, en waar bij uitzetting en krimp als gevolg van temperatuurschommelingen eerder spanning ontstaat. Staal zet ongeveer half zoveel uit als zink, dus die spanning is beperkt, maar een goede indeling helpt hem verder te beperken.
Onderhoud aan bitumen is doorgaans periodiek: elke tien tot vijftien jaar een inspectie, mogelijk bijwerken van naden en randaansluitingen. Bij een goed ingedeeld felsdak is dat onderhoud in de praktijk minimaal, juist omdat er geen gekitte naad in het vlak zit die kan verouderen. Dat is een reëel verschil in het voordeel van felsplaat, maar het ontstaat pas als de indeling vooraf goed is doordacht en niet ter plekke wordt geïmproviseerd zoals bij bitumen soms wel kan.
Wilt u weten hoe uw dakvlak het beste ingedeeld kan worden, stuur ons dan de maatvoering of de tekening. Wij denken kosteloos mee over waar de eerste baan moet beginnen en hoe de reststrook het beste wegvalt, en leveren de platen vervolgens op de millimeter afgekort vanuit onze eigen walsmachines in Ede. Voor de technische kant van de opbouw, zoals de minimale dakhelling en de condensvoorziening, kijkt u op klikfels.com; voor de bevestiging en de volgorde van werken op de klikzink.com; en wilt u zonnepanelen op het felsdak plaatsen, dan is solarfels.com de plek om verder te lezen.