Klikzink
Bij de keuze tussen felsplaat en bitumen op een dak spelen levensduur, onderhoud en uiterlijk allemaal een rol, maar wie morgen moet bestellen wil vooral weten wanneer het materiaal op de bouw ligt en wat er nog aan vastzit voordat dat kan. Op dat ene punt, de levertijd, verschillen de twee systemen fundamenteel van karakter. Wij zetten ze naast elkaar zoals ze in de praktijk werken, niet zoals ze in een folder staan.
Bitumen dakbedekking komt van de rol. Een leverancier heeft een assortiment breedtes en soorten op voorraad liggen, en een aannemer die vandaag een bestelling plaatst, kan in veel gevallen morgen rollen op de bouwplaats hebben. Er wordt niets voor die klant gemaakt: de rol die geleverd wordt, was er al voordat de order binnenkwam. Dat is de kracht van een voorraadproduct. De maat van het dak wordt pas op de bouwplaats zelf vertaald naar de rol, met overlappen, snijverlies en aanpassingen ter plekke.
Felsplaat werkt andersom. Er ligt geen voorraad platen op maat te wachten in een magazijn, want elke plaat wordt gewalst op de lengte die voor dat ene dak nodig is. Onze felsbanen komen van de rol staal, maar worden per order op maat afgekort, van 450 tot 8000 millimeter, op de millimeter nauwkeurig. Dat betekent dat de bestelling niet kan worden geplaatst voordat de maatvoering van het dak vaststaat. Waar bitumen vergeeft dat u besluiteloos bent over de laatste details, vraagt felsplaat om die knoop eerder door te hakken.
Op een bitumendak kan een dakdekker ter plekke nog schuiven: een rol wordt gesneden, een overlap wordt aangepast, een hoekje wordt opgelost met een extra strook. Bij felsplaat werkt dat niet zo, omdat de lengte van de baan al vastligt op het moment dat hij van de wals komt. Een baan van 6,4 meter voor een dakvlak dat uiteindelijk 6,7 meter blijkt te zijn, is niet met een extra reep te repareren zonder dat je een zichtbare naad krijgt die niet in het ontwerp past. Daarom moet de opnamemaat van het dak vaststaan voordat wij de order in productie nemen, en niet pas op de dag dat de planning dat handig zou vinden.
In de praktijk betekent dit dat een aannemer die met felsplaat werkt, het inmeten naar voren haalt in het bouwproces. Op een project waar de dakconstructie nog niet helemaal vaststaat, of waar de aansluiting op een schoorsteen of dakkapel nog wijzigt, is het verstandiger om eerst die details af te ronden en dan pas te bestellen. Wij denken daarin mee: geeft u ons een tekening, dan kijken wij gratis mee of de maatvoering logisch is en waar een naad het minst opvalt. Dat kost niets, maar het scheelt wel een gesprek achteraf over een plaat die net niet past.
Dit verschil in werkwijze is precies waarom een kennisbank over felsplaat een aparte plek heeft voor levertijd in het algemeen. Hoe de bestelprocedure er precies uitziet, welke gegevens wij nodig hebben en hoe u een order aanlevert, leest u uitgebreider op de pagina over [levertijd](/felsplaat/levertijd). Deze pagina gaat specifiek over de vergelijking met bitumen, niet over de bestelprocedure zelf.
Een bouwteam dat gewend is aan bitumen, is gewend aan flexibiliteit vlak voor uitvoering: een extra rol bijbestellen is meestal een telefoontje en een paar dagen wachten. Bij felsplaat ligt die flexibiliteit vroeger in het proces. Zodra de maten zijn doorgegeven en de order in productie is, ligt de lengte van elke baan vast. Wijzigingen die daarna nog komen, zoals een deur die verplaatst wordt of een dakraam dat groter wordt, leiden tot een nieuwe bestelling, niet tot een aanpassing van de oude.
Dat is geen nadeel als de planning er rekening mee houdt, en juist daar wint bitumen op dit specifieke punt: als een bouwplaats bekend staat om wijzigingen tot op het laatste moment, geeft een voorraadproduct meer ademruimte dan een product dat op order wordt gemaakt. Voor een dak waarvan de vorm en afmetingen al vaststaan voordat de bestelling de deur uitgaat, speelt dit verschil geen rol en profiteert u juist van de precisie die maatwerk levert: geen overlappen, geen extra snijverlies, en een plaat die voor die ene lengte gemaakt is.
Een tweede punt waar de planning rekening mee moet houden, is de plaats waar de plaat na aankomst wordt afgekort of aangepast. Bij felsplaat gebeurt het grootste deel van het zagen bij ons in de fabriek, op de wals, en niet met een cirkelzaag op de steiger. Waar dat wel nodig is, bijvoorbeeld bij een inkorting op de bouw zelf, leggen wij uit hoe dat zonder beschadiging kan in het artikel over [het afkorten van de plaat op de bouwplaats](/felsplaat/levertijd/afkorten-op-de-bouw). Bij bitumen ligt dat net andersom: de rol wordt standaard aangeleverd en de aanpassing aan de maat van het dak gebeurt altijd ter plekke, met mes en brander.
Als we verder kijken dan de levertijd, verschuift het beeld. Bitumen dakbedekking heeft doorgaans een levensduur van vijftien tot dertig jaar, afhankelijk van de kwaliteit en het onderhoud, en vraagt periodiek onderhoud: controle op blaasvorming, naden die opnieuw worden dichtgesmolten, mos dat wordt verwijderd. Een felsdak van Sendzimir verzonken staal met een organische coating is gemaakt om decennia mee te gaan zonder dat er onderhoud aan het materiaal zelf nodig is, afgezien van een enkele visuele controle. Dat is geen kwestie van levertijd, maar het is wel de andere kant van de afweging: een product dat langer meegaat, is ook een product waarvan de eerste levering zorgvuldiger voorbereid moet worden, want een fout in de maatvoering zit er na plaatsing voor jaren in.
Die zorgvuldigheid begint al bij het vervoer en de opslag op de bouwplaats. Een felsplaat van 0,55 millimeter dik en ongeveer 5 kilogram per vierkante meter is licht genoeg om met twee man te tillen, maar gevoelig voor een deuk als hij verkeerd wordt neergelegd. Bitumen rollen zijn logger maar ook toleranter voor een botsing tegen een steigerbuis. Wilt u weten hoe u een felsplaat het beste optilt en draagt zonder schade, dan leest u dat in het artikel over [het tillen en dragen van de plaat](/felsplaat/levertijd/tillen), en over de kans op krassen tijdens transport gaat het artikel over [krassen en beschadigingen](/felsplaat/levertijd/krassen).
Als uw dak nog niet volledig is ingemeten, of als er nog beslissingen open staan over de vorm van het dakvlak, is bitumen op dit ene punt van levertijd het meer vergevingsgezinde materiaal: een rol komt snel, en kleine aanpassingen kosten u weinig tijd. Staat de maatvoering al vast, of kunt u die op korte termijn vastleggen, dan is een order voor felsplaat te plaatsen zodra u de maten aanlevert, en werken wij die op de wals af tot op de millimeter. Stuur ons een tekening als u wilt dat wij meekijken naar de indeling van de banen. Dat kost niets, en het voorkomt dat u achteraf tegen een verrassing aanloopt die met bitumen wel opgelost had kunnen worden, maar met een stalen plaat niet meer.