Klikzink
Op papier lijkt de keuze tussen felsplaat en bitumen vooral een kwestie van uiterlijk en onderhoud. Bij een renovatie speelt er nog iets anders mee dat minder vaak besproken wordt: hoe u de nieuwe bedekking inmeet op een bestaand dak. Bitumen en felsplaat gaan daar wezenlijk anders mee om, en wie dat verschil niet kent, bestelt verkeerd of moet op de bouw onnodig gaan passen en knippen.
Bitumen is een rollenmateriaal. Een dakdekker rolt de banen uit, snijdt ze op lengte en last de naden. Kleine afwijkingen in de ondergrond, een dak dat over de breedte een paar centimeter uit het haakse loopt, een opgaand werk dat niet overal even hoog is, worden onderweg gecorrigeerd. Een baan die net iets scheef ligt, schuift u een stukje op, en de volgende baan overlapt gewoon opnieuw. Er is geen vaste maat die vooraf moet kloppen; de rol is in feite oneindig lang totdat u hem doorsnijdt.
Felsplaat werkt andersom. U bestelt een baan op exacte lengte, tot op de millimeter afgekort in de fabriek, en die lengte moet passen tussen de plekken waar de plaat begint en eindigt: de voet, de nok, een doorvoer. Er is geen ruimte om al doende bij te sturen zoals bij bitumen. Dat is precies waarom wij bij renovatie een andere volgorde aanhouden dan bij nieuwbouw, en waarom bitumen op dit ene punt eerlijk gezegd voordeel heeft: het vergeeft meer.
Bij nieuwbouw is een dak, op papier althans, recht en haaks. De tekening klopt, de aannemer bouwt ernaar, en u kunt de plaatlengte al bestellen voordat het dak er ligt. Bij renovatie is dat vertrouwen er niet. Een dak dat vijftig jaar geleden is gedekt met bitumen, is in die vijftig jaar bewogen: de gording is doorgezakt, de dakrand is een keer opnieuw afgetimmerd, er ligt een schoorsteen die niet op de oorspronkelijke tekening stond. Wie daar felsplaat op een vaste maat besteld, en de bestaande situatie niet zelf heeft opgemeten, loopt het risico dat de plaat een centimeter te kort of te lang is voor de werkelijke afstand tussen goot en nok.
Daarom meten wij bij renovatie altijd op de bestaande, fysieke situatie, en niet op een oude bouwtekening. Dat betekent: iemand gaat het dak op, of meet vanaf een hoogwerker, en neemt de afstand tussen de vaste punten op meerdere plaatsen over de breedte van het dak. Bij een dak van vijftien meter breed is het niet ongewoon dat de lengte aan de linkerkant een paar centimeter afwijkt van de rechterkant. Bitumen absorbeert dat verschil in de overlap van de banen. Bij felsplaat moet u kiezen: de kortste maat aanhouden en verlies nemen op de rest, of per baan een iets andere lengte bestellen. Hoe u die keuze maakt, en waarom dat bij renovatie later in het proces gebeurt dan bij nieuwbouw, leggen wij uitgebreider uit bij [de opslag op de bouw bij een bestaand gebouw](/felsplaat/maatvoering-renovatie/opslag-op-de-bouw), waar het inmeten en de planning van levering samenkomen.
Het eerlijke antwoord is dat bitumen bij een onregelmatig dak minder koppijn geeft over de maatvoering zelf. De rol is breed genoeg om kleine oneffenheden te verbergen, een baan kan ter plekke worden bijgesneden, en een verkeerd ingeschatte lengte kost u een extra rol, niet een compleet verkeerd bestelde plaat. Bij een dakkapel die niet helemaal symmetrisch op het dakvlak staat, of een aansluiting op een naastgelegen pand die schuin loopt, is dat een reëel voordeel.
Waar felsplaat wint, is in wat er na de renovatie gebeurt. Bitumen veroudert zichtbaar: de toplaag verweert, naden kunnen na verloop van jaren opnieuw aandacht vragen, en een bitumen dak wordt periodiek geïnspecteerd en waar nodig bijgewerkt of vervangen. Felsplaat, uitgevoerd in Sendzimir verzinkt staal met een organische coating van 50 micrometer, is bedoeld om na de renovatie juist geen periodiek onderhoud te vragen. De keerzijde is dat u die duurzaamheid alleen krijgt als de maatvoering vooraf klopt: een felsplaat kunt u, anders dan bitumen, niet na plaatsing nog even bijknippen zonder de fels en daarmee de waterdichtheid aan te tasten.
Of dat verschil in onderhoud voor uw project de doorslag geeft, hangt af van wat er verder op het dak gebeurt. Komt er een dakopbouw met een andere isolatiewaarde, dan raakt dat aan de technische randvoorwaarden die wij bespreken op klikfels.com. Gaat het om een gevelrenovatie waarbij het aanzien van het gebouw meetelt, dan is zinklook.com de plek om te lezen hoe felsplaat en de kleurkeuze samen ogen op een bestaand pand.
Bij een deel van onze renovatieprojecten wordt niet bitumen door bitumen vervangen, maar bitumen door felsplaat. Dat verandert de manier van inmeten wezenlijk. Zolang het dak bitumen blijft, kan de dakdekker tot op de dag van uitvoering nog schuiven met de baanindeling. Zodra felsplaat de keuze is, moet de indeling al vaststaan voordat de bestelling de fabriek in gaat, want de platen komen op maat en zijn niet voor een ander dak te gebruiken. Dat betekent dat bij deze overstap het inmeten niet aan het einde van het traject staat, zoals bij een bitumen renovatie gebruikelijk is, maar vroeg in de planning.
Een praktijkvoorbeeld: bij de renovatie van een bedrijfshal waar het bestaande bitumen dak plaatsmaakte voor felsplaat, bleek de afstand tussen dakrand en nok over de lengte van het gebouw acht centimeter te variëren. Bij het oude bitumen dak was dat nooit een probleem geweest, simpelweg omdat niemand die maat exact had hoeven vastleggen. Voor de felsplaat moesten wij per sectie van het dak een eigen lengte aanhouden. Dat kon, omdat felsplaat leverbaar is van 450 tot 8000 millimeter op de millimeter afgekort, maar het vroeg wel dat de opmeting vóór de bestelling gebeurde, niet tijdens de uitvoering.
Ook de manier waarop u de bestaande dakbedekking verwijdert, raakt aan de maatvoering. Bitumen laat vaak een oneffen, aan de ondergrond gehechte laag achter die eerst weg moet voordat er betrouwbaar kan worden ingemeten. Wordt die laag niet volledig verwijderd, dan meet u in feite op een verkeerd niveau, en dat werkt door in elke volgende plaatlengte. Bij een dak met een verstijvingsril of micro-lines in het vlak van de felsplaat maakt dat verschil overigens niet uit voor de uitvoering van de plaat zelf; het gaat puur om de onderliggende maat.
Overweegt u bij een renovatie de overstap van bitumen naar felsplaat, of vervangt u bitumen door nieuw bitumen en vraagt u zich af of felsplaat op termijn onderhoud scheelt, neem dan contact op met Klikzink, Boylestraat 22 in Ede. Wij denken kosteloos mee op basis van een tekening of een inmeting ter plaatse, en sturen desgewenst monsters van de drie beschikbare kleuren mee, zodat u naast de maatvoering ook een goed beeld heeft van het materiaal zelf.