Klikzink
Bij een spoedbestelling ligt het dak vaak nog open terwijl er om u heen wordt gemetseld, gevoegd of geboord. Dat is de praktijk: de felsplaten liggen al op het dak of tegen de gevel, terwijl de rest van de bouw doorgaat. Cementwater spat op, boorstof waait aan, en een spatje mortel op de plaat lijkt onschuldig. Dat is het niet. Onze platen hebben een organische coating van 50 micrometer, GreenCoat Pural BT, en die coating is niet gebouwd om langdurig contact met cement of kalk te doorstaan.
Cement en kalk zijn alkalisch. Zolang cementwater of een cementsluier vloeibaar of vers is, doet het weinig kwaad, maar zodra het uithardt op de coating, trekt het aan het oppervlak en kan het op de langere termijn de glans en de laag aantasten. Bij een normale bouw heeft u tijd om dat netjes te plannen. Bij een spoedbestelling is die tijd er niet altijd, en dat is precies het moment waarop dit fout gaat: men werkt door, ziet het vuil pas aan het einde van de dag, en dan is het al ingedroogd.
De vuistregel is: cementsluier en cementwater eraf zolang het nog nat of vers is, binnen enkele uren en zeker voor het einde van de werkdag. Hoe langer het op de plaat blijft staan, hoe meer het zich hecht en hoe moeilijker het loskomt zonder de coating te beschadigen. Bij een spoedbestelling waar iedereen onder druk werkt, is dit een van de dingen die het snelst wordt vergeten. De metselaar werkt door, de dakdekker werkt door, en niemand voelt zich verantwoordelijk voor het schoonmaken van platen die er toch nog niet definitief bijliggen.
Maak er daarom een vaste stap van, ook al kost dat op een spoedklus tijd die u eigenlijk niet heeft: aan het einde van elke werkdag een ronde langs de platen om cementspatten, mortelresten en boorstof te verwijderen voordat het uithardt. Dat is geen kwestie van perfectionisme, het is een kwestie van later geen schade herstellen die met een paar minuten werk voorkomen was.
Vers cementwater en losse cementsluier haalt u weg met lauw, schoon water en een zachte spons of doek. Geen schuursponsjes, geen staalborstels, geen agressieve reinigingsmiddelen en zeker geen zoutzuur of andere zure reinigers: die tasten zowel de coating als het verzinkte staal daaronder aan. Ons materiaal is Sendzimir verzinkt (275 gram zink per m2, aan beide zijden) en die zinklaag is de eerste verdediging tegen corrosie. Een zure reiniger die daar doorheen bijt, doet meer kwaad dan het cement zelf.
Is de cementsluier al ingedroogd, dan helpt water alleen niet meer. Gebruik dan een pH-neutrale reiniger die specifiek bedoeld is voor coatings, en laat die inwerken voordat u afspoelt. Test dit altijd eerst op een stukje plaat dat niet in het zicht komt, want ook een neutrale reiniger kan op een 50 micrometer dunne laag net iets te veel doen als u niet oplet. Boorstof is meestal eenvoudiger: dat veegt of spoelt u weg zolang het droog en los is. Blijft er een grijze waas achter na het boren, dan is dat vaak een mengsel van stof en vocht dat op dezelfde manier behandeld wordt als een lichte cementsluier: water, zachte doek, geen druk.
Bij een spoedbestelling ligt het dak vaak nog open op het moment dat er gemetseld, gevoegd of afgewerkt wordt in de directe omgeving. Dat betekent dat platen die al gelegd zijn, blootstaan aan spatwerk van andere bouwactiviteiten terwijl er nog geen tijd is geweest om ze definitief te controleren of te reinigen. Dat is op zich niet erg, zolang u het meeneemt in de planning van de dag. Waar het misgaat, is wanneer de druk om snel klaar te zijn ertoe leidt dat men vuil laat staan "tot het einde", en dat einde dan een dag later valt dan gepland omdat de spoedklus uitloopt.
Een tweede risico van een open dak onder tijdsdruk is dat men de platen provisorisch afdekt of half legt, met cementresten en bouwvuil ertussen, in de veronderstelling dat het morgen wel wordt opgeruimd. Vocht dat onder vuil blijft staan, droogt niet goed op, en juist die combinatie van vocht en cementresten is waar de coating het meest onder lijdt. Beter is om, ook bij haast, elke plaat na het leggen kort te controleren en schoon te vegen voordat de volgende laag werk erover of ernaast begint.
Onder tijdsdruk wordt er soms de verkeerde afslag genomen om een paar minuten te besparen. Cementspatten afkrabben met een truweel of een stalen spatel is zo'n verkeerde afslag: het is snel, maar het krast de coating open en dan heeft u niet één probleem maar twee. Hogedrukspuiten met te hoge druk of van te dichtbij is een andere: dat lijkt een snelle oplossing voor ingedroogd vuil, maar de waterstraal kan de coating beschadigen of onder de fels drukken. Gebruik bij twijfel altijd de laagste druk en de grootste afstand die nog resultaat geeft, en werk liever met wat langer inwerken dan met meer kracht.
Een derde veelgemaakte fout is het afdekken van cementvlekken met tape of folie "voor nu", met het idee dat het later wel wordt schoongemaakt. Onder die tape blijft vocht staan, en de reactie tussen cement en coating gaat gewoon door, alleen ziet u het niet. Als u toch met beschermfolie werkt op delen van de plaat, zoals wij uitleggen bij [de beschermfolie bij een spoedbestelling](/felsplaat/spoed/beschermfolie), zorg dan dat het vuil eerst weg is en de plaat droog is voordat u afplakt.
Voor de duidelijkheid: cementsluier en bouwvuil zeggen niets over de plaat zelf. Het gaat hier om de laag die op de coating komt te liggen, niet om een gebrek aan het materiaal. Onze felsbanen komen standaard met een haaks opstaande fels van 35 mm en een werkende breedte van 475 mm, in een plaatdikte van 0,55 mm, en worden op de millimeter afgekort geleverd van 450 tot 8000 mm. Ook bij een spoedbestelling verandert er niets aan die specificatie: wat er sneller gaat is de levering en de planning, niet het product. Voor vragen over de bestelling zelf, de levertermijn onder druk of hoe wij meedenken op tekening, kunt u terecht bij onze algemene pagina over een spoedbestelling.
Neem het schoonhouden van de platen op in de dagplanning van elke spoedklus, ook als de druk hoog is. Spoel cementwater en cementsluier weg zolang het nog nat is, met lauw water en een zachte doek, en grijp bij ingedroogd vuil naar een pH-neutrale reiniger in plaats van naar een schuurspons of zoutzuur. Vermijd afkrabben, te hoge waterdruk en het afplakken van vuile plekken. Heeft u twijfel over een specifieke vlek of over de juiste reiniger voor uw situatie, neem dan contact op met Klikzink, Boylestraat 22 in Ede: wij denken kosteloos mee op tekening en sturen op verzoek monsters van de plaat, zodat u zelf kunt zien hoe de coating reageert voordat u iets op het dak uitprobeert.