Klikzink
Een felsplaat heeft een voorkant die klaar is voor het weer, en een achterkant die dat niet is. De bovenzijde is voorzien van de organische coating van 50 micrometer, GreenCoat Pural BT, die tegen regen, zon en vorst kan. De onderzijde is verzinkt staal met een dunne beschermlaag die vooral bedoeld is als tijdelijke bescherming tegen transport en opslag, niet als permanente afwerking tegen vocht dat van onderaf tegen de plaat blijft staan. Dat verschil is precies waarom condens aan de achterzijde een ander verhaal is dan regen aan de voorzijde, en waarom het meetelt zodra u een spoedbestelling plaatst en het dak al open ligt.
Zodra de onderkant van de plaat langdurig in contact komt met vocht dat niet kan wegtrekken, ontstaat het risico op witte roest: een oxidatie van de zinklaag die zich voordoet als een grijswit poeder op het oppervlak. Dat is geen directe aantasting van de plaat zelf, de 275 g/m2 zink aan beide zijden is daar ruim voor bedoeld, maar het is een teken dat er water blijft hangen waar dat niet zou moeten. In de praktijk zien we dit vooral ontstaan wanneer platen nat worden opgeslagen, gestapeld liggen zonder voldoende ventilatie, of wanneer condensvocht dat in de dakopbouw ontstaat geen kant op kan. Of dat laatste een probleem is op uw dak, hangt af van de isolatieopbouw en de dampremmende laag daaronder. Die technische kant van condensvorming in de constructie leggen wij niet hier uit, maar bij klikfels.com, waar de randvoorwaarden voor dakopbouw en isolatie aan de orde komen.
Wat wij hier wel vastleggen is de eigenschap van de plaat zelf: de achterzijde is niet ontworpen om structureel vocht te weerstaan zoals de voorzijde dat wel doet. Dat betekent dat de manier waarop u de platen opslaat, vervoert en verwerkt op de bouw, direct invloed heeft op of die achterkant droog blijft tot het moment dat hij op de juiste ondergrond ligt en daar goed geventileerd wordt. Hoe die ondergrond en de bevestiging er precies uitzien, bijvoorbeeld hoe de klem onder de fels dat ventileren mogelijk maakt, leggen wij uit op klikzink.com.
Een spoedbestelling ontstaat meestal omdat het dak al open ligt: een storm heeft de oude bedekking beschadigd, een verbouwing loopt uit, of de planning is om andere redenen krap geworden. In die situatie is de druk om snel te leveren en snel te leggen groot, en dat is precies het moment waarop de verleiding ontstaat om bochten af te snijden die op de lange termijn duur uitpakken. Wij leveren felsbanen van 450 tot 8000 mm op de millimeter afgekort, en die precisie is er niet voor niets: hoe beter de maatvoering vooraf klopt, hoe minder er op de bouw nog gepast en aangepast moet worden, en hoe korter de platen onbeschermd op de steiger of het dak liggen te wachten.
Bij spoed is de verleiding groot om platen alvast te laten leveren voordat de ondergrond helemaal gereed is, of om ze een paar dagen op het dak te laten liggen omdat de planning van de dakdekker nog niet rond is. Dat is precies de situatie waarin de achterkant van de plaat kwetsbaar wordt. Platen die plat op een dak liggen, zeker als daaronder nog vocht in de constructie zit of als er 's nachts condens ontstaat door temperatuurverschil, krijgen aan de onderzijde een langdurig contact met vocht dat nergens heen kan. Een enkele nacht is zelden een probleem, maar een weekend waarin de bestelling wel binnen is maar de aannemer nog niet aan de beurt is, kan al zichtbaar spoor achterlaten.
De meest voorkomende fout bij spoed is platen op elkaar stapelen zonder tussenruimte, in de veronderstelling dat de beschermfolie aan de bovenzijde voldoende bescherming biedt voor de hele stapel. Die folie beschermt tegen krassen en lichte beschadiging tijdens transport, niet tegen vocht dat tussen de platen blijft hangen als de stapel buiten staat. Hoe die folie wel en niet werkt, en wanneer u hem verwijdert, leggen wij uit bij een spoedbestelling en de bijbehorende beschermfolie bij een spoedbestelling.
Een tweede valkuil is platen nat opslaan omdat er nu eenmaal geen droge ruimte voorhanden is en de tijd ontbreekt om die te zoeken. Vlakke platen, platen met een verstijvingsril en platen met micro-lines gedragen zich hierin gelijk: het is niet de profilering van het vlak die het risico bepaalt, maar hoe lang vocht op de achterzijde blijft staan zonder te kunnen verdampen. Leg platen bij spoed dus liever schuin tegen een steiger, met voldoende luchtcirculatie, dan plat op de grond of dicht opeen.
Een derde keuze die op de korte termijn tijd lijkt te besparen maar op de lange termijn averechts werkt, is het dak dichtleggen voordat de onderconstructie voldoende is uitgedroogd. Onder tijdsdruk is de gedachte begrijpelijk: het dak moet dicht, dus leg de platen erop en werk de details later af. Maar als de ondergrond nog vocht afgeeft en de felsplaat daar direct op ligt, zit precies die combinatie van een niet-afgewerkte achterzijde en een vochtige ondergrond op elkaar. Beter is om, ook bij spoed, de volgorde aan te houden die op klikzink.com wordt beschreven voor de ondergrond en de bevestiging, zodat de plaat pas ligt wanneer de constructie daar klaar voor is.
Ook bij het tijdelijk afdekken van een open dak bij regen, in afwachting van de felsplaten, is het verstandig om niet de platen zelf als noodoplossing te gebruiken voordat de volledige ondergrond gereed is. Dat lijkt een snelle oplossing, maar de platen liggen dan vaak los, zonder ventilatie onder de fels, en precies in de situatie waarin vocht aan de achterzijde blijft hangen.
Onze walsmachines maken het mogelijk om ook bij een spoedbestelling nog op maat te leveren, met dezelfde nauwkeurigheid als bij een reguliere order. Dat scheelt u werk op de bouw en dus tijd dat platen onbeschermd liggen. Als u ons tekeningen stuurt, denken wij daar kosteloos in mee, ook onder tijdsdruk, en we kunnen u monsters van alle drie de kleuren meegeven zodat de keuze voor het uiterlijk niet vertraagt wat er materieel al klaarstaat. Wat die kleuren en de glansgraad precies betekenen voor het aanzicht van het dak, staat op zinklook.com; hier gaat het puur om de plaat en de logistiek daaromheen.
Controleer bij een spoedbestelling niet alleen de maatvoering en de gewenste uitvoering van het vlak, maar ook waar de platen tussen levering en verwerking blijven liggen, en hoelang. Neem contact met ons op via Boylestraat 22 in Ede voor een bestelling op maat en denk vooraf even mee over de opslag op de bouw; dat voorkomt dat de tijdsdruk van een spoedklus zich vertaalt in vochtschade aan de achterzijde van de plaat.