Klikzink
Wie een dak vergelijkt op basis van restmateriaal en snijverlies, vergelijkt eigenlijk twee heel verschillende logistiek. Bitumen komt van de rol: een baan van tien of vijftien meter, die op het dak wordt afgerold en op maat gesneden. Felsplaat komt als losse baan, per stuk op de millimeter afgekort in de fabriek, op de lengte die de kap nodig heeft. Dat verschil in herkomst is precies waar het verschil in restmateriaal zit, en het is groter dan de meeste aannemers vooraf denken.
Een rol dakbedekking is gemaakt voor een gemiddeld dak, niet voor het dak dat er nu ligt. Op een rechthoekig vlak van bijvoorbeeld 5,20 meter breed levert dat al verlies op: de rol is 1 meter breed, dus na vijf banen blijft er een reststrook van 20 centimeter over die nergens anders op past dan als opvulling bij een randaansluiting, als daar toevallig 20 centimeter nodig is. Vaker gaat die strook gewoon de container in. Op een lang, recht dakvlak is dat verlies te overzien, ergens tussen de 3 en 8 procent, afhankelijk van de maatvoering van het dak ten opzichte van de rolbreedte.
Het loopt op zodra het dak niet meer een simpele rechthoek is. Bij een dakkapel moet de rol onderbroken worden, er ontstaan twee kopse stukken die vaak korter zijn dan een halve rolbreedte en dus als afval eindigen. Bij een schuin dakvlak, een wolfseind of een uitstekende erker snijdt de dakdekker de rol schuin af, en het driehoekige stuk dat overblijft is voor de volgende baan meestal te klein om nog te gebruiken. Op een dak met veel dakkapellen en schuine hoeken zien wij in de praktijk restpercentages van 15 tot 20 procent, soms hoger als de vorm van het dak veel herhaling van kleine stukken vraagt.
Bij felsplaat draait de logica om. Wij leveren de baan af op de lengte die het dakvlak vraagt, van 450 tot 8000 millimeter, op de millimeter nauwkeurig. Een dakvlak van 6,40 meter lang krijgt banen van 6,40 meter, niet van 6 of 7 meter met een restje. Op een recht vlak, zoals een eenvoudig zadeldak of een rechte gevelbekleding, is het snijverlies daardoor vrijwel nihil. De aannemer bestelt het aantal banen dat het dakvlak breed is, in de lengte die het dakvlak lang is, en wat er aankomt is wat er verwerkt wordt.
Dat is meteen ook de plek waar felsplaat het wint van bitumen op dit punt: bij een recht, herhalend dakvlak zonder veel onderbrekingen is er bij felsplaat vrijwel geen restmateriaal, terwijl bitumen vanuit de rol altijd een fractie inlevert aan de randen. Op een simpele loods of een rechte kap is dat verschil voelbaar in de afvalcontainer aan het einde van de klus.
De winst van banen op maat verdwijnt zodra het dakvlak zelf onregelmatig wordt. Een schuin dakvlak, bijvoorbeeld bij een wolfseind of een dakvlak dat tegen een hellende gootlijn aan loopt, vraagt banen die aan één kant langer zijn dan aan de andere kant. Wij korten de baan af op de langste maat die nodig is; het schuine stuk dat overblijft, is voor die ene baan afval, ook al is de baan zelf op maat besteld. Bij een dakkapel is het niet anders: de banen die over de kapel heen zouden lopen, worden onderbroken, en de twee resterende stukken zijn vaak te kort om nog ergens anders in het dakvlak te passen.
Bij aansluitingen, zoals de overgang naar een schoorsteen, een dakraam of een gootlijn met een knik, ontstaat vergelijkbaar verlies. Een baan die om een obstakel heen moet, wordt meestal niet exact op maat besteld voor dat ene stukje; de aannemer bestelt de baan op de hoofdmaat van het dakvlak en past hem op de bouw aan, waarbij het afgesneden stuk resthout wordt, hoe u het noemt bij die situatie leest u bij [de plaat afkorten op de bouw bij restmateriaal en snijverlies](/felsplaat/snijverlies/afkorten-op-de-bouw). Op een dak met veel van dat soort onderbrekingen, denk aan een woonhuis met drie dakkapellen en een schoorsteen midden in het vlak, loopt het restpercentage bij felsplaat op tot een niveau dat in de buurt komt van een onregelmatig bitumendak, al blijft het meestal lager omdat de basisbanen zelf al op de juiste hoofdlengte zijn besteld.
Het verschil tussen beide systemen zit dus niet in de vraag of er ooit restmateriaal is, maar in waar dat restmateriaal ontstaat. Bij bitumen zit het verlies structureel in het verschil tussen rolbreedte en dakmaat, op elk dak, ook het simpelste. Bij felsplaat zit het verlies alleen in de complexiteit van de vorm: hoe meer schuine vlakken, dakkapellen en aansluitingen, hoe groter het aandeel resthout, maar op een recht vlak is het er vrijwel niet.
Voor de aannemer die moet bestellen, is de praktische conclusie dat het lonend is om het dak vooraf op te delen in rechte stukken en onregelmatige stukken, en die apart te bekijken. Voor de rechte vlakken is de winst van felsplaat het grootst: hier bestelt u exact de lengte die nodig is en er blijft nauwelijks iets over. Voor de vlakken met dakkapellen, schuine kanten of veel aansluitingen loont het om vooraf goed op te meten en de kopse stukken zo te plannen dat een reststuk van de ene baan eventueel nog te gebruiken is bij een kleinere baan verderop in het dak, iets waar wij op tekening graag in meedenken, zonder kosten.
Of dat overleg zin heeft, hangt af van hoe het dak is opgebouwd, en dat is precies waar de technische kant van de zaak begint: de dakhelling, de opbouw en de manier waarop vlakken op elkaar aansluiten, leest u terug op klikfels.com. Hoe de platen vervolgens op het dak worden bevestigd en in welke volgorde ze gelegd worden, staat beschreven op klikzink.com. Wilt u weten hoe de plaat er op het dak uit gaat zien qua kleur en glans, dat is het domein van zinklook.com, en bent u van plan later zonnepanelen op het felsdak te plaatsen, kijk dan op solarfels.com voor de aandachtspunten die daarbij horen.
Op de plaat zelf blijft er, ook na dit overzicht, praktisch nog genoeg te regelen: hoe u de baan op de bouw het beste inkort, hoe u een schuine snede recht krijgt, en hoe u de snijkant afwerkt zodat er geen roestvorming ontstaat op de blanke rand. Dat laatste is vooral relevant omdat elke snede door de organische coating heen gaat en het onderliggende verzinkte staal blootlegt; hoe u dat afwerkt, leest u bij [de snijkant afwerken bij restmateriaal en snijverlies](/felsplaat/snijverlies/snijkant-afwerken).
Breng het dakvlak in kaart en verdeel het in rechte stukken en stukken met kapellen, schoorstenen of schuine kanten. Bestel de rechte stukken op de exacte dakmaat, van 450 tot 8000 millimeter, zodat daar vrijwel geen restmateriaal ontstaat. Stuur ons de tekening van de moeilijkere vlakken; wij denken kosteloos mee over de indeling van de banen, zodat een reststuk van de ene baan zo veel mogelijk elders in het dak nog dienst kan doen. Wilt u eerst de plaat zelf zien en voelen voordat u bestelt, wij sturen op verzoek monsters van alle drie de kleuren mee, dan heeft u meteen een stuk plaatmateriaal in handen om de maatvoering op te oefenen.