Klikzink
Vroeg of laat vraagt een opdrachtgever ernaar. Hij staat op de bouwplaats, tikt met een knokkel op een felsbaan en zegt: is dat niet erg dun? Het is een logische vraag van iemand die geen dakdekker is en die dikte alleen kan vergelijken met dingen die hij kent: een blikje, een autopaneel, de kap van zijn schuur. Wij leggen hier uit wat u daarop kunt zeggen, zodat het gesprek niet bij een onderbuikgevoel blijft hangen maar bij wat er werkelijk toe doet.
Onze felsplaat is 0,55 mm dik staal. Dat is geen keuze die met een schaartje in de fabriek wordt gemaakt om te besparen; het is de dikte die in de praktijk het beste evenwicht geeft tussen gewicht, verwerkbaarheid en stijfheid van het vlak. Dikker staal is niet per se beter staal. Het wordt vooral zwaarder, moeilijker te vouwen en duurder om te verwerken, zonder dat het dak daar op een normale bouw iets aan heeft.
De opdrachtgever die aan de plaat voelt, test eigenlijk de verkeerde eigenschap. De stijfheid van een felsdak zit niet in het plaatstaal zelf, maar in de vorm die het krijgt zodra het gefelst is. Een vlakke plaat van 0,55 mm buigt inderdaad makkelijk onder de vingers. Diezelfde plaat, opstaand gezet in een fels van 35 mm en vastgeklemd op de ondergrond, buigt niet meer. De fels werkt als een balk over de volledige lengte van de baan; die vorm geeft de stijfheid, niet de dikte van het staal op zich. Dat is dezelfde reden waarom een vel papier slap is, maar een keukenrol van hetzelfde papier rechtop blijft staan.
Daarnaast bieden wij het vlak in drie uitvoeringen: vlak, met een verstijvingsril, of met micro-lines. Wie merkt dat een opdrachtgever prijs stelt op een strakker, minder golvend oppervlak in schuin licht, kan voor een van die twee laatste varianten kiezen. Dat is een vraag over hoe het vlak eruitziet en aanvoelt, dus die hoort eigenlijk bij het uiterlijk van de plaat, waar zinklook.com over gaat. De plaatdikte verandert daarbij niet; het blijft 0,55 mm staal, alleen met een ander profiel in het midden van de baan.
Een tweede vraag die vaak volgt, gaat over gewicht: kan de constructie dat wel dragen? Bij 0,55 mm staal, verzinkt en gecoat, komt u op ongeveer 5 kg per vierkante meter. Dat is licht in vergelijking met bijna elk ander dakbedekkingsmateriaal dat een opdrachtgever kent: dakpannen liggen al snel op een veelvoud daarvan. Voor een aannemer die op tekening rekent, is dit een prettig gegeven, omdat het zelden een probleem vormt voor de bestaande dakconstructie, ook niet bij renovatie op een ouder dakbeschot.
Het is een nuttig getal om bij de hand te hebben wanneer een opdrachtgever twijfelt of zijn bestaande spanten het extra gewicht wel aankunnen. Het antwoord is meestal simpel: bij dit gewicht per vierkante meter is dat zelden de beperkende factor. Wat de constructie wél moet kunnen dragen aan windbelasting, sneeuwbelasting en de opbouw van isolatie daaronder, is weer een andere vraag, die thuishoort bij de technische randvoorwaarden op klikfels.com.
De derde en meest concrete vraag is die naar deuken. Een opdrachtgever die zelf niet met het materiaal werkt, stelt zich vaak voor dat 0,55 mm staal zich al bij het aanraken met een ladder blijvend zal vervormen. In de praktijk valt dat mee, maar het is ook niet nul. Staal van deze dikte veert bij een lichte stoot terug in zijn oorspronkelijke vorm; het is pas bij een geconcentreerde klap, met een scherp voorwerp of een vallend gereedschap, dat er een permanente deuk ontstaat. Op het vlakke deel van de baan is dat meer merkbaar dan in de fels zelf, die door zijn vorm nou eenmaal stugger is.
Dit is ook precies waarom wij op de bouwplaats om zorgvuldig transport en opslag vragen: platen die plat en ondersteund liggen, lopen dat risico niet; platen die schuin tegen een steiger staan of waarop materiaal wordt gestapeld, wel. Dat is verder een kwestie van werkvolgorde en is dus meer iets voor de dakdekker dan voor de opdrachtgever, maar het is een goed argument om hem gerust te stellen: een deuk is geen materiaalfout, het is meestal een kwestie van hoe er in de laatste fase mee is omgegaan.
Koud vouwbaar tot -15 graden betekent overigens ook dat de plaat zich bij normale wintertemperaturen nog gewoon laat felsen zonder dat hij bros wordt of scheurt. Dat heeft niets met deukgevoeligheid te maken, maar het is wel een vraag die in dezelfde categorie thuishoort: wat kan het materiaal aan voordat het beschadigt. Voor de exacte cijfers over wanneer een deuk daadwerkelijk optreedt en hoe dat te herstellen is, verwijzen we u naar de pagina over wat er misgaat.
Als u het kort wilt samenvatten voor een opdrachtgever die op de bouwplaats staat: de dikte van 0,55 mm is niet de reden dat het dak straks stevig is, dat is de fels. Het is wel de reden dat het dak licht blijft, makkelijk te verwerken is, en zich bij normaal gebruik netjes gedraagt. Een deuk kan ontstaan bij een gerichte klap, maar dat zegt meer over hoe er met het materiaal is omgegaan dan over de kwaliteit van het staal.
Het is ook goed om te vertellen dat deze dikte niet toevallig is gekozen, maar de standaard is waarmee wij al onze felsbanen leveren, van 450 tot 8000 mm op de millimeter afgekort, in Sendzimir verzinkt staal met een organische coating van 50 micrometer. Die combinatie is uitgebreid beproefd in de praktijk en is de basis waarop wij op maat leveren, zoals wij uitleggen bij [wat er misgaat](/felsplaat/plaatdikte/wat-gaat-er-mis) en bij [wat je vooraf moet weten](/felsplaat/plaatdikte/vooraf-weten).
De volgende keer dat een opdrachtgever met zijn knokkel op een felsbaan tikt en fronst, hoeft u dus niet te verdedigen dat het materiaal dun aanvoelt. U legt uit dat de stijfheid uit de vorm komt, dat het gewicht juist een voordeel is voor de constructie, en dat een deuk zelden vanzelf ontstaat. Heeft u na dit gesprek nog vragen over een specifiek project, neem dan contact op met Klikzink aan de Boylestraat 22 in Ede; wij denken kosteloos mee op tekening en sturen op verzoek monsters van alle drie de kleuren, zodat u ook meteen iets tastbaars in handen heeft om aan de opdrachtgever te laten zien.