Klikzink
Een felsplaat van 0,55 mm dikte gedraagt zich anders dan de plaat die uw ploeg misschien vorig jaar op een ander project verwerkte. Voordat de eerste baan op het dak of tegen de gevel gaat, is het goed om te weten wat die dikte betekent voor het gereedschap dat u meebrengt, het aantal handen dat nodig is, en hoe stevig het vlak straks aanvoelt. Dat is geen vraag over prijs of garantie, maar een praktische vraag: wat moet er liggen voordat u begint.
Onze felsbanen komen op maat aan, van 450 tot 8000 mm, op de millimeter afgekort in onze eigen walsmachines. Dat betekent dat er op de bouw in de regel niet gezaagd hoeft te worden in de lengte. Wat wél op de bouw gebeurt, is het optillen, verplaatsen, op de gording leggen en felsen van een plaat die bij 0,55 mm dikte en een werkende breedte van 475 mm ongeveer 5 kg per strekkende meter weegt. Bij een baan van 6 meter praat u dus over ruim 30 kg plat materiaal dat niet buigt zoals een dunnere plaat, en dat u niet met één man overeind zet zonder dat de rand kromtrekt.
Een enkele werkman kan een korte plaat van twee, drie meter nog wel hanteren, maar zodra u richting de zes meter en langer gaat, is twee man de praktische ondergrens. Niet omdat de plaat te zwaar is om te tillen, maar omdat een lange baan van 0,55 mm bij eenzijdig optillen verend meebeweegt. Die veerkracht is precies wat de plaat op het dak zijn vlakheid geeft, maar op de grond, tijdens het verplaatsen, is het een kracht die tegen u werkt als u alleen aan één kant tilt. Reken bij lange banen dus op minimaal twee man voor het transport naar de plek van verwerking, en op een derde paar handen bij het invoeren in de felsmachine of bij het aanleggen tegen een gevel op hoogte.
De dikte van 0,55 mm is dun genoeg om koud te vouwen, ook bij temperaturen tot -15 graden, maar dat vouwen vraagt wel het juiste gereedschap. Een handfelsmachine of elektrische felstang die geschikt is voor deze plaatdikte moet op de bouw aanwezig zijn voordat de eerste baan gelegd wordt; met een tang die voor dunner materiaal is afgesteld, krijgt u de fels niet gelijkmatig dicht. Daarnaast is een rechte, stevige ondergrond nodig om de platen tijdens het aanvoeren even neer te leggen zonder dat ze doorbuigen op een oneffen stapel stenen of pallets. Voor de opbouw van klemmen en de volgorde van bevestigen op de ondergrond verwijzen we u naar klikzink.com, waar dat per situatie wordt uitgelegd; hier gaat het puur om de plaat zelf en wat die aan gereedschap vraagt.
Een plaat van 0,55 mm voelt onder de hand steviger aan dan de dunnere platen die in sommige andere toepassingen gebruikt worden, en dat merkt u vooral in het vlak tussen de felsen. Bij een gladde uitvoering kan een groot vlak, bijvoorbeeld op een lange gevelstrook, nog altijd een beetje golven bij tegenlicht: dat is geen gebrek maar een eigenschap van dun plaatmateriaal. Wilt u een strakker vlak zonder golving, dan is de uitvoering met verstijvingsril of met micro-lines een betere keuze; die profileringen breken het licht en maken kleine welvingen minder zichtbaar. Dat is een keuze die u vooraf maakt bij het bestellen, niet iets dat u achteraf op de bouw kunt herstellen. Hoe die drie uitvoeringen er in het echt uitzien op een gebouw, en welke bij welk type gevel het beste staat, leest u op zinklook.com.
Bij ongeveer 5 kg per m2 is felsplaat van deze dikte relatief licht ten opzichte van andere dakbedekkingen, maar dat gewicht is wel iets waarmee u rekening houdt bij de planning van transport naar het dak. Op een plat of licht hellend dak (vanaf zes graden is de plaat toepasbaar) kunt u pakketten platen met een kraan of lift naar boven brengen en daar per baan verdelen. Op een steiler dak, of bij verwerking tegen een gevel, is het gewicht per baan bepalend voor hoeveel man u nodig heeft om de plaat op zijn plek te krijgen zonder dat hij tegen de steiger of tegen zichzelf aan buigt. Reken dus niet alleen het totale gewicht van het project, maar ook het gewicht per baan die u in één keer optilt.
Op de bouw ligt er altijd wel eens gereedschap op een plaat, of stoot een steigerbuis tegen een hoek. Bij 0,55 mm dikte is de plaat stevig genoeg om een lichte tik zonder blijvende deuk te doorstaan, maar een gerichte klap met een hoekig voorwerp, of een steiger die op een hoek van de plaat rust, laat wel een duidelijke indruk achter. Dat is geen kwestie van slechte kwaliteit, maar van de aard van dun plaatmateriaal: hoe dunner de plaat, hoe eerder een puntbelasting zichtbaar wordt. Leg daarom nooit gereedschap of steigerdelen direct op een gelegde baan, en gebruik bij het aanvoeren zachte tussenlagen als de platen op elkaar of tegen een profiel rusten. Wilt u weten hoe u een lichte oneffenheid in het vlak zelf beoordeelt en wanneer dat wel of niet acceptabel is, dan leest u dat bij [waaraan u ziet dat de plaatdikte goed is](/felsplaat/plaatdikte/controleren).
Naast gereedschap en mankracht is het praktisch om voor de start van de werkzaamheden een schone, droge opslagplek te hebben waar de pakketten platen liggen tot ze verwerkt worden. Bij de Sendzimir-verzinking en de coating van GreenCoat Pural BT is de plaat bestand tegen weer en wind, maar liggende platen die langdurig vocht tussen de lagen vasthouden, verdienen geen tussenopslag in een dichte stapel. Zorg voor voldoende ventilatie tussen de pakketten als ze langer dan een paar dagen op de bouwplaats blijven staan voordat ze gelegd worden. Denk ook aan de temperatuur van de dag: bij koud weer blijft de plaat goed vouwbaar tot -15 graden, maar het gereedschap zelf werkt dan minder soepel, dus reken op iets meer tijd per fels bij vorst.
Stem het aantal mensen op de bouwplaats af op de lengte van de banen die u bestelt, en zorg dat de felsmachine of felstang past bij een plaatdikte van 0,55 mm voordat de eerste levering arriveert. Kies bij het bestellen alvast voor vlak, verstijvingsril of micro-lines als u een strak vlak belangrijk vindt, en houd er bij transport en tussenopslag rekening mee dat een puntbelasting op deze dikte wel degelijk een spoor achterlaat. Heeft u vragen over een specifiek project, dan denken wij op tekening kosteloos mee en kunt u contact opnemen via Klikzink, Boylestraat 22 in Ede, waar ook monsters van alle drie de kleuren beschikbaar zijn.