Klikzink
Onze felsplaat komt in een dikte van 0,55 mm staal. Dat getal staat vast, het geldt voor elke baan die van onze walsmachines komt, en het is geen keuzeoptie zoals bij sommige andere plaatmaterialen. Wat wij op deze pagina willen laten zien, is niet wat die dikte kost of hoe u hem controleert, maar wat er in de praktijk misgaat als installateurs of aannemers te weinig rekening houden met wat 0,55 mm nu eigenlijk betekent voor het gedrag van de plaat op het dak.
De meest gemaakte fout is simpel: er wordt over de plaat gelopen zoals over een dakpan of een betonnen vloer. Een felsplaat van 0,55 mm draagt een mens goed, mits het gewicht verdeeld wordt over de gording of het dakbeschot eronder. Loopt iemand recht op het midden van een vlak paneel tussen twee steunpunten, dan geeft het staal daar plaatselijk mee. Bij een vlakke uitvoering zonder verstijvingsril is dat een reëel risico, en het resultaat is een deuk die je van beneden nooit meer wegkrijgt. Dat gebeurt niet omdat het materiaal te dun is voor zijn taak, maar omdat het verkeerd belast wordt.
Met 5 kg per m2 is onze felsplaat aanzienlijk lichter dan een vergelijkbare zinkbaan, en toch stijf genoeg voor de meeste toepassingen op dak en gevel vanaf een helling van zes graden. Die stijfheid komt niet alleen uit de dikte van het staal, maar ook uit de vorm: de haaks opstaande fels van 35 mm werkt als een soort ribbe die het paneel over de lengte verstevigt. Wie kiest voor de uitvoering met verstijvingsril of micro-lines, krijgt daarbovenop nog een tweede lijn van stijfheid in het vlak zelf. Dat is vooral relevant bij grote onverdeelde vlakken, waar een vlakke plaat zonder ril bij wind eerder gaat 'ademen' of zichtbaar bewegen dan een plaat met ril.
Waar het vaak misgaat, is dat een aannemer voor een groot dakvlak toch de vlakke uitvoering bestelt omdat die er rustiger uitziet, en dan achteraf klaagt over golving in het zonlicht. Dat is geen materiaalfout en geen kwestie van een verkeerde plaatdikte, maar een keuze die op het verkeerde moment is gemaakt. Over hoe die drie uitvoeringen er precies uitzien en hoe ze het licht vangen, leest u meer op zinklook.com; hier gaat het ons om de vraag of het vlak onder belasting zijn vorm houdt, en dat is een kwestie van ril, niet van coating.
Een tweede terugkerende fout ontstaat niet op het dak maar ervoor: bij het laden, lossen en tussentijds opslaan van de banen. Een felsplaat van 0,55 mm is stijf genoeg om zichzelf te dragen over zijn volle lengte wanneer hij goed ondersteund wordt, maar niet bedoeld om als een plank op twee schragen te worden neergelegd met een overspanning van meters. Wij leveren op maat, van 450 tot 8000 mm, op de millimeter afgekort, en precies bij die lange lengtes zien we op de bouwplaats de meeste transportschade ontstaan. Een baan van zes meter die aan de twee uiteinden wordt opgetild zakt in het midden door, en als daar toevallig een steen of een stapel bevestigingsmateriaal ligt, is de deuk snel gezet.
De oplossing ligt niet in een dikkere plaat, maar in hoe er met de bestaande dikte wordt omgegaan: banen dragen met voldoende ondersteuning over de lengte, ze opslaan op een vlakke, schone ondergrond, en ze niet op elkaar stapelen zonder tussenlaag. Wij denken aan de voorkant al mee: als u ons de maten en de looprichting op de bouwtekening laat zien, kijken wij mee hoe de banen het handigst worden ingedeeld om onnodig lange, kwetsbare stukken te vermijden. Dat meedenken kost niets en voorkomt een hoop ergernis achteraf.
De derde categorie fouten heeft te maken met temperatuur. Onze felsplaat is koud vouwbaar tot -15 graden, wat in de Nederlandse winter ruim voldoende is, maar dat wil niet zeggen dat het materiaal zich bij elke temperatuur hetzelfde gedraagt. Bij vorst wordt staal net iets stugger, en een fels die net iets te snel of te hard wordt aangezet, kan dan eerder een scherpe knik krijgen dan een vloeiende bocht. Dat is geen kwestie van een verkeerde plaatdikte, maar van tempo: langzamer werken bij kou geeft de plaat de ruimte om mee te geven zonder te breken.
Omgekeerd geldt voor warme, zonnige dagen dat het materiaal uitzet, ongeveer half zoveel als zink, maar toch merkbaar over een lengte van meters. Wie de felsverbinding te strak aanzet op een hete dakplaat en de plaat vervolgens 's nachts laat afkoelen, bouwt spanning in die zich ergens moet ontladen. Vaak is dat een lichte welving die pas na een paar weken goed te zien is. Hoe u de bevestiging met klemmen onder de fels zo aanbrengt dat de plaat kan bewegen zonder los te komen, leggen wij niet hier uit maar op klikzink.com, waar de klem en de volgorde op de bouw aan de orde komen.
Een laatste punt waar wij vaak vragen over krijgen, is wat er te doen is als een deuk er eenmaal in zit. Bij 0,55 mm staal geldt: een lichte deuk van een voorwerp dat op de plaat is gevallen, blijft zichtbaar. Anders dan bij een dikkere, stugere plaat veert het materiaal niet vanzelf terug, en anders dan bij een zeer dunne plaat scheurt het ook niet meteen door. De praktijk leert dat een deuk die ontstaan is voordat de plaat gemonteerd is, meestal beter vervangen kan worden dan gerepareerd: op een baan van een paar meter is een nieuw stuk sneller gelegd dan een deuk onopvallend weggewerkt.
Wordt de deuk pas na montage ontdekt, dan hangt het antwoord af van waar hij zit. Midden in het vlak, ver van de fels, is een kleine oneffenheid vaak visueel te accepteren en verdwijnt hij grotendeels in het spel van licht en schaduw op het dakvlak, zeker bij de uitvoering met micro-lines. Zit de deuk dicht bij de fels zelf, dan is voorzichtigheid geboden: daar zit de plaat al onder een zekere spanning door de vouw, en een extra deuk kan die verbinding lokaal verzwakken. In dat geval is vervanging van het paneel verstandiger dan het laten zitten.
De kern is dat 0,55 mm een bewuste balans is tussen gewicht, stijfheid en verwerkbaarheid, en dat de meeste schade niet ontstaat door de dikte zelf maar door hoe er met de platen wordt omgegaan voor en tijdens de montage. Loop niet ongelijk verdeeld over het vlak, draag lange banen over hun volle lengte, werk rustiger bij vorst en geef de plaat ruimte om te bewegen bij warmte. Twijfelt u over de juiste uitvoering voor een groot vlak, of wilt u een monster van de drie kleuren om het gedrag van het materiaal zelf te zien: neem contact met ons op via Boylestraat 22 in Ede, stuur uw tekening mee, en wij kijken gratis mee naar de indeling van de banen voordat er iets besteld wordt.