Klikzink
Wij krijgen deze vraag vaker via een projectleider dan via de aannemer zelf: kan die felsplaat eigenlijk wel gewoon bij dit gebouw, gezien het brandgedrag? Meestal komt de vraag pas op tafel als de plaat al besteld is, of erger, al op de rol ligt in de wals. Dat is precies het moment waarop hij te laat komt. In deze pagina leggen wij uit welke fout op dit punt het vaakst wordt gemaakt, en wat die kost als hij pas op het dak blijkt.
De meest gemaakte fout is dat men het brandgedrag van de felsplaat zelf verwart met het brandgedrag van het dak als geheel. Onze felsbanen zijn van staal: Sendzimir verzinkt (275 g/m2 aan beide zijden), met daarop een organische coating van 50 micrometer, GreenCoat Pural BT. Staal zelf brandt niet. Maar een dak bestaat niet uit staal alleen. Eronder liggen een dampremmende laag, isolatie en soms een dakbeschot van hout of spaanplaat. Het brandgedrag van het dak wordt bepaald door die hele opbouw, niet door de bovenste 0,55 mm plaatstaal die de lezer bij ons bestelt.
Dit is waar het misgaat: een opdrachtgever, verzekeraar of toezichthouder stelt een vraag over het dak, en de aannemer beantwoordt die met een productblad van de plaat. Dat productblad klopt, maar het beantwoordt niet de vraag die gesteld is. Wij zien dit typisch gebeuren bij utiliteitsbouw waar een verzekeraar eisen stelt aan de dakopbouw als geheel, of bij een woongebouw waar de brandweer meekijkt naar de doorslag van dak naar dak bij een rijtje woningen. In beide gevallen gaat het om de opbouw, niet om het bovenste vel staal.
Als deze verwarring pas aan het licht komt wanneer de felsplaat al ligt, is het antwoord bijna altijd: de plaat eraf, de opbouw eronder aanpassen, de plaat er weer op. Dat is geen kleine correctie. De felsbanen zijn op maat gewalst en op de millimeter afgekort, van 450 tot 8000 mm; ze zijn niet ontworpen om er zomaar weer af en weer op te gaan zonder beschadiging van de fels zelf. Bovendien is de klemverbinding onder de fels, waarmee de plaat blind wordt bevestigd, gemaakt voor één montageslag. Voor de volgorde van werken en de manier waarop die klemmen op de ondergrond komen te zitten, verwijzen wij naar klikzink.com; dat is niet waar deze plaat-site over gaat, maar het is precies het onderdeel dat je opnieuw moet doen als de opbouw eronder wijzigt.
De praktijkschade is meestal niet het materiaal van de felsplaat zelf, die is relatief eenvoudig opnieuw te bestellen en aan te leveren. De schade zit in de planning: een dak dat al dicht was, moet weer open. Bij een school of zorggebouw betekent dat vaak een bouwstop in een fase waarin er allerlei andere partijen al aan het werk zijn. Wij hebben dit meegemaakt bij een utiliteitsproject waar de dakopbouw pas na plaatsing werd afgekeurd op brandgedrag; de felsbanen waren op zich niet het probleem, maar moesten er wel af om bij de isolatie te kunnen.
Als een opdrachtgever vraagt naar het brandgedrag van de felsplaat, bedoelt hij vrijwel altijd een van twee dingen. Ofwel hij wil weten of het stalen oppervlak zelf bijdraagt aan brand of rookontwikkeling, ofwel hij wil weten hoe het dak als geheel presteert bij brand, inclusief doorslag naar de belendingen. De eerste vraag is met de plaat zelf te beantwoorden: staal met een dunne organische coating draagt nauwelijks bij aan de vlamverspreiding, in tegenstelling tot bijvoorbeeld een kunststof dakbedekking. De tweede vraag kan de felsplaat niet alleen beantwoorden, hoe goed die plaat ook is.
Wij raden aan om deze vraag altijd terug te leggen bij de opdrachtgever voordat er wordt besteld: bedoelt u de plaat, of het dak? Dat onderscheid alleen al voorkomt de meeste misverstanden. Wat een opdrachtgever hierover precies vraagt en hoe je die vraag herkent, werken wij verder uit in een andere pagina; hier volstaat het te weten dat de vraag zelden over de 0,55 mm staal gaat die wij leveren, en vrijwel altijd over de laag daaronder.
Onze felsbanen zijn er in een vlakke uitvoering, met verstijvingsril, en met micro-lines; ze zijn toepasbaar op dak en gevel vanaf zes graden dakhelling, en koud vouwbaar tot -15 graden. Dat alles zegt iets over vorm en verwerking, niets over brandgedrag van de opbouw. Wie op dat punt zekerheid nodig heeft voor bijvoorbeeld de dakhelling in combinatie met de isolatieopbouw, vindt dat op klikfels.com; dat is de plek voor de technische randvoorwaarden waarbinnen deze plaat wordt toegepast, en niet iets wat wij hier verder invullen.
Ook het uiterlijk van de coating, de kleur en de glansgraad onder de 5 staan hier los van. Die eigenschappen bepalen hoe het dak of de gevel oogt, zoals wij uitleggen bij [wat een opdrachtgever hierover vraagt](/felsplaat/brandgedrag/wat-vraagt-de-opdrachtgever), maar ze zeggen niets over brandgedrag. Wij noemen dit vooral om te voorkomen dat een lezer denkt dat de matte, biobased coating iets toevoegt of afdoet aan het brandgedrag van het dak; die coating is 50 micrometer dun en verandert het beeld, niet de fysica van de opbouw eronder.
De belangrijkste stap is niet ingewikkeld, en kost niets: leg de vraag over brandgedrag altijd neer bij degene die de opbouw ontwerpt, voordat de felsbanen op maat gewalst worden. Wij denken zelf kosteloos mee op tekening over maatvoering en de uitvoering van het vlak, maar wij ontwerpen niet de dakopbouw en kunnen dus ook niet garanderen dat die opbouw aan een brandeis voldoet. Dat is aan de architect, de bouwfysicus of de partij die de opbouw specificeert.
Wat wij wel kunnen doen is helderheid geven over wat er precies geleverd wordt: welke plaatdikte, welke coating, welke verzinking, en in welke maat. Die gegevens kunt u vervolgens doorgeven aan wie de brandeis beoordeelt, zodat die niet zelf hoeft te gaan zoeken of te veronderstellen. Wilt u die gegevens op schrift, of monsters van de coating om te laten zien in welke vorm het materiaal wordt aangeleverd? Neem contact met ons op via Boylestraat 22 in Ede; wij leveren monsters van alle drie de kleuren, en denken kosteloos mee zodra er een tekening ligt.