Klikzink
De felsbanen die wij leveren hebben een plaatdikte van 0,55 mm. Dat getal staat op de paklijst, op de tekening en uiteindelijk ook op de factuur, maar wat het praktisch betekent voor het vlak, voor het gewicht en voor de garantie op de coating, blijft vaak onbesproken tot er een deuk in ligt of tot een opdrachtgever ernaar vraagt. Deze pagina gaat over die relatie: wat 0,55 mm oplevert aan stijfheid, wat het weegt, wat het aan een klap kan hebben, en waarom de garantie op de coating in de praktijk vaker over de verwerking gaat dan over de plaat zelf.
Eerst het gewicht en de stijfheid. Bij 0,55 mm staal komt het gewicht van onze felsbanen op ongeveer 5 kg per vierkante meter. Dat is genoeg staal om een vlak van 475 mm werkende breedte strak te houden tussen de klemmen, zeker in combinatie met een verstijvingsril of micro-lines in het vlak. Zonder die extra stijfheid in het profiel zou een dunnere plaat sneller golven, vooral op langere banen of bij wind van opzij. De keuze voor 0,55 mm is dus niet toevallig: het is de dikte waarbij het vlak zichzelf draagt zonder dat het materiaal onnodig zwaar wordt op de gording of de dakconstructie.
Dan de garantie, en waarom die zelden over de plaatdikte zelf gaat. Onze platen zijn Sendzimir verzinkt (275 g/m2 aan beide zijden) en daarna voorzien van een organische coating van 50 micrometer, GreenCoat Pural BT. Die coating is het onderdeel waar garantie meestal om draait, en de coating hecht aan het staal, niet aan de dikte van dat staal. Een plaat van 0,55 mm met een beschadigde coating heeft evenveel kans op corrosie op die plek als een dikkere plaat zou hebben. De dikte van het staal bepaalt dus niet of de coating goed blijft zitten; de manier waarop de plaat behandeld is tijdens transport, opslag en verwerking bepaalt dat wel.
Waar de plaatdikte wél invloed heeft, is op wat de plaat aan een deuk kan hebben voordat de coating meescheurt. Bij 0,55 mm buigt het staal bij een stoot eerder mee dan dat het meteen een scherpe plooi vormt, wat de kans op coatingschade bij een lichte tik verkleint. Maar bij een harde klap, bijvoorbeeld een op zijn kant gevallen steigeronderdeel of een pallet die tegen de rand van een baan aan komt, kan de coating op de plek van de deuk toch scheuren, ook al blijft de plaat zelf 0,55 mm dik. Dat scheurtje is een opening voor vocht op het staal onder de coating, en dat is precies waar garantiediscussies vaak over gaan: niet over de dikte van het materiaal, maar over hoe die beschadiging is ontstaan en of dat bij normaal gebruik of bij verwerking is gebeurd.
Een voorbeeld uit de praktijk maakt dat concreet. Een dakdekker stapelt banen van 0,55 mm op de steiger, met houten latten ertussen zoals gebruikelijk. Een van de latten schuift tijdens het lossen scheef en drukt een paar millimeter in het vlak van de onderste baan. De plaat zelf blijft 0,55 mm, de stijfheid van het profiel blijft intact, maar op de plek van de druklat is de coating fijn gescheurd. Dat scheurtje is met het blote oog nauwelijks te zien, maar na een paar seizoenen regen zit daar een roestvlekje. Dat vlekje is geen materiaalfout en geen kwestie van te dunne plaat: het is een verwerkingskwestie, ontstaan bij het stapelen, niet bij de fabricage. Wij lopen dat liever voor met de juiste tussenlagen en een vlakke ondergrond bij het lossen dan dat we het achteraf moeten uitleggen.
Dat verwerking vaker de oorzaak is dan het materiaal, betekent niet dat de plaatdikte er niet toe doet bij de vraag hoe voorzichtig u moet zijn. Een dunnere plaat zou eerder deuken bij hetzelfde gewicht op dezelfde plek, en dus eerder coatingschade oplopen bij hetzelfde ongelukje op de bouw. Bij 0,55 mm heeft u iets meer marge, maar die marge is geen vrijbrief. Ons advies blijft: til banen op in plaats van ze te schuiven, leg ze vlak en ondersteund neer, en houd gereedschap en scherpe randen weg van het vlak zolang de baan nog niet gelegd is. Wat daar precies bij komt, aan tussenlagen en aan tillen met meerdere man, staat uitgewerkt op de pagina over de plaatdikte in het algemeen, [de plaatdikte](/felsplaat/plaatdikte).
De koudvouwbaarheid tot -15 graden speelt hier ook in mee. Bij vorst wordt staal van 0,55 mm niet bros op de manier waarop dunnere coatings dat wel kunnen worden, en dat betekent dat u in de winter met dezelfde platen kunt werken als in de zomer, zonder dat de kans op scheurvorming in de coating toeneemt door de temperatuur alleen. Wat er wél misgaat bij verkeerd hanteren, ook in koud weer, zetten wij uiteen op de pagina over [wat er misgaat](/felsplaat/plaatdikte/wat-gaat-er-mis).
De garantie op de coating raakt dus vooral aan handelingen: hoe de platen worden gestapeld, hoe ze worden getild, waarmee ze in aanraking komen tijdens transport naar het dak, en hoe ze worden vervoerd op de bouw zelf. Handelingen die de plaat niet raken, zoals normaal zagen op maat met de juiste apparatuur, koud vouwen bij de fels, of blind bevestigen met klemmen onder de fels, veranderen niets aan de coating en dus niets aan de garantie. Wat wél een garantiekwestie kan worden, is bijvoorbeeld lopen met scherp schoeisel over een net gelegde baan, gereedschap laten vallen op het vlak, of een pallet zonder bescherming op een liggende baan zetten. Dat zijn geen zeldzame incidenten; het zijn precies de dingen die op een gewone bouwplaats gebeuren als er niet even bij stilgestaan wordt.
Bij twijfel over een specifieke handeling adviseren wij om vooraf te bellen, zeker bij een ongewone situatie op de bouw, zoals een dak waar tegelijk andere bouwactiviteiten doorlopen. Wij denken kosteloos mee op tekening en kunnen dan meteen aangeven of een geplande werkwijze een risico vormt voor de coating. Dat overleg vooraf is goedkoper dan een discussie achteraf over een roestvlekje dat, achteraf bekeken, precies te herleiden was naar één moment op de bouwplaats.
Het is verder goed om te weten dat de plaatdikte van 0,55 mm niets zegt over kleur of glansgraad; die kant van het product, inclusief de matte uitstraling onder glansgraad 5, bespreken wij op zinklook.com. En hoe u een deuk of coatingschade in het veld herkent en beoordeelt, leggen wij uit op de pagina over [hoe je het controleert](/felsplaat/plaatdikte/controleren).
Wat kunt u nu doen? Bekijk bij het lossen en stapelen van uw felsbanen of de ondergrond en de tussenlagen in orde zijn, en neem bij twijfel over een specifieke situatie op de bouw contact met ons op. Wij denken mee op tekening, kosteloos, en kunnen u vooraf laten weten waar bij uw project de aandacht naar uit moet gaan om de coating, en daarmee de garantie, intact te houden.