Klikzink
Een garantie op een felsplaat gaat zelden over het staal. Het staal buigt, vouwt en veert al decennia mee met wat u ermee doet. Wat wél gevoelig is, is de coating erop. Die laag van 50 micrometer GreenCoat Pural BT ligt om het verzinkte staal heen als een dunne, soepele huid, en die huid heeft een grens aan hoever hij mee kan buigen voordat hij scheurt. Die grens, en niet het staal, is waar een garantiediscussie meestal om draait.
Staal van 0,55 mm met een verzinklaag van 275 g/m2 aan beide zijden is op zichzelf ruim koud vouwbaar tot -15 graden. Bij die temperatuur wordt het materiaal wel stugger, maar het scheurt niet vanzelf. De coating erover is een ander verhaal: een organische laag rekt minder ver dan staal en verliest bij kou een deel van zijn rek. Vouwt u een felsbaan om een te kleine straal, dan zit het staal dat probleemloos toe, maar de coating aan de buitenzijde van de vouw kan lokaal scheuren. Precies op die plek verliest de plaat zijn beschermende laag, en dat is nu net het punt waarop een garantie op de coating vervalt. Niet omdat het materiaal slecht was, maar omdat de verwerking de coating over zijn grens heeft getrokken.
Als vuistregel geldt: hoe kleiner de straal van de vouw, hoe groter de rek die van de coating gevraagd wordt aan de buitenkant van die bocht. Een ruime, geleidelijke vouw belast de coating veel minder dan een scherpe, korte knik. Bij plaatdikte 0,55 mm is een royale binnenstraal in de praktijk goed te maken zonder dat er iets te zien is aan de coating; een scherpe haakse kant zonder enige straal, koud gezet, is precies waar het risico zit. Dat is ook de reden dat wij op de pagina over de techniek van het vouwen zelf, [koud vouwen en kanten](/felsplaat/koud-vouwen), uitleggen hoe u die straal in de praktijk aanhoudt. Hier gaat het vooral om de consequentie: een te scherpe vouw is een verwerkingsfout, en verwerkingsfouten vallen buiten de garantie op het materiaal.
Bij normale buitentemperatuur, zeg tien tot vijftien graden, vouwt en kant felsplaat soepel en voorspelbaar. Naarmate de temperatuur daalt, wordt zowel het staal als de coating stugger. Het staal compenseert dat ruim tot -15 graden, maar de coating heeft bij kou minder rek over om een vouwbeweging op te vangen. Wordt er dan in hetzelfde tempo en met dezelfde beweging gevouwen als op een lentedag, dan is de kans op microscheurtjes in de coating groter, ook al blijft de straal van de vouw gelijk. Langzamer vouwen bij vorst geeft de coating de tijd om de spanning geleidelijk op te bouwen in plaats van in één snelle beweging te moeten volgen. Een dakdekker die in januari op een onverwarmde loods een baan om de kant zet, doet er daarom goed aan de klok iets losser te laten en de beweging in kleinere stappen op te bouwen dan hij in september zou doen.
De garantie op een felsplaat raakt in de praktijk twee dingen: het materiaal zelf, dat wil zeggen de kwaliteit van het verzinkte staal en van de coating zoals die de fabriek verlaat, en de verwerking, dat wil zeggen wat er op de bouwplaats mee gebeurt. Een fabricagefout in de coating, zoals een plek waar de laag te dun is aangebracht, valt onder de eerste categorie en is aan ons. Een scheur die ontstaat doordat er koud, snel en met een te kleine straal gevouwen is, valt onder de tweede categorie en is een gevolg van de verwerking op de bouw. Datzelfde onderscheid geldt voor de vraag wie de vouw zet: een ervaren dakdekker die weet hoe zijn materiaal zich bij kou gedraagt, maakt nu eenmaal andere keuzes dan iemand die voor het eerst met deze platen werkt, en dat raakt direct aan wat wij uitleggen bij [koud vouwen en kanten: wie het doet](/felsplaat/koud-vouwen/wie-doet-het). Een garantie dekt het product, niet de manier waarop iemand ermee is omgegaan.
Stel, een dakdekker moet in november op een dak met een steile kant een strakke haakse afwerking maken. Het is vier graden, er staat wind, en de planning is strak. Wordt de baan nu in één snelle, harde beweging om een scherpe kant gezet, dan is de kans reëel dat de coating aan de buitenzijde van die kant fijne scheurtjes vertoont, terwijl het staal zelf niets mankeert. Zet dezelfde dakdekker de vouw rustiger, in twee of drie stappen, met een iets ruimere straal dan strikt noodzakelijk, dan blijft de coating intact en is er niets aan de hand. Het verschil tussen deze twee scenario's zit niet in het materiaal, dat in beide gevallen identiek is, maar volledig in de manier van werken. Precies dat verschil is waarom garantieclaims op coating vaker over de uitvoering gaan dan over de plaat die wij hebben geleverd.
Omdat de gevoeligheid van de coating met de temperatuur meebeweegt, is het verstandig om bij winterwerk iets meer tijd in te calculeren voor het vouwen en kanten dan in de zomer. Dat is geen kwestie van dagen, maar van tempo op het moment zelf: rustiger werken, iets ruimere stralen aanhouden, en bij twijfel de plaat eerst laten opwarmen voordat er scherp gekant wordt. Wilt u weten hoe u vooraf inschat of uw situatie daarvoor vraagt, dan vindt u dat uitgewerkt op de pagina over wat u vooraf moet weten. Gaat uw vraag niet over de garantie maar over hoe de plaat er na montage uitziet, dan is dat een vraag voor zinklook.com, en gaat het over de bevestiging onder de fels, dan is dat een vraag voor klikzink.com.
Ga voor een concrete opdracht na welke minimale straal uw situatie toelaat en hoe laag de temperatuur op de bouwplaats werkelijk zal zijn op het moment van vouwen. Twijfelt u of een geplande kant binnen de grenzen van de coating valt, dan denken wij daar kosteloos in mee op basis van uw tekening, en kunt u vooraf een monster van de gewenste kleur aanvragen om de coating zelf te beoordelen voordat u aan het werk gaat.