Klikzink
Vroeg of laat stelt een opdrachtgever de vraag: wat gebeurt er als er condens tegen de achterkant van die plaat komt te staan? Vaak komt die vraag niet van de dakdekker, maar van de eigenaar van het gebouw, de architect, of iemand van de VvE die de tekening heeft ingezien. Ze hebben ergens gelezen of gehoord dat condensatie een probleem kan zijn, en ze willen voor ze een handtekening zetten weten of het materiaal dat probleem gaat opleveren. Dit is de vraag die daaronder eigenlijk verscholen zit, en hoe u hem beantwoordt zonder in de techniek van de dakopbouw te verzanden.
De opdrachtgever kijkt naar het materiaal dat op zijn dak of gevel komt te liggen, en die vraag is begrijpelijk: hij ziet een metalen plaat, en metaal doet hem denken aan een fietsbel op een koude ochtend, beslagen en druipend. Wat hij niet ziet is dat onze felsplaten aan de onderzijde geen afgewerkte, beschermde kant hebben zoals de bovenzijde. De bovenkant heeft de organische coating van 50 micrometer die wij op basis van GreenCoat Pural BT aanbrengen; de onderzijde is verzinkt staal zonder die extra beschermlaag. Dat is geen fout in het product, het is een gegeven waarmee u rekening houdt in de opbouw. Sendzimir verzinkt staal, met 275 gram zink per vierkante meter aan beide zijden, is op zichzelf duurzaam, maar zink is niet onaantastbaar tegen structureel vocht dat langdurig aanwezig blijft.
Het punt dat de opdrachtgever mist, en dat u dus zelf aandraagt, is dat de plaat niet in een vacuüm hangt. Wat er gebeurt als daar vocht tegenaan staat, hangt niet af van de plaat zelf, maar van wat er onder die plaat ligt: de folie, de isolatie, de ventilatie, de manier waarop waterdamp uit de opbouw wordt afgevoerd voordat hij condenseert. Dat is precies het domein van de dakopbouw en dakhelling, en dat leggen we uit op klikfels.com. Op deze pagina blijven we bij de plaat: wat hij is, wat hij verdraagt, en wat niet.
Stel: een aannemer werkt aan een schuur met een felsdak vanaf zes graden helling, en de opdrachtgever heeft ergens een foto gezien van een dak met roestvlekken aan de binnenzijde van een oudere loods. Hij vraagt zich af of dat hem ook gaat overkomen. Het antwoord is dat die roestvlekken vrijwel altijd het gevolg zijn van een opbouw waarin vocht zich kon verzamelen en niet weg kon, niet van een gebrek aan het plaatmateriaal zelf. Bij een juist uitgevoerde, geventileerde opbouw komt er geen structureel vocht tegen de achterzijde van de plaat te staan, en is er dus ook niets om zich zorgen over te maken. Wat er precies misgaat wanneer dat wel het geval is, staat uitgewerkt op de pagina over [wat er misgaat](/felsplaat/condens-achterzijde/wat-gaat-er-mis); die pagina gaat in op het proces zelf, hier is het genoeg om te weten dat het geen eigenschap van de plaat is, maar van de constructie erachter.
Een tweede voorbeeld: bij een gevelbekleding, waar dezelfde felsbanen in dezelfde plaatdikte van 0,55 mm gebruikt worden, speelt de vraag net zo vaak. Een opdrachtgever die de gevel op tekening ziet, vraagt soms of de achterzijde net zo behandeld is als de voorzijde die hij straks ziet glimmen of juist mat zal zien staan, want dat laatste bepalen we met de drie matte kleuren met een glansgraad onder de 5, en dat is een vraag voor zinklook.com. Maar de achterzijde blijft onbehandeld verzinkt staal, ook bij een gevel. Ook daar geldt: de ventilatiespouw achter de bekleding bepaalt of daar ooit vocht blijft staan, niet de plaat.
Als leverancier van de plaat kunnen wij zeggen wat het materiaal is en wat het verdraagt: verzinkt staal met een zinklaag aan beide zijden, dat bestand is tegen incidenteel vocht zoals bouwvocht tijdens de aanvoer of montage. Een paar dagen op de bouwplaats onder een regenbui is geen probleem, ook niet als de platen nog opgestapeld liggen te wachten op verwerking, zolang ze niet wekenlang vochtig tegen elkaar blijven liggen zonder lucht ertussen. Wat we niet kunnen beloven is dat een slecht geventileerde opbouw geen schade aan de achterzijde veroorzaakt na jaren van blootstelling aan condens die niet wordt afgevoerd. Dat ligt buiten wat het plaatmateriaal kan compenseren, en het is ook niet redelijk om dat van een plaat te verwachten.
Voor de opdrachtgever die dit als voorwaarde voor zijn handtekening ziet, is het verstandig om te verwijzen naar wat hij vooraf moet weten over de opbouw; dat is precies waarom we op deze site alleen over de plaat schrijven en niet over de constructie erachter. Als hij dat aspect grondig wil laten uitzoeken voordat de bestelling de deur uitgaat, dan is dat het moment om klikfels.com erbij te pakken, waar de dakhelling en de isolatieopbouw worden behandeld die bepalen of er ooit condens tegen die achterzijde kan blijven staan.
De kortste manier om deze vraag te beantwoorden, is: de plaat zelf is niet het risico, de opbouw eronder is dat wel, en die opbouw ligt niet bij ons maar bij wie het dakpakket ontwerpt. Dat scheidt de verantwoordelijkheid helder, en het voorkomt dat de opdrachtgever denkt dat hij een garantie op het plaatmateriaal nodig heeft voor een probleem dat eigenlijk in de detaillering zit. Wat een goede opbouw voor garantie betekent voor de plaat, staat overigens uitgewerkt op de pagina daarover; die gaat verder waar deze pagina stopt.
Praktisch betekent dit voor de aannemer dat hij bij het bestellen van de felsbanen niets extra hoeft te doen om de achterzijde te "beschermen": er is geen aparte coating voor te bestellen, geen andere plaatdikte die dit oplost, geen ander verzinkingsgewicht dat het verschil maakt. De platen komen op maat, tot op de millimeter afgekort tussen 450 en 8000 mm, met een werkende breedte van 475 mm en een fels van 35 mm die haaks opstaat; die maatvoering en die fels hebben niets te maken met de vraag over condens. Wat er in de opbouw onder de plaat gebeurt, is een andere beslissing, op een ander moment, door een andere partij in het bouwproces.
Wanneer de vraag bij u binnenkomt, kunt u kort uitleggen dat de achterzijde van de felsplaat onbehandeld verzinkt staal is, dat dit normaal en veilig is bij een correcte, geventileerde opbouw, en dat het risico van condens niet in het plaatmateriaal zit maar in de constructie erachter. Wilt u daarna zelf meer weten over die opbouw, dan vindt u dat op klikfels.com. Heeft u een tekening waarop u dit met ons wilt doornemen voordat u de bestelling plaatst, dan denken wij daar kosteloos in mee; stuur de tekening naar Klikzink, Boylestraat 22, 6718 XM Ede, en wij kijken met u mee naar wat de plaat wel en niet met zich meebrengt.