Klikzink
Een garantie op een gecoate felsplaat gaat zelden over het staal. Het Sendzimir verzinkte substraat met 275 g/m2 zink aan beide zijden is niet het onderdeel dat kwetsbaar is voor metselspecie, cementwater of boorstof. De organische coating daarboven, de 50 micrometer GreenCoat Pural BT, is het onderdeel waar een fabrikant iets over kan zeggen en waar hij ook iets over moet zeggen zodra vuil op de plaat is beland tijdens de bouw. Die coating is chemisch en fysisch getest onder omstandigheden die passen bij normaal gebruik en normaal weer. Cementsluier die inbrandt in de zon is geen normaal gebruik: het is een verwerkingsfout die na het feit lastig te herstellen valt.
Daarom knippen garantievoorwaarden bij coatings vaak het onderscheid tussen materiaalfout en verwerkingsfout. Een materiaalfout is een gebrek dat al in de plaat zat toen hij van onze walsmachine kwam: een oneffenheid in de laagdikte, een slechte hechting, een verkeerde glansgraad. Een verwerkingsfout ontstaat op de bouwplaats, door wat er na levering met de plaat gebeurt. Vuil en cementsluier vallen zonder uitzondering in die tweede categorie. Wij hebben geen invloed op wat er tijdens het metselen, voegen of afwerken van een aansluitend bouwdeel op het dak of de gevel terechtkomt, en dat is precies waarom de voorwaarde zo geformuleerd is: de garantie op de coating dekt wat wij hebben gemaakt en geleverd, niet wat er op de bouw op is gevallen.
Het woord 'vuil' verhult dat er grote verschillen zijn in wat er op een plaat terechtkomt en wat dat betekent voor de garantie. Boorstof en zaagsel liggen los op de coating en zijn met water en een zachte borstel te verwijderen zonder dat er iets in de laag verandert. Dat is normaal onderhoud na normale bouwactiviteiten en heeft geen enkel effect op de garantie, ook niet als het een paar dagen blijft liggen.
Cementwater en metselspecie zijn een ander verhaal. Cement is alkalisch, en die alkaliteit kan de coating aantasten als het lang genoeg inwerkt, zeker in combinatie met warmte of felle zon. Een spat mortel die dezelfde dag wordt afgenomen is geen probleem. Een sluier die na het metselen van een schoorsteen of het voegen van een aansluitende gevel wekenlang op een dakvlak heeft gestaan, is dat wel: op dat moment is het niet meer de vraag of de coating iets heeft opgelopen, maar hoeveel. Een garantieclaim die op zo'n plek wordt ingediend, wordt in de praktijk beoordeeld op basis van hoe lang het vuil heeft ingewerkt en niet op basis van wat er precies op de plaat lag.
Het is verleidelijk om bij schade aan een gecoate plaat eerst naar de coating zelf te kijken, maar in de overgrote meerderheid van de gevallen die wij langskrijgen, ligt de oorzaak in de fase tussen levering en oplevering. Een dakdekker die een felsdak aanbrengt terwijl de metselaar van de aansluitende schoorsteen nog aan het werk is, neemt een risico dat niets met de plaat te maken heeft. Cementsluier die daardoor ontstaat, is het gevolg van planning op de bouw, niet van een eigenschap van het materiaal.
Dat is ook waarom wij in onze eigen voorwaarden zo scherp onderscheid maken tussen wat wij hebben afgeleverd en wat er daarna is gebeurd. Een fabrikant kan garanderen dat de laagdikte, de hechting en de glansgraad bij levering aan de specificatie voldoen. Hij kan niet garanderen wat er de weken daarna met de plaat gebeurt op een bouwplaats waar hij niet bij is. Zodra vuil of cementsluier in het spel is, verschuift de discussie dus vanzelf van het product naar de verwerking: wie heeft wat op de plaat laten staan, hoe lang, en had dat voorkomen kunnen worden door de volgorde van werkzaamheden anders te plannen.
Als u een garantieclaim overweegt omdat u vuil of cementsluier op een felsdak aantreft, is het nuttig te weten waar de grens ligt voordat u de claim indient. Vlekken die zijn ontstaan door boorstof of los liggend bouwvuil vallen meestal buiten de discussie, omdat ze de coating niet hebben aangetast en met normale reiniging weggaan. Vlekken van cementsluier die zijn ingebrand, liggen anders: daar zal eerst gekeken worden of de coating zelf beschadigd is, en pas daarna of dat binnen de garantie valt of niet.
Het praktische gevolg is dat het raadzaam is om cementsluier zo snel mogelijk te verwijderen, met een milde reiniging en zonder schurende middelen, zodat de vraag of er garantie geldt niet eens meer hoeft te worden gesteld. Wij behandelen op een andere pagina uitgebreider hoe u dat het beste doet en waar u op moet letten om de laag niet zelf te beschadigen bij het schoonmaken. Dat is een kwestie van verwerking op de bouwplaats, net zoals de vraag hoe u de baanlengte voor een dakvlak bepaalt een kwestie van verwerking is, zoals wij uitleggen bij [de baanlengte van felsplaten bepalen](/felsplaat/baanlengte-bepalen). In beide gevallen ligt de uitkomst niet vast in het materiaal, maar in de keuzes die op de bouw worden gemaakt.
Ook de vraag wie er verantwoordelijk is voor het tijdig verwijderen van vuil en cementsluier, de aannemer die het dak legt of de partij die na hem nog metselwerk of voegwerk uitvoert, is iets dat per project verschilt en dat wij daarom apart behandelen, zoals wij bespreken bij [wie is verantwoordelijk voor vuil en cementsluier op de plaat](/felsplaat/vuil-en-cement/wie-doet-het). Voor de garantie is die vraag overigens minder relevant dan hij lijkt: de garantie op de coating kijkt naar de staat van het materiaal, niet naar wie het vuil heeft veroorzaakt. Wie dat op de bouw met elkaar verrekent, is een zaak tussen de partijen op de bouwplaats.
Het is goed om te beseffen dat een groot deel van wat er op een bouwplaats met een felsplaat gebeurt, helemaal niet in de buurt komt van de garantie. Het koud vouwen van de plaat tot -15 graden, het monteren met de blinde klemmen onder de fels, het op maat laten leveren tot op de millimeter: dat zijn allemaal handelingen en eigenschappen die met verwerking te maken hebben maar die de coating niet aantasten en dus ook geen garantiekwestie zijn. Vuil en cementsluier vormen daarop de uitzondering, omdat het om een stof gaat die actief inwerkt op het oppervlak in plaats van er passief op te liggen.
Daarmee is meteen duidelijk waarom deze ene handeling, het schoonhouden van de plaat tijdens de bouw, zoveel aandacht krijgt terwijl andere verwerkingsstappen dat niet doen. Het is de enige stap in het hele proces van levering tot oplevering waarbij een verkeerde keuze, namelijk laten staan in plaats van meteen afnemen, de coating blijvend kan aantasten en daarmee een garantiediscussie kan opleveren die met een emmer water en een half uur tijd te voorkomen was geweest.
Wilt u weten hoe uw project zich verhoudt tot deze garantievoorwaarden, of heeft u een partij op de bouw die vraagt om onderbouwing? Neem contact met ons op via Boylestraat 22 in Ede: wij kijken kosteloos mee op tekening en kunnen op basis van uw situatie aangeven waar de garantie wel en niet op aangesproken kan worden.