Klikzink
Het instinct op de bouw is: erop zien, eraf halen. Bij metselspecie en cementwater op de felsplaat is dat instinct niet altijd goed. Er zijn momenten waarop schoonmaken de coating meer schaadt dan het vuil zelf, en die momenten herkennen scheelt u een beschadigde plaat die u anders zelf veroorzaakt heeft.
Het gaat hier om wat er op de coating komt tijdens de bouw: spatten metselspecie van de gevelopbouw, cementwater dat over de rand van een dorpel loopt, boorstof dat met regen een grijze sluier vormt. Dat is anders dan de klem of de ondergrond waarover u meer leest op klikzink.com, en anders dan de vraag hoe de plaat er blijvend uitziet, waarvoor zinklook.com de plek is.
Cementsluier die nog vochtig is, laat zich met water en een zachte borstel wegwerken zonder dat u aan de coating komt. Zodra het cement is uitgehard, zit er een alkalische korst op de plaat die u met schrobben niet meer loskrijgt zonder ook het oppervlak te bewerken. Op dat moment is doorzetten de verkeerde keuze. Een aannemer die op een woningproject in Zwolle de sluier liet indrogen omdat het einde van de dag was, stond de volgende ochtend voor een plaat waarop de vlek met een schuurspons wel wegging, maar de matte coating ter plekke een lichte glansverandering vertoonde. Dat is niet meer te herstellen, wel te voorkomen door de eerste avond nog even na te lopen met de tuinslang.
De vuistregel is dus: vers, binnen enkele uren, met water en een zachte borstel of spons. Zodra het uitgehard is, is de keus niet meer schoonmaken-of-niet, maar schade beperken. Daarover, en over wat er precies misgaat als u tóch doorzet op een uitgeharde vlek, leest u meer op de pagina over wat er misgaat.
Bij vorst is schoonmaken met water af te raden. Het water dat u gebruikt om de sluier los te weken, kan op de koude plaat bevriezen voor het zijn werk heeft gedaan, en dan werkt u ijs in plaats van vuil weg. De plaat zelf is tot -15 graden koud vouwbaar en heeft daar geen moeite mee, maar dat gaat over de verwerking van de plaat op de bouw, niet over schoonmaken in de vorst. Wacht in dat geval tot de temperatuur boven het vriespunt komt.
Ook bij volle zon op een warme plaat is voorzichtigheid geboden. Water dat direct verdampt voor het de sluier heeft opgelost, laat vaak een nieuwe, dunnere kalksluier achter die net zo hardnekkig is als de eerste. Op een bedrijfshal in Almelo werd in augustus midden op de dag schoongemaakt, in de volle zon, en de vlekken kwamen na het drogen deels terug. Vroeg in de ochtend of laat in de middag, als de plaat is afgekoeld, werkt beter.
Bij aanhoudende regen is er een derde reden om te wachten: cementwater dat nog niet is uitgehard, spoelt vaak voor een deel vanzelf weg. Actief schoonmaken tijdens een bui voegt weinig toe en brengt u wel het risico dat u op een gladde plaat staat.
Als de gevel- of dakopbouw nog niet compleet is, en er komt na uw schoonmaakbeurt toch weer nieuw cementwater of boorstof bij, heeft schoonmaken op dat moment geen zin. Dat gebeurt vaker dan u zou denken: op een verbouwing in Arnhem werd de felsplaat op de gevel drie keer schoongemaakt terwijl de metselaar boven nog aan het werk was, en drie keer moest het opnieuw. Beter is het om te wachten tot de laatste vervuilende werkzaamheden achter de rug zijn en dan één keer grondig te doen. Wie er precies verantwoordelijk voor is dat dat moment goed wordt gekozen, en wie het uiteindelijk uitvoert, leest u op de pagina over wie het doet.
Er is ook een praktische kant: als u weet dat er nog een steiger langs de gevel moet, of dat er nog gewerkt wordt met een frees of boor boven de plaat, heeft schoonmaken vandaag geen zin als het stof van morgen er toch weer op valt. Plan het moment van schoonmaken na de laatste vervuilende bewerking, niet na elke afzonderlijke vervuiling.
Op plekken waar de coating al beschadigd is, door een kras van transport of montage, is schrobben met een borstel niet zonder risico. De organische coating van 50 micrometer is duurzaam bij normaal gebruik, maar op een beschadigde plek ligt het verzinkte staal eronder al bloot of dichtbij, en daar wilt u niet nog eens over gaan met een schoonmaakmiddel dat inwerkt. Op zo'n plek is voorzichtig deppen met alleen water beter dan doorschrobben, en is het verstandiger de schade eerst te melden dan de vlek eerst weg te werken. Wat dat voor de garantie op de plaat betekent, staat op de garantiepagina.
Bij hardnekkige, uitgeharde kalksluier wordt vaak gegrepen naar een zuur schoonmaakmiddel, zoals verdund azijnzuur of een specifiek cementsluierverwijderaar. Dat kan de coating aantasten als het te sterk is of te lang inwerkt, vooral op plekken waar de laag al dun is door eerder schuren. Test een dergelijk middel eerst op een onopvallende plek, en spoel na met veel schoon water. Welke middelen en materialen daarbij horen, en welke u beter laat staan, zetten we uiteen op de pagina over wat u nodig heeft.
Er is één handeling die zelden verkeerd is: naspoelen met schoon water zodra het even kan, ook als u de sluier nog niet volledig wegkrijgt. Dat vertraagt het uitharden en maakt de volgende poging makkelijker. Op een fietsenstalling in Deventer werd dat consequent gedaan na elke werkdag waarop gemetseld was, en de uiteindelijke schoonmaakbeurt kostte nog geen half uur, terwijl een vergelijkbaar project zonder die gewoonte een halve dag beurtelings schrobben en spoelen vergde.
Weeg dus per situatie of vandaag schoonmaken zin heeft, of dat wachten, beschermen of eerst navragen een beter resultaat geeft. Twijfelt u of een vlek nog vers genoeg is om zonder risico te verwijderen, of ligt de coating er al kwetsbaar bij, dan denken wij daarover mee, net zoals wij meedenken op tekening over de plaatmaat en de uitvoering van het vlak. Voor vragen over de plaat zelf, de levering of de juiste uitvoering voor uw project bent u bij Klikzink aan het juiste adres, Boylestraat 22 in Ede.