Klikzink
Wie voor het eerst een pallet felsplaat naast een pallet bitumen rollen ziet staan, ziet meteen dat het om twee verschillende werelden gaat. Bitumen komt als rol, felsplaat komt als baan op maat. Dat verschil zit al in de verpakking, en het werkt door tot in de planning van uw bouwplaats. In deze pagina zetten we dat verschil naast elkaar, uitsluitend voor wat de verpakking en de levering betreft. Over kleur en uiterlijk leest u op zinklook.com, over de klemmen en de ondergrond op klikzink.com.
Een rol bitumen dakbedekking is een compact, zwaar pakket. Hij ligt plat opgeslagen of rechtop, wordt meestal in folie of karton verpakt en moet vooral droog en uit de volle zon blijven. Bitumen is gevoelig voor temperatuur: op een hete dag wordt een rol slap en kleverig, bij vorst juist stug en lastig af te rollen. Dat betekent dat de opslagplek op de bouw ertoe doet. Een rol die een middag in de zon heeft gelegen, verwerkt u anders dan een rol die net van de vrachtwagen komt. Dat is een eigenschap van het materiaal zelf, niet van de verpakking, maar de verpakking beschermt er nauwelijks tegen: de folie houdt vuil en vocht wat tegen, maar doet niets aan de temperatuur van de rol zelf.
Felsplaat komt niet als rol maar als afgepaste baan, van 450 tot 8000 millimeter, op de millimeter afgekort in de fabriek. De banen worden op pakketten gelegd met tussenlagen die voorkomen dat de platen elkaar raken en beschadigen, en over het geheel gaat een beschermfolie. Die folie is er niet voor de show: hij voorkomt krassen tijdens transport en tijdelijke opslag, iets waar we apart op ingaan bij de beschermfolie. Omdat de plaat op maat wordt geleverd, hoeft er op de bouw doorgaans niet meer te worden afgekort. Gebeurt dat toch, dan leest u hoe dat zonder de kwaliteit van de plaat te schaden bij het afkorten op de bouw.
Het verschil tussen een rol en een pak felsplaat wordt vooral zichtbaar zodra het werk een dag stilligt. Een half gebruikte rol bitumen kunt u weer oprollen en aan de kant zetten; dat is een kwestie van gewoonte en het went snel. Een pak felsplaat dat is opengemaakt, is een andere zaak. Zodra de folie en de tussenlagen eraf zijn, liggen de platen bloot aan weer, vuil en de kans dat er iets overheen valt of overheen wordt gelopen. Een pak dat 's middags is opengemaakt voor een paar banen en 's avonds openligt onder een wolkenlucht, is de dag erna een probleem: waterdruppels die intrekken tussen de platen, vuil dat vastplakt, of gewoon een kras van een steiger die er 's nachts overheen is geschoven. Daarom is de vuistregel op een felsdak eenvoudig: maak een pak pas open als u het die dag ook daadwerkelijk gaat verwerken, en sluit wat overblijft weer af of dek het af. Wij werken dit verder uit op de pagina over de verpakking, en specifiek over de rol van de folie bij de beschermfolie.
Bitumen rollen zijn zwaar geconcentreerd gewicht op een klein oppervlak; twee man tillen een rol samen, met de nadruk op de rug recht houden en niet draaien. Felsplaat weegt ongeveer 5 kilogram per vierkante meter, wat betekent dat een lange baan van bijvoorbeeld 6 meter behoorlijk wat gewicht vertegenwoordigt, maar dan verdeeld over de lengte. Dat vraagt een andere tilroutine: niet aan één kant optillen, maar de baan over de volle lengte ondersteunen, zoals we toelichten bij het tillen en dragen van de plaat. Wie een felsplaat behandelt als een rol bitumen, met een korte ruk aan één uiteinde, loopt het risico de plaat te laten doorbuigen of te knikken. Dat knikken is onomkeerbaar; anders dan bij het gecontroleerd koud vouwen van de plaat, waarover meer op de pagina over koud vouwen en kanten, is een ongewilde knik in de plaat een verloren baan.
Een rol bitumen heeft nauwelijks last van hoe hij ligt: hij is soepel en vergeeft een boel. Een pak felsplaat is preciezer. Verkeerd gestapeld, met gewicht op een punt in plaats van verdeeld over het vlak, kan een pak platen blijvend vervormen, met golving tot gevolg die pas zichtbaar wordt als de baan wordt gelegd. Dat raakt aan wat we bespreken bij vervorming bij het leggen. Ook vuil werkt anders door: bitumen is ongevoelig voor een beetje bouwstof, maar cementsluier of mortelspatten op felsplaat kunnen, als ze intrekken via een beschadigde coating, blijvende schade geven. Dat is een van de redenen waarom we op de pagina over vuil en cementsluier aanraden platen niet naast een mengmachine te stapelen.
De verpakking is de eerste aanraking met het materiaal, maar het verschil in aanpak zet zich voort in de levensduur van het dak. Bitumen is een laag die na verloop van jaren onderhoud vraagt en op termijn wordt vervangen; de precieze termijn hangt af van de opbouw, de belasting en het onderhoud, en daar doen wij op deze site geen uitspraak over. Felsplaat is een stalen systeem met een organische coating die niet is bedoeld om periodiek te worden vervangen, maar wel vraagt om zorgvuldige verwerking: een kras die tijdens transport of montage ontstaat, is een zwakke plek die niet vanzelf verdwijnt, zoals we bespreken bij krassen en beschadigingen. Met andere woorden: bij bitumen zit de kwetsbaarheid vooral in de tijd, bij felsplaat vooral in het moment van verwerken. Dat is precies waarom de verpakking en de eerste dagen op de bouw bij felsplaat zoveel aandacht verdienen: wat er in die fase misgaat, blijft zichtbaar zolang het dak ligt.
Eerlijk is eerlijk: op het punt van flexibiliteit in de verpakking wint bitumen. Een rol is een rol, ongeacht de vorm van het dak; hij wordt ter plekke gesneden en geplooid rond een detail. Felsplaat wordt vooraf op maat gewalst, wat betekent dat een wijziging in het ontwerp na bestelling niet zomaar rechtgetrokken wordt door de baan even anders te leggen. Voor een dak met veel wisselende maten en een laat vastgesteld ontwerp is dat een reëel verschil. Voor een dak met een vaste, doorgemeten opzet is het juist andersom een voordeel: er wordt niets op de bouw meer afgekort, met minder restmateriaal en minder kans op zaag- en knipwerk ter plekke, zoals u kunt nalezen bij zagen en knippen.
Als u met deze vergelijking op de bouw staat: bepaal voor de felsplaat vooraf hoeveel pakken u die dag daadwerkelijk verwerkt, en laat de rest dicht. Reken op een tilroutine die de baan over de lengte ondersteunt, niet aan één uiteinde. En houd er rekening mee dat een beschadiging aan de coating, anders dan een schaafplek in bitumen, niet vanzelf hersteld raakt. Wilt u weten hoeveel platen u voor uw project nodig heeft en in welke maatvoering wij die leveren, neem dan contact op met Klikzink in Ede; we denken kosteloos mee op tekening en sturen op verzoek monsters van de drie beschikbare kleuren mee.