Klikzink
Bitumen en felsplaat lossen hetzelfde probleem op een volledig andere manier op. Een dakbaan van bitumen is soepel, wordt warm verlijmd of gebrand en kan op de bouw nog een stuk meebewegen voordat hij vastligt. Een felsplaat is een stalen plaat die wij op de millimeter afkorten in de fabriek en die op de bouw zijn definitieve maat al heeft. Dat verschil zit precies op het punt van toleranties op de maat, en het is de reden dat een dakdekker die van bitumen naar felsplaat overstapt, soms tegen een muur van stramienmaten aanloopt die hij niet gewend is.
Bij bitumen is de tolerantie in de baan zelf verstopt. Een rol van tien meter kan op de bouw ingekort, overlapt en bijgesneden worden. Loopt de gevel een centimeter uit het lood, dan schuift de volgende baan gewoon een centimeter op en niemand ziet het verschil. Bij felsplaat werkt dat niet zo: de plaat komt aan met een vaste lengte en een vaste werkende breedte van 475 mm, en die maat verandert niet meer op de bouw. Wat bij bitumen in het materiaal wordt opgevangen, moet bij felsplaat vooraf in de planning worden opgevangen.
Een bouwtekening geeft een maat tot op de millimeter, maar een gebouw zelf niet. Metselwerk werkt met een speling van enkele millimeters per strekkende meter, houten regelwerk zet uit met het seizoen, en een dakrand die twintig meter lang is telt die kleine afwijkingen bij elkaar op tot een verschil dat met het blote oog te zien is. Bij bitumen valt dat wegwerken binnen de baan zelf: een extra overlap hier, een paar centimeter minder daar. Bij een stalen felsplaat, die haaks omhoog staat in een fels van 35 mm en op zijn plek klikt, is die rek er niet. Een plaat die twee centimeter te kort is besteld, past niet zomaar met een extra lap ertussen.
Daarom is de vraag bij felsplaat niet of er tolerantie nodig is, maar waar die moet zitten. Niet in de plaat, want die ligt al vast zodra hij van de wals komt. De tolerantie moet zitten in de opmeting vooraf, in de regelmaat van de ondergrond, en in de manier waarop de eerste en de laatste baan op het dak worden ingepast. Wij lichten dat verder toe bij [het afkorten op de bouw](/felsplaat/toleranties/afkorten-op-de-bouw) en bij [zagen en knippen](/felsplaat/toleranties/zagen-en-knippen), waar precies staat wat er op de bouw nog wel en niet aangepast kan worden.
Stel dat een dakvlak op tekening 6000 mm breed staat, verdeeld in banen van 475 mm werkende breedte. Op papier past dat precies. Op de bouw blijkt de linkerdakrand niet haaks te staan op de nok, en over de volle lengte van het dak loopt dat verschil op tot 18 mm. Bij bitumen is dat geen probleem: de banen worden gewoon een fractie schuiner gelegd en de overlap vangt de rest op. Bij felsplaat moet die 18 mm ergens landen voordat de platen besteld worden, meestal in een iets bredere of smallere eindstrook aan een van de zijkanten, of in een lichte aanpassing van het aantal banen.
Dat betekent dat de opmeting bij felsplaat een andere volgorde krijgt dan bij bitumen. Niet: eerst leggen, dan bijsnijden. Maar: eerst de werkelijke maten van het dak vastleggen, inclusief de kleine oneffenheden, en dan pas de platen bestellen. Wie dat omdraait en de platen op de tekeningmaat bestelt in de veronderstelling dat het op de bouw nog wel bij te werken is, komt bij felsplaat eerder bedrogen uit dan bij bitumen. Dat is niet omdat felsplaat minder precies is, integendeel: hij is te precies om fouten in de ondergrond zelf te verbergen.
Hier wint bitumen op het punt van vergevingsgezindheid tijdens de bouw, maar dat is niet waar een dak op wordt afgerekend. Op de lange duur draait het om wat er met het materiaal gebeurt nadat het ligt. Een bitumen dakbedekking heeft periodiek onderhoud nodig: de laag verweert door uv-licht, er ontstaan blaasjes of scheurtjes bij de naden, en na een aantal jaar is een nieuwe toplaag of coating aan de orde. Een stalen felsplaat met een organische coating van 50 micrometer op basis van GreenCoat Pural BT hoeft dat onderhoud in die vorm niet: er is geen laag die om de zoveel jaar vernieuwd moet worden, en het verzinkte staal onder de coating (275 g/m² Sendzimir-verzinking aan beide zijden) beschermt door te blijven zitten, niet door te verweren.
Dat verschil in onderhoud staat los van de vraag naar toleranties op de maat, maar het is wel de reden waarom de precisie bij felsplaat de moeite waard is. De tijd die in de opmeting gaat zitten, wordt op de lange termijn terugbetaald in een dak dat niet periodiek opnieuw behandeld moet worden. Bij bitumen zit het gemak aan de voorkant, bij de aanleg; bij felsplaat zit het gemak aan de achterkant, in de jaren daarna.
Omdat wij weten dat een gebouw nooit precies is wat de tekening zegt, denken wij mee voordat er iets gewalst wordt. Stuur ons de tekening en de werkelijke maten, en wij kijken mee waar de speling het beste kan landen: in een bredere randstrook, in een iets andere baanverdeling, of in een aangepaste lengte per baan. Dat meedenken op tekening kost niets, en het scheelt op de bouw een hoop puzzelen met een plaat die eigenlijk al vaststaat.
Voor de vraag hoe u de plaat vervolgens zelf nog kunt aanpassen als dat toch nodig is, zoals bij een kier tegen een schoorsteen, verwijzen wij naar [zagen en knippen](/felsplaat/toleranties/zagen-en-knippen) en naar [koud vouwen en kanten](/felsplaat/toleranties/koud-vouwen), waar staat wat er op de bouw nog wel mag en tot welke temperatuur dat kan. Voor de bevestiging zelf, de klem onder de fels en de volgorde waarin platen op de ondergrond komen, kijkt u het beste op klikzink.com. Vragen over dakhelling en de opbouw onder de plaat horen bij klikfels.com, en wie de plaat straks ook nog wil gebruiken als drager voor zonnepanelen leest dat op solarfels.com.
Wilt u weten of uw dakvlak zich goed laat verdelen in banen van 475 mm werkende breedte, of twijfelt u over waar de speling in uw project het beste kan zitten? Stuur ons uw tekening met de werkelijke maten van de bouwplaats erbij. Wij kijken gratis mee, wijzen aan waar de tolerantie het beste kan landen, en leveren de platen op maat vanaf onze eigen walsmachines in Ede. Op verzoek sturen wij ook monsters van de drie beschikbare kleuren mee, zodat u naast de maat ook het materiaal zelf in handen heeft voordat u bestelt.