Klikzink
Een felsplaat komt op maat afgekort bij u aan, maar daarmee is hij nog niet gelegd. Tussen de levering en de verwerking ligt vaak een dag, soms een week. Wat er in die tussentijd met de platen gebeurt, bepaalt of ze er bij het leggen nog net zo bij liggen als toen ze van de wals kwamen.
Leg de banen plat, op een ondergrond die zelf ook vlak is. Een bundel felsplaten op twee balken die niet even hoog liggen, buigt vanzelf een beetje door, en 0,55 mm staal onthoudt dat. Bij een pakket van drie meter lang is dat verschil met het blote oog soms niet eens te zien, maar bij het opleggen op de gording merkt u het meteen: de plaat wil niet meer vlak liggen, en u bent aan het corrigeren wat bij de opslag al fout ging.
Gebruik onderleggers die over de volle breedte van de stapel steun geven, niet twee smalle balkjes onder de uiteinden. Hoe langer de platen, hoe belangrijker dat is: een baan van zes meter op twee steunpunten van een meter afstand van de rand hangt in het midden door onder zijn eigen gewicht. Bij vijf kilo per vierkante meter loopt dat op, zeker als er meerdere platen op elkaar liggen te wachten tot ze aan de beurt zijn.
Zet de stapel niet op de rand van een bouwput of een steiger waar hij bij een windvlaag kan verschuiven. Dat klinkt als een open deur, maar wij zien het vaak genoeg: platen die tegen een hek aan geschoven zijn en daar een lichte bolling van hebben opgelopen. Dat verholpen krijgen op de bouw is lastiger dan het te voorkomen was.
De platen zijn Sendzimir verzinkt en voorzien van een coating van 50 micrometer, en dat pakket is in gewoon gebruik duurzaam. Maar dat gaat over wat er buiten op het dak gebeurt, verspreid over jaren, met wind en regen ertussendoor die alles weer laten opdrogen. Opslag is een andere situatie: platen liggen daar dicht op elkaar, vaak nog in een bundel of onder folie, en dan kan vocht ergens blijven staan zonder dat het de kans krijgt te verdampen.
Als er water tussen twee platen blijft staan, ontstaat er een nat, zuurstofarm plekje dat weken kan aanhouden. Op de coating zelf zijn de gevolgen meestal beperkt, maar op de snijkant, waar het staal bloot ligt na het afkorten of zagen, kan dat sneller gaan schuren dan u zou verwachten. Hoe u die snijkant behandelt na het verwerken, leest u bij [de snijkant afwerken](/felsplaat/toleranties/snijkant-afwerken); hier gaat het erom dat u het probleem voorkomt door de platen zo neer te leggen dat water niet kan blijven staan.
Leg de stapel daarom met een lichte helling, zodat regenwater dat er toch bij komt, er ook weer af kan lopen. En als u de platen buiten opslaat, laat dan liever geen dichte folie erover liggen die condens vasthoudt: een afdekzeil dat lucht doorlaat aan de zijkanten werkt vaak beter dan plastic dat strak is afgeplakt.
Platen die op een bouwplaats in de volle zon liggen, ingepakt in de fabrieksverpakking, worden vanbinnen aanzienlijk warmer dan de buitenlucht. Bij donkere kleuren loopt dat verder op dan bij lichte, maar ook bij een lichte kleur kan een ingepakte stapel op een warme dag flink opwarmen. Dat is op zich geen probleem voor het materiaal, maar het versnelt wel elk vochtprobleem dat er al was: warm en vochtig gaat sneller dan koud en vochtig.
Leg de stapel daarom niet in de volle zon te wachten als dat te vermijden is, en haal de verpakking eraf zodra dat praktisch kan in plaats van hem er dagenlang omheen te laten zitten "voor de bescherming". Wat die beschermfolie wel en niet doet, en wanneer u hem er juist wel op laat zitten, leest u bij [de beschermfolie](/felsplaat/toleranties/beschermfolie).
We leveren de platen op de millimeter afgekort: u bestelt een maat, en die maat krijgt u. Maar dat zegt iets over de plaat, niet over het gebouw waar hij op moet. Een dakvlak dat op tekening vijf meter is, is in het echt vaak 4996 of 5003 millimeter, en de twee kopgevels van hetzelfde dak lopen zelden helemaal parallel. Dat is geen slordigheid van de aannemer; het is de normale speling die in elke bouwconstructie zit.
Die speling moet ergens landen, en het antwoord is niet: in de plaat persen. Een felsplaat die twee millimeter te lang is voor de opening, past niet door hem met kracht erin te duwen; dat zet spanning op de fels en op de bevestiging die er later problemen van maakt. Het antwoord is: de speling opvangen in de randafwerking, de overstek, of een kleine marge die u zelf al bij het inmeten heeft ingecalculeerd. Hoe u dat inmeten precies aanpakt voordat u bestelt, staat uitgewerkt bij [toleranties op de maat](/felsplaat/toleranties); dat is het verhaal achter de maat die wij leveren, hier gaat het om wat u ermee doet als de platen eenmaal op de bouw liggen.
Dat inzicht heeft ook gevolgen voor hoe u de stapel op de bouw indeelt. Als u weet dat de linkerkant van het dak een paar millimeter scheelt met de rechterkant, heeft het geen zin om alle platen exact identiek te bestellen en te verwachten dat ze overal precies passen. Het is beter om dat verschil van tevoren in te meten en pas dan de losse maten door te geven, of anders bewust te werken met een kleine overlap of een afkortmarge die u zelf op de bouw wegneemt. Hoe u die laatste centimeters op de bouw zelf afkort, staat bij [de plaat afkorten op de bouw](/felsplaat/toleranties/afkorten-op-de-bouw).
Omdat de toleranties per gebouwdeel kunnen verschillen, loont het om de stapel op de bouw niet willekeurig neer te leggen, maar in de volgorde waarin u gaat leggen, en met de juiste kant per dakvlak boven. Een stapel die u toch weer helemaal moet doorzoeken om de juiste lengte voor de linker kilgoot te vinden, wordt onnodig vaak verplaatst, getild en tegen elkaar aan geschoven, en elke keer dat er gebeurt, is er een kans op een kras of een lichte vervorming die u net had willen voorkomen. Hoe u de platen daarbij optilt zonder ze te laten doorbuigen, leest u bij [de plaat tillen en dragen](/felsplaat/toleranties/tillen).
Voor de kleur en het uiterlijk van de plaat, en hoe een felsdak in verschillende lichtomstandigheden oogt, verwijzen we naar zinklook.com. Voor de bevestiging met de klem en de opbouw op de ondergrond, en de volgorde waarin dat op de bouw gebeurt, kunt u terecht op klikzink.com. Vragen over dakhelling, condens en de rest van de isolatieopbouw beantwoorden we op klikfels.com, en wie een felsdak met zonnepanelen combineert, vindt de technische kant daarvan op solarfels.com.
Besteld u binnenkort een partij felsplaten, denk dan vooraf na over waar ze op de bouwplaats gaan liggen: plat, op een gelijkmatige ondergrond, uit de volle zon en zo dat regenwater niet tussen de banen kan blijven staan. Meet de opening waar de plaat in moet ruim voordat u de definitieve maat doorgeeft, en houd rekening met de kleine verschillen die in elk gebouw zitten. Heeft u twijfel over een specifieke maat of een lastige aansluiting, neem dan contact met ons op: meedenken op tekening kost niets, en we hebben monsters van alle drie de kleuren klaarliggen bij Klikzink, Boylestraat 22 in Ede.