Klikzink
Wie voor het eerst een felsdak of -gevel indeelt, loopt al snel tegen twee getallen aan die niet hetzelfde zijn: de plaatbreedte en de werkende breedte. Bij onze felsplaat is de werkende breedte 475 mm. Dat is de breedte die zichtbaar blijft op het dak of de gevel, ná het opzetten van de fels aan beide zijden. De plaat die uit de wals komt is breder, want een deel van het staal gaat op in die haaks opstaande fels van 35 mm die twee naast elkaar liggende banen straks met elkaar verbindt. Rekent u met de plaatbreedte in plaats van met de werkende breedte, dan klopt uw banenindeling niet en schuift alles een paar centimeter op naarmate u verder over het vlak telt.
Dat verschil lijkt een detail, maar het is precies het getal waarmee u een dakvlak of gevelvlak vertaalt naar een aantal banen. Een dakvlak van 4,75 meter breed is bijvoorbeeld tien banen van 475 mm, precies passend. Een vlak van 5 meter breed is dat net niet: dan houdt u een reststrook over die u ergens in de indeling moet wegwerken, bijvoorbeeld door de buitenste banen iets smaller te laten uitvoeren of door de indeling vanuit het midden te laten vertrekken zodat de reststroken symmetrisch aan beide zijden vallen. Dat soort keuzes maakt u het beste vóór de bestelling, niet op de bouw.
Onze felsplaat is leverbaar van 450 tot 8000 mm lengte, op de millimeter afgekort in onze eigen walsmachines. Dat is de lengte van de baan, niet de breedte: de breedte staat vast op de werkende 475 mm, in alle drie de uitvoeringen van het vlak (vlak, met verstijvingsril of met micro-lines). Als de lengte van uw dakvlak niet in één stuk te leveren is, of als u liever met een kortere baan werkt vanwege transport of hijswerk op de bouw, dan speelt afkorten op de bouw een rol; dat behandelen we apart onder [de plaat afkorten op de bouw](/felsplaat/tekening-aanleveren/afkorten-op-de-bouw).
Meedenken op tekening kost bij ons niets, en juist bij de werkende breedte is dat meer dan een vriendelijk aanbod. Een banenindeling die op papier netjes uitkomt op hele platen, scheelt op de bouw uren zoeken en passen, en scheelt in het magazijn een hoop reststukken die nergens meer voor te gebruiken zijn. Stuurt u ons de maten van het dakvlak of gevelvlak, dan rekenen wij de indeling voor u door: hoeveel banen van welke lengte, waar de eventuele smallere buitenbaan valt, en of een andere uitvoering van het vlak invloed heeft op hoe de indeling optisch overkomt. Dat laatste, hoe de indeling oogt op de gevel, is een vraag voor zinklook.com; wij kijken naar de maat.
Om van een tekening een werkbare banenindeling te maken, hebben we een paar gegevens nodig die niet altijd vanzelf op een bouwtekening staan. Allereerst de exacte maten van het vlak zelf: niet de maat uit het bestek, maar de maat zoals die op de bouw werkelijk wordt uitgevoerd, inclusief eventuele uitstekende delen zoals dakkapellen of gevelopeningen die de indeling onderbreken. Verder moet duidelijk zijn waar het water heen loopt: de looprichting van het water bepaalt namelijk hoe de banen ten opzichte van elkaar overlappen bij de dwarsnaad, en welke kant de langste, doorlopende baan op moet. En we moeten weten waar de aansluitingen zitten, zoals bij een kilgoot, een nok of een gevelhoek, omdat die punten vaak een andere baanlengte of een andere start van de indeling vragen dan een regelmatig, ononderbroken vlak.
Een voorbeeld uit de praktijk: bij een zadeldak met een nok in het midden lopen de banen vanaf de nok naar de goot. De lengte van elke baan wordt dan bepaald door de afstand van nok tot goot, niet door de totale lengte van het dakvlak. Als de tekening niet aangeeft waar precies de nok ligt en onder welke hoek de aansluiting daar wordt gemaakt, zoals wij uitleggen bij [de aansluiting op de nok](/felsplaat/tekening-aanleveren), kan de bestelling net verkeerd uitvallen: een paar centimeter te kort of te lang, en dan past de baan niet meer op de klemmen die al onder de fels zitten.
Een bruikbare tekening voor een banenindeling hoeft geen bestektekening te zijn. Vaak is een schets met de belangrijkste maten al genoeg, zolang de volgende punten erop staan. Ten eerste de breedte en lengte van elk deelvlak, gemeten haaks op de banenrichting en in de banenrichting zelf. Ten tweede de plek en richting van de waterafvoer, zodat wij weten welke kant de overlap op moet en of er sprake is van een kilgoot of juist een bolle nok. Ten derde de plek van iedere aansluiting die de doorlopende baan onderbreekt: een schoorsteendoorvoer, een dakraam, een gevelhoek, een aansluiting op een ander materiaal. En ten vierde, als dat er is, de gewenste uitvoering van het vlak, dus vlak, met verstijvingsril of met micro-lines, want dat kan van invloed zijn op hoe strak de baan blijft liggen over een lange lengte.
Hoe gedetailleerder die gegevens, hoe minder er op de bouw nog aangepast moet worden. Dat is ook waarom we niet alleen naar de eindmaat kijken, maar naar het hele vlak: een baan die op de tekening precies past, moet ook na transport en tijdens het leggen nog precies passen. Onze felsplaat weegt ongeveer 5 kg per m2 en is koud vouwbaar tot -15 graden, dus temperatuur is voor de maatvastheid zelf geen probleem; wél moet de baan ondersteund en getild worden zonder dat hij vervormt, iets wat aan de orde komt bij [de plaat tillen en dragen](/felsplaat/tekening-aanleveren/tillen).
De werkende breedte van 475 mm zegt iets over de maat van de plaat en hoe die zich verhoudt tot het vlak dat u ermee bedekt. Het zegt niets over hoe de plaat aan de ondergrond bevestigd wordt: dat gebeurt blind, met klemmen onder de fels, zonder zichtbare schroeven, en de keuze en plaatsing van die klemmen is een zaak voor klikzink.com. Het zegt ook niets over de minimale dakhelling waarbij deze maat en dit systeem nog waterdicht functioneert; dat begint bij zes graden, maar de precieze randvoorwaarden per situatie, inclusief condensrisico in de opbouw, staan op klikfels.com. En het zegt niets over hoe de indeling oogt in een bepaalde kleur of glansgraad; dat is een vraag voor zinklook.com. Wilt u op het dakvlak ook zonnepanelen monteren, dan is de banenindeling daar mede op af te stemmen, iets waar solarfels.com op ingaat.
Heeft u de maten van uw dakvlak of gevelvlak, de looprichting van het water en de plek van de aansluitingen op papier staan, dan kunt u die met ons delen zodat wij de banenindeling doorrekenen. Dat meedenken op tekening kost niets, en het scheelt u reststukken en gepas op de bouw. Stuur de tekening naar Klikzink, Boylestraat 22, 6718 XM Ede, en vraag gelijk de monsters van onze drie matte kleuren mee als u nog moet kiezen hoe het geheel eruit komt te zien.