Klikzink
Wie een dak van dertig meter breed bedekt, merkt een rekenfout van een paar centimeter per baan nauwelijks. Wie een dakkapel van tweeënhalve meter bedekt, merkt hem meteen: dan schiet er een strook over, of ontbreekt er precies één baan. Bij kleine hoeveelheden telt elke centimeter breedte mee, en daarom is dit de plek om helder te krijgen wat de werkende breedte van onze felsplaten is, en waarom u daarmee rekent en niet met de breedte van de plaat zoals die op de rol ligt.
De felsplaat die wij leveren, heeft een fels van 35 mm die haaks omhoogstaat aan beide langszijden. Die fels grijpt in de fels van de volgende baan. Het stuk plaat dat u daadwerkelijk ziet liggen op het dak of tegen de gevel, tussen twee felsen in, is 475 mm breed. Dat is de werkende breedte. De plaat zelf, voordat hij gefelst is, is breder: een deel van het materiaal gaat op in die opstaande rand aan weerszijden. Reken dus nooit met de brutobreedte van de coil of met een rond getal dat u ergens heeft onthouden. Reken met 475 mm, want dat is het deel dat dekking geeft.
Neem een dakkapel van 2,40 m breed. Deel 2400 mm door 475 mm en u komt op 5,05 baan. In de praktijk betekent dat: vijf hele banen van 475 mm en dan nog een reststrook van ongeveer 25 mm, wat te weinig is om nog een zesde baan zinvol te leggen. Bij dit soort kleine oppervlakken loont het om vooraf te bepalen of u die vijf banen gelijk verdeelt over het vlak, met aan beide zijden een iets smallere baan, of dat u aan één kant tegen een underlayment, kilgoot of aansluitdetail aan werkt en de rest gelijk houdt. Dat is een tekenkwestie, geen materiaalkwestie, en die uitwerking van de aansluiting zelf komt aan de orde op klikzink.com. Voor de bestelling hier telt vooral dat u met 475 mm werkende breedte per baan rekent, en niet met een geschat rond getal, want dat verschil van een paar millimeter per baan loopt bij vijf of zes banen al snel op tot een tekort of een baan te veel.
Bij een luifel van bijvoorbeeld 1,90 m breed werkt dezelfde som net iets anders uit: 1900 gedeeld door 475 is precies vier. Dat is een gunstige maat, want hij past exact op hele banen zonder reststrook. Dat is geen toeval waarop u kunt rekenen bij elk project, maar het is wel de reden waarom het zinvol is om, voordat u bestelt, de breedte van het vlak te delen door 475 en te kijken wat er overblijft. Komt er een kleine rest uit, dan is de vraag waar die rest het beste past: verstopt tegen een opstand, of juist zichtbaar gemaakt als een bewuste smallere randbaan. Hoe dat vlak er vervolgens uitziet, met een baan die net iets smaller is dan de rest, is een vraag over uiterlijk die wij behandelen op zinklook.com. Wat hier van belang is: bij een klein vlak als een luifel valt zo'n rest sneller op dan bij een groot dakvlak, en daarom is het de moeite waard om die rekensom te maken voordat u de plaat bestelt, niet erna.
Bij een gevelstrook, bijvoorbeeld een strook van 40 cm hoog die als accent onder de dakrand loopt, speelt de werkende breedte in de andere richting: daar is de lengte van de baan de maat die u opgeeft, en de 475 mm werkende breedte bepaalt hoeveel banen naast elkaar nodig zijn om de gevel rond te krijgen. Bij een gevel van 12 m lengte komt u op ruim 25 banen. Bij een klein bijgebouw van 4 m gevellengte zijn dat er nog geen negen. Dat verschil lijkt een kwestie van schaal, maar het heeft praktisch gevolg: bij negen banen valt elke afwijking van de werkende breedte, of elke baan die u fout opgeeft, verhoudingsgewijs veel zwaarder terug op het totaalbeeld dan bij vijfentwintig. Een rekenfout van 5 mm per baan is bij negen banen 45 mm te kort of te veel over de hele gevelbreedte; bij vijfentwintig banen wordt dezelfde fout per baan opgeteld tot 125 mm, maar bij een lange gevel valt dat relatief minder op dan bij een korte. Bij kleine hoeveelheden mag u dus minder marge voor afrondingsfouten inbouwen dan de rekenaars misschien gewend zijn van grote dakvlakken.
Onze platen worden op de millimeter afgekort geleverd, van 450 tot 8000 mm lengte. Dat betekent dat u bij een kleine bestelling niet vast zit aan een standaardmaat waar u dan zelf van af moet zagen. U geeft de lengte op die u nodig heeft, en de baan komt in die lengte de bouwplaats op. Bij tien of twintig meter totale materiaalbehoefte is dat prettig: er is geen overschot aan te lange banen die u nog moet inkorten, zoals wij uitleggen bij [de baanlengte van felsplaten bepalen](/felsplaat/baanlengte-bepalen). Wat wel verandert bij een kleine hoeveelheid, is dat de verhouding tussen het aantal volle banen en het aantal reststroken ongunstiger kan uitpakken. Bij een groot dakvlak van honderd meter breed is een reststrook van 25 mm nauwelijks een punt; die verdwijnt in de marge. Bij een klein vlak van drie of vier banen breed is diezelfde reststrook een zichtbaar en besproken onderdeel van het ontwerp. Daarom raden wij aan om bij kleine oppervlakken de breedteverdeling vooraf op tekening te zetten, inclusief de reststrook en waar die komt. Dat meedenken op tekening kost u niets bij ons, en het voorkomt dat er op de bouw een baan wordt afgekort die eigenlijk symmetrisch verdeeld had moeten worden.
De werkende breedte van 475 mm blijft gelijk, of u nu tien meter bestelt of duizend: het is een vaste maat van het profiel, net als de fels van 35 mm en de plaatdikte van 0,55 mm. Wat verandert bij kleine hoeveelheden is niet de maat zelf, maar het gewicht dat elke centimeter in de rekensom krijgt. Bij een enkele dakkapel of een korte gevelstrook is er weinig ruimte om een verkeerde inschatting te verstoppen in een groot vlak, en dat is precies waarom deze rekensom hier meer aandacht verdient dan op een dak van duizend vierkante meter.
Wilt u weten hoe die 475 mm werkende breedte samen met een gekozen kleur en glansgraad op uw gebouw komt te staan, dan leest u dat op zinklook.com. Wilt u weten hoe de banen op de ondergrond worden vastgeklemd zodra de breedteverdeling vaststaat, dan is klikzink.com de plek daarvoor. Voor uw eigen project raden wij aan: meet het vlak, deel door 475 mm, bepaal waar de reststrook komt, en leg die verdeling aan ons voor. Wij denken op tekening mee, kosteloos, en leveren de banen in de lengte die daaruit volgt, op de millimeter afgekort.