Klikzink
Op de tekening staat een dakvlak, geen aantal platen. Dat rekenwerk moet u zelf maken, en daarvoor is één getal onmisbaar: de werkende breedte. Bij onze felsbanen is dat 475 mm. Wie dat getal verwisselt met de plaatbreedte zoals hij van de wals komt, bestelt te weinig platen en merkt dat pas als de laatste baan niet meer past.
De plaat die wij walsen is namelijk breder dan 475 mm. Aan één kant zit de fels van 35 mm die haaks omhoog staat en straks in de klem van de buurbaan grijpt, zoals wij uitleggen bij [de fels van 35 mm en de levertijd](/felsplaat/levertijd/de-fels). Die fels verdwijnt bij montage onder de opstaande rand van de volgende baan. Wat u ziet als het dak of de gevel af is, is dus niet de hele plaat, maar het stuk dat na het felsen zichtbaar blijft: de werkende breedte van 475 mm. Reken met de plaatbreedte en u komt structureel platen te kort. Reken met de werkende breedte en de optelsom klopt.
Een voorbeeld maakt het concreet. Een dakvlak van 9,50 meter breed, gemeten haaks op de richting van de banen, vraagt bij een werkende breedte van 475 mm precies twintig banen. Rond u dat verkeerd af omdat u de plaatbreedte gebruikte, dan bestelt u er negentien en staat de dakdekker op de bouw met een gat van bijna een halve meter dat hij niet kan vullen met een reep restmateriaal, want de fels aan die kant ontbreekt dan.
Felsbanen worden niet van een stelling gepakt. Ze worden gewalst op de lengte die u aangeeft, van 450 tot 8000 mm, op de millimeter. Dat is een bewuste keuze: een stalen felsbaan van bijvoorbeeld 6,20 meter is geen standaardmaat die iemand anders ook nodig heeft, en een voorraad in alle denkbare lengtes zou nooit passen bij de volgende bestelling. Daarom start de wals pas als de lengte per baan vaststaat, en die lengte volgt weer uit de werkende breedte: eerst telt u hoeveel banen van 475 mm het dakvlak breed is, dan bepaalt u per baan hoe lang die moet worden. Hoe u die lengte precies afleidt uit het dakvlak, van goot tot nok of van gevel tot gevel, leest u bij het bepalen van de baanlengte.
Dat walsen op order is de reden dat een kennisbank als deze geen levertijd in dagen kan noemen. Hoe lang het duurt voordat de platen op de bouw liggen, hangt af van hoeveel banen er in de planning staan, welke lengtes daarbij horen en hoeveel andere bestellingen al in de wals zitten. Een dakvlak met veel korte, verschillende lengtes vraagt meer omsteltijd dan een gevel met twintig keer dezelfde baan. Vraag daarom bij het plaatsen van de order naar de planning voor uw specifieke maatvoering, in plaats van te varen op een getal dat u vorig jaar ergens hebt gelezen.
Omdat er niet uit voorraad wordt geleverd, moet de maatvoering rond zijn voordat het walsen begint. Dat is een andere volgorde dan aannemers vaak gewend zijn van gangbare bouwmaterialen, waar je een paar platen extra meeneemt voor de zekerheid. Bij felsbanen werkt dat niet: een baan die te lang gewalst is, kort u zelf in op de bouw, en dat kan, zoals beschreven bij het afkorten op de bouw, maar een baan die te kort is, is niet meer te repareren met een lasstuk. De fels loopt door de hele lengte en een naad haaks op de baan is geen optie.
Dat betekent dat u het dakvlak vooraf precies moet opmeten, inclusief de details waar de werkende breedte een rol speelt: overstekken, dakranden, inwendige en uitwendige hoeken. Bij een eenvoudig rechthoekig dakvlak is dat rekenwerk in een paar minuten gedaan. Bij een gevel met een uitspringend bouwdeel, of een dak met een dakkapel er middenin, telt u per deelvlak apart hoeveel hele en halve banen van 475 mm nodig zijn, en dat bepaalt weer of u op een naad tegen de dakkapel aan uitkomt of er juist een halve baan overheen moet laten lopen. Wij denken op tekening met u mee, kosteloos, en checken juist dat soort punten voordat de wals draait. Dat voorkomt dat een dakdekker op de bouw ontdekt dat de laatste baan een paar centimeter te smal is voor de resterende strook.
De werkende breedte van 475 mm zegt iets over de maatverdeling van het vlak, niet over hoe de plaat aanvoelt of vastzit. Hoeveel platen u ziet als u langs een gevel loopt en hoe rustig of levendig dat oogt, is een vraag over uitstraling die aan bod komt op zinklook.com. Hoe de fels precies in de klem grijpt en welke ondergrond daaronder moet liggen, staat beschreven op klikzink.com. En of 475 mm werkende breedte samen met de gekozen dakhelling voldoende afwatering geeft, of dat er in de opbouw rekening gehouden moet worden met condens, is een vraag voor klikfels.com. Wilt u op het dakvlak straks ook zonnepanelen monteren zonder de fels te doorboren, dan leest u dat op solarfels.com; ook daar geldt dat de maatverdeling van de banen invloed heeft op waar een montagerail kan landen.
Meet het dakvlak of gevelvlak op en deel de breedte door 475 mm om te zien hoeveel volledige banen erin passen en waar een smallere baan nodig is. Leg die verdeling naast de lengtes die u per baan nodig heeft, en stuur dat samen met de tekening naar ons op. Wij rekenen de maatvoering met u door, wijzen door naar de juiste plek als er nog een vraag over ondergrond, klimaat of uitstraling open staat, en zetten de order pas in de wals als elke baan qua lengte en aantal vastligt. Zo voorkomt u dat de planning op de bouw vastloopt op een halve meter die er nooit bij zat.