Klikzink
Op de bouw komt de felsplaat zelden als laatste aan de beurt. Er wordt gemetseld boven de gevelbeplating, er wordt gefreesd naast een dakrand, en de kraan rijdt over het pad langs een net gelegde baan. Wat daarbij op de plaat terechtkomt, is meestal niet erg als het er meteen af gaat. Het probleem ontstaat wanneer het blijft liggen, en dat is precies waar u in een offerte iets over moet afspreken, want de plaat zelf verandert er niet van, maar de rekening kan dat wel doen.
Cementsluier is het bekendste geval. Metselspecie spat tegen de plaat, cementwater loopt langs een gevel omlaag, of boorstof van het werk daarnaast blijft in een dunne laag op het vlak liggen. Zolang dat vuil droog blijft liggen en er geen vocht bijkomt, is er weinig aan de hand: het is dan een kwestie van vegen of met een zachte borstel en lauw water wegnemen. Zodra het nat wordt, gaat het reageren met de coating, en na een paar dagen regen zit er een waas op de plaat die u niet meer met een borstel weg krijgt. Dat is het verschil tussen een baan die u schoonmaakt en een baan die u moet laten reinigen met iets specifieks voor cementresten, meestal een licht zuur, verdund en met een korte inwerktijd, gevolgd door goed naspoelen. Wie dat te lang laat zitten of met een te sterk middel of een staalborstel te werk gaat, tast de coating aan, en dan is het geen vuil meer maar schade.
De coating waar het om gaat is de GreenCoat Pural BT die op al onze felsbanen zit, een organische laag van 50 micrometer op verzinkt staal. Die laag is er niet voor de sier: hij beschermt het staal daaronder en bepaalt hoe de plaat zich in de loop van de jaren houdt. Wat de laag precies doet met licht en kleur, en welke van de drie matte kleuren op welk gebouw het beste staat, leggen we uit op zinklook.com; hier gaat het er alleen om dat u weet dat cementsluier een aanslag op die laag is die u het beste zo vroeg mogelijk wegneemt, met een middel dat daarvoor bedoeld is en niet met de eerste fles allesreiniger die op de bouwkeet staat.
Hier raakt het onderwerp de offerte. Een prijs voor felsplaat gaat over de banen zelf: de maat waarin ze zijn afgekort, van 450 tot 8000 millimeter op de millimeter nauwkeurig, de uitvoering van het vlak dat u kiest, en de kantstukken die erbij horen. De klemmen waarmee de banen blind onder de fels worden bevestigd, zitten in die post, maar het reinigen van vuil dat na plaatsing is ontstaan zit er normaal gesproken niet in, en ook niet in wat wij als fabrikant leveren. Wij leveren de plaat, schoon en wel, en wat er daarna op het werk mee gebeurt is aan de partijen die op de bouw aan het werk zijn.
Dat wordt lastig zodra er meerdere onderaannemers na elkaar werken. Een metselaar werkt onder een net gelegde gevelbeplating, een tegelzetter loopt er met natte voegspecie langsheen, en de dakdekker die de felsplaat heeft gelegd is dan al drie weken weg. Wie is er dan aan zet om de cementsluier weg te halen voordat hij inregent? In de praktijk regelt de hoofdaannemer dit met een aparte post voor eindschoonmaak of nazorg, juist omdat het reinigen van vuil dat door een ander vak is ontstaan geen onderdeel is van de leverantie van de plaat en ook niet van het legwerk zelf. Wilt u dit voorkomen, laat dan in de planning vastleggen wie na de felsplaat nog boven of naast de gevel werkt, en spreek af wie de plaat na dat werk controleert en zo nodig reinigt.
Daarmee onderscheidt cementsluier zich van bijvoorbeeld een gesneden rand of een geboord gat, waarbij de plaat zelf wordt bewerkt en de meerprijs in het werk aan de plaat zit. Bij vuil en cementsluier gaat het niet om een bewerking van de plaat, maar om onderhoud tijdens de bouw, veroorzaakt door werk dat níet aan de felsplaat is. Dat verschil is precies waarom een offerte voor de plaat dit onderwerp niet standaard afdekt: wij kunnen in een prijs voor banen en klemmen moeilijk meenemen wat een andere aannemer drie weken later tegen de gevel spat.
Bij vrijwel alle andere onderwerpen in deze kennisbank gaat het over wat er blijvend met de plaat gebeurt: een snijkant die u afwerkt, een deuk die u beoordeelt, folie die u op tijd verwijdert. Bij cementsluier gaat het niet om een eigenschap van de plaat maar om een tijdsvenster. Vers cementstof of specie op de coating is met water en een zachte borstel te verwijderen zonder enig risico. Diezelfde specie na een bui, uitgehard en vastgezet in de structuur van de coating, vraagt een reinigingsmiddel voor cementresten en soms meerdere behandelingen, en soms is het resultaat dan nog een lichte waas die je in schuin licht blijft zien. Dat verschil zit niet in de plaat en niet in het materiaal, het zit in hoe snel iemand het heeft opgemerkt en aangepakt.
Op een gebouw met een lange bouwtijd, waarbij de gevelbeplating vroeg wordt gehangen en het metselwerk van de bovenverdieping nog weken duurt, is dit een reëel risico. Wij zien dit regelmatig bij projecten waar de felsplaat als gevelafwerking al strak en glad ligt terwijl de steigers er nog staan voor het voegwerk erboven. Een korte controleronde na elke fase van het metselwerk, met een emmer water en een zachte borstel binnen handbereik, voorkomt dat er na de bouwvak nog een heel andere aanpak nodig is.
Vuil en cementsluier hebben niets te maken met de manier waarop de plaat aan de ondergrond vastzit; die klemmen en de volgorde van bevestiging op de bouw staan op klikzink.com. Ze hebben ook niets te maken met de dakhelling of de opbouw van isolatie en condens onder de plaat, dat behandelen we op klikfels.com. En als de vraag speelt of er straks zonnepanelen op het felsdak komen, met alle aandacht voor bevestigingspunten die dat met zich meebrengt, dan leest u dat op solarfels.com. Deze pagina gaat alleen over wat er op het oppervlak van de plaat gebeurt tijdens de bouw, en wat dat voor de offerte betekent.
Wat u wel op deze site vindt, en waar het mee samenhangt, is bijvoorbeeld hoe u een vervorming aan een baan beoordeelt zoals wij uitleggen bij [vervorming bij het leggen](/felsplaat/offerte/vervorming), of hoe lang de beschermfolie erop mag blijven voordat hij zelf een probleem wordt zoals staat bij [de beschermfolie op de felsplaat](/felsplaat/offerte/beschermfolie). Beide onderwerpen raken aan dezelfde vraag: wat er tussen levering en oplevering met de plaat gebeurt, en wie daar op de bouw verantwoordelijk voor is.
Wilt u weten wat er wel standaard in onze offerte staat voor een project met meerdere bouwfasen, neem dan contact met ons op via Boylestraat 22 in Ede. Meedenken op tekening kost niets, en wij kijken dan meteen mee naar de planning van de andere vakken op de bouw, zodat u vooraf weet wie waar verantwoordelijk voor is als er onderweg iets tegen de gevel spat.