Klikzink
Wie een dak vervangt of een gevel bekleedt, wil op een gegeven moment één ding weten: wanneer ligt het materiaal op de bouw. Dakpannen en felsplaten geven daar een heel ander antwoord op, en dat verschil zit niet in de fabriek maar in hoe het product gemaakt wordt. Op deze pagina zetten we dat verschil op een rij, toegespitst op de plaat zelf: gewicht, opbouw en wat renovatie van een bestaande constructie van u vraagt voordat er iets besteld kan worden.
Dakpannen liggen op pallets in een magazijn. Een dakdekker die er vandaag vijfhonderd nodig heeft, kan ze morgen op de bouw hebben, in de gangbare kleur en het gangbare model. Dat is het voordeel van een product dat in vaste maten en vaste vormen wordt gebakken en dat in grote hoeveelheden wordt aangehouden. Verlies of breuk tijdens transport is met een extra pallet zo aangevuld.
Felsplaten werken andersom. Wij walsen op order. Er ligt geen voorraad felsbanen in een schap te wachten op een bestelling, want de baan wordt gemaakt op de lengte die uw dak nodig heeft, tot op de millimeter, van 450 tot 8000 millimeter. Dat is meteen ook de kracht van het materiaal: een baan die van de goot tot de nok doorloopt zonder overlap, in de breedte die bij uw project past. Maar het betekent ook dat de bestelling niet de dag na het telefoontje op de vrachtwagen staat. Er moet eerst gewalst worden, en dat gebeurt op basis van een maat die vaststaat.
Bij dakpannen kunt u de exacte hoeveelheid nog een beetje bijstellen zodra de eerste rijen liggen: valt er een pan net niet mooi uit, dan past u de volgende bestelling aan. Bij felsplaat werkt dat niet. Zodra wij een baan walsen, ligt de lengte vast en is er geen weg terug. Daarom moet de opname van het dak of de gevel gebeuren voordat wij beginnen, niet terwijl wij al bezig zijn.
Dat is vooral een aandachtspunt bij renovatie. Een nieuwbouwdak is getekend en de maten staan op papier voordat de eerste paal de grond in gaat. Bij een bestaande constructie is dat lang niet altijd zo. Gordingen liggen soms een centimeter of twee uit het lood ten opzichte van de tekening, een dakvlak is in de loop van tientallen jaren licht gezakt, of de nokafwerking van het oude dak wijkt af van wat er ooit is ingemeten. Wie daar niet op de bouw zelf gaat opmeten maar op basis van een oude tekening bestelt, loopt het risico dat de baan een paar centimeter te kort of te lang wordt gewalst. Bij dakpannen kost dat een extra pan; bij een felsbaan van acht meter kost dat een nieuwe bestelling en een nieuwe walsronde.
De volgorde die daaruit volgt, is dus: eerst opnemen, dan bestellen, dan walsen, dan leveren. Hoe die maatvoering precies wordt vastgesteld en waarom hij niet meer wijzigt zodra wij beginnen, leggen we uitgebreider uit bij [boren in de plaat en de maatvoering vooraf](/felsplaat/levertijd/boren). Voor de planning op de bouw betekent het vooral dat u die opname niet mag laten samenvallen met de week waarin u het materiaal eigenlijk al op de steiger wilt hebben liggen.
Een tweede verschil dat rechtstreeks met de planning te maken heeft, is het gewicht. Felsplaat van 0,55 mm dikte weegt ongeveer 5 kg per vierkante meter. Dakpannen liggen daar ruim boven; afhankelijk van het model en het materiaal kan dat een veelvoud zijn. Bij nieuwbouw wordt de constructie op het gekozen dakbedekkingsmateriaal berekend en is dit geen probleem. Bij renovatie is het vaak wél de vraag die eerst beantwoord moet worden: kan de bestaande kapconstructie het gewicht van dakpannen dragen, of is die berekend op een lichtere bedekking die er decennia geleden op lag?
Die vraag moet beantwoord zijn voordat er wordt besteld, niet erna. Is het antwoord dat de constructie een zwaarder pannendak niet aankan zonder versterking, dan verschuift de planning niet met een paar dagen maar met de tijd die nodig is om die versterking te ontwerpen en uit te voeren. Felsplaat kan in zulke gevallen een uitkomst zijn omdat het gewicht dicht bij dat van de oude bedekking blijft, maar dat is een constructieve overweging die niet op deze site wordt behandeld. Vragen over dakhelling, de opbouw van de isolatie en hoe die twee zich tot elkaar verhouden, horen bij klikfels.com.
Bij een schuin dak dat pan voor pan wordt vervangen, kan het werk in fases: een deel van het dak eraf, nieuwe pannen erop, dan het volgende vlak. Bij felsplaat ligt dat anders, omdat een baan in één stuk van goot tot nok loopt. Dat is precies waarom de opname van het hele vlak vooraf moet gebeuren en niet gaandeweg mag worden bijgesteld: als halverwege het werk blijkt dat de goot een centimeter lager ligt dan aangenomen, is de baan die al gewalst is niet meer te herstellen door er iets bij te knippen.
Dat vraagt om een andere houding op de bouw dan gebruikelijk is bij dakpannen. Waar bij pannen nog geïmproviseerd kan worden met een half exemplaar of een extra bestelling voor de volgende dag, is bij felsplaat de discipline vooraf de plek waar tijd wordt gewonnen of verloren. Een aannemer die de opname aan het begin van het traject grondig laat doen, wint die tijd later dubbel terug: de levering komt op maat aan en er is geen tweede walsronde nodig omdat er ergens een verkeerde aanname in de tekening zat.
Waar dakpannen dus winnen op de korte termijn, iets uit voorraad halen als er onverwacht meer nodig is, wint felsplaat op de andere kant van de streep: geen snijverlies, geen overlappende naden, en een baan die precies past op de maat die is opgenomen. Welke van de twee voor uw project de doorslag geeft, hangt af van hoeveel ruimte uw planning heeft om die opname aan het begin serieus te doen.
Wilt u weten hoe de opname en de bestelling in de praktijk verlopen zodra de maat eenmaal vaststaat, dan kunt u verder lezen over de fels van 35 millimeter en waarom die vastligt vóór het walsen begint. Heeft u een bestaand dak dat u wilt vervangen en weet u nog niet of de constructie de belasting van het nieuwe materiaal aankan, dan is dat het eerste gesprek om te voeren, eventueel met de tekening al in de hand. Wij denken op basis van die tekening kosteloos mee over de indeling van de banen, en sturen op verzoek monsters van de drie beschikbare kleuren mee zodat u naast de maatvoering ook alvast een idee heeft van het eindresultaat.