Klikzink
Bij dakpannen bepaalt u geen lengte. U bepaalt een aantal. De dekking per pan ligt vast, u telt het dakvlak om, rondt naar boven af en bestelt een pallet meer voor de snijverliezen bij de gootlijn en de nok. Bij felsplaat werkt dat andersom: u bepaalt vooraf de exacte lengte van de baan, in millimeters, en die baan wordt in die lengte gewalst en geleverd. Dat is het fundamentele verschil tussen de twee materialen, en het raakt niet alleen de bestelling maar ook het gewicht op het dak, de opbouw van de constructie en wat er bij renovatie van het bestaande dak wordt gevraagd.
Een vierkante meter felsplaat weegt ongeveer 5 kilogram. Een vierkante meter dakpannen weegt, afhankelijk van het type, tussen de 40 en 70 kilogram. Dat verschil van een factor acht tot veertien werkt door in alles wat onder het dakvlak zit. Bij dakpannen is de gordingmaat, de spantafstand en de fundering afgestemd op dat gewicht; de baanlengte van de pan zelf is daarbij nauwelijks een overweging, want een pan van 33 bij 42 centimeter legt u gewoon net zo vaak neer als nodig. Bij felsplaat telt de lengte van de baan wél direct mee in de planning, omdat één lange baan van bijvoorbeeld 7 meter zonder tussenvoeg over het hele dakvlak kan lopen. Dat scheelt niet alleen in gewicht maar ook in het aantal naden waar water doorheen zou kunnen.
Dit gewichtsverschil is precies waarom bij een renovatie de knoop meestal al is doorgehakt voordat de baanlengte ter sprake komt. Een aannemer die een oud pannendak vervangt door felsplaat op de bestaande gordingen, wint speling in de constructie: er is nu marge voor een dakkapel, voor gewicht van doorvoeren, of voor een laag isolatie erbij. Wilt u van felsplaat naar dakpannen, dan moet u eerst rekenen of de bestaande spanten dat extra gewicht dragen, en dat rekenwerk hoort niet op deze site maar bij de technische randvoorwaarden, zoals wij uitleggen bij [de plaatdikte en wat die betekent voor de gekozen lengte](/felsplaat/baanlengte-bepalen/plaatdikte).
Bij dakpannen bestelt u naar oppervlakte: zoveel vierkante meter, plus een marge. Bij felsplaat bestelt u naar lengte, en die lengte is niet de lengte van het dakvlak. De plaatlengte die u aan ons doorgeeft, is de lengte van de baan zoals hij van de wals komt, en daar moet u zelf de overstek, de aansluiting boven en een eventuele opkanting bij optellen of van aftrekken. Een dakvlak van 6 meter met een overstek van 15 centimeter onderaan en een opkant van 10 centimeter bovenaan wordt dus geen baan van 6 meter, maar van 6,25 meter. Vergeet u dat, dan komt de baan te kort en past hij niet, of komt hij te lang en moet er op de bouw iets vanaf, wat bij felsplaat altijd gedoe geeft omdat de fels aan het einde precies moet blijven passen.
Bij dakpannen bestaat dit probleem niet in dezelfde vorm: een halve pan bij de gootlijn is een normaal onderdeel van de dekking, en de pannenlegger telt gewoon iets extra bovenop de oppervlaktemaat. De precisie ligt bij felsplaat dus vooraf, in de opgave van de lengte, en bij dakpannen achteraf, in het aantal pannen dat wordt bijbesteld. Wij walsen felsplaat van 450 tot 8000 millimeter, op de millimeter afgekort naar de maat die u doorgeeft, en die maat kunt u dus niet los zien van de opbouw eronder: hoe die opbouw precies is samengesteld, met welke isolatiedikte en welke onderconstructie, bepaalt mee hoeveel er bij de kale dakvlaklengte bijkomt voordat u de bestellengte intekent.
Bij een nieuwbouwdak tekent u de baanlengte vanaf een schone lei: de architect bepaalt de dakvlaklengte, u telt overstek en opkanting erbij op, en u bestelt. Bij renovatie ligt dat anders, en dat geldt voor felsplaat sterker dan voor dakpannen. Vervangt u een pannendak door nieuwe pannen, dan is de oude dekking flexibel genoeg om kleine oneffenheden in de onderconstructie op te vangen: een gording die een centimeter uit het vlak ligt, valt weg tussen de pannen. Bij felsplaat valt zoiets niet weg. Eén lange, vlakke baan legt elke onregelmatigheid in de ondergrond bloot, en daarom is het bij renovatie verstandig om de bestaande dakvlaklengte eerst zelf op meerdere punten na te meten in plaats van te vertrouwen op de oorspronkelijke bouwtekening.
Dat is meteen een reden waarom wij aanraden om bij renovatie niet zelf op de bouw te korten, maar de exacte lengte vooraf door te geven. Zit u er net naast, dan is de plaat niet in één keer goed te leggen en moet er nagewerkt worden aan de kant, iets waar wij apart bij stilstaan op de pagina over de plaat die op de bouw nog wordt ingekort. Bij dakpannen is die druk er niet: een verkeerd ingeschatte lengte kost u een paar pannen extra of een paar minder, geen nieuwe bestelling met wachttijd.
Het is niet zo dat felsplaat op elk punt van de baanlengte in het voordeel is. Bij een dakvlak met veel inspringingen, dakkapellen en hoekjes, zoals bij een traditionele villa met een verspringend dakvlak, is de vaste maat van een pan juist praktisch: u past het aantal pannen simpelweg aan de vorm aan, zonder dat u voor elk vlakje een andere baanlengte moet laten walsen en bestellen. Felsplaat werkt daarentegen in zijn voordeel bij een lang, ononderbroken dakvlak zoals een loods, een bedrijfshal of een rechte kap op een woonhuis: daar dekt één baan van gevel tot nok zonder naad, en dat is met dakpannen niet te evenaren, hoe consequent de dekking ook wordt gelegd.
De keuze tussen de twee materialen hangt dus niet alleen af van gewicht en opbouw, maar ook van de vorm van het dakvlak zelf, en dat weegt zwaarder mee dan de vraag of felsplaat 'beter' is dan dakpannen in het algemeen. Een aannemer die twijfelt, doet er goed aan eerst het dakvlak op te meten inclusief alle inspringingen, en dan te bepalen of dat vlak zich in één rechte baan laat vangen of niet.
Heeft u de dakvlaklengte, de overstek en de opkanting in beeld, dan kunt u de bestellengte optellen en bij ons opgeven, tot op de millimeter, tussen de 450 en de 8000 millimeter. Twijfelt u over de juiste maat bij een lastig dakvlak, dan denken wij op tekening met u mee, zonder dat dit iets kost, en sturen wij desgewenst monsters van de drie beschikbare kleuren mee zodat u ook een stuk plaat in handen heeft voordat de bestelling de wals in gaat.