Klikzink
Bij een dakkapel, een luifel of een smalle gevelstrook is de vraag niet welk materiaal voor een heel dak het beste is, maar wat er op dat kleine stukje constructie kan en mag. Daar liggen felsplaat en dakpannen anders dan u misschien verwacht, en het is niet altijd de plaat die wint.
Een vierkante meter felsplaat weegt ongeveer 5 kilo. Een vierkante meter dakpannen weegt, afhankelijk van het type, tussen de 40 en 70 kilo. Op een compleet dak met een doorgerekende spantconstructie maakt dat verschil in de praktijk weinig uit: de constructie is op het gewicht van pannen berekend en klaar. Maar op een dakkapel die is bijgebouwd op een bestaande kap, op een luifel boven een deur, of op een gevelstrook die aan een bestaande spouwmuur hangt, is er vaak geen ruimte om dat gewicht zomaar toe te voegen. De onderconstructie van een dakkapel is doorgaans licht uitgevoerd, omdat de bouwer bij de eerste berekening al rekening hield met een lichte dakbedekking. Wilt u daar dakpannen op, dan moet iemand eerst narekenen of de kapconstructie dat draagt, en vaak moet er verstevigd worden voordat er één pan ligt.
Bij felsplaat vervalt die stap meestal. Het gewicht van 5 kilo per vierkante meter is voor bijna elke bestaande constructie te verwaarlopen, ook voor een luifel die alleen aan een paar ankers in de gevel hangt. Dat is dan ook de belangrijkste reden waarom felsplaat vaak wordt gekozen voor precies dit soort kleine onderdelen: niet omdat het per definitie beter is dan dakpannen, maar omdat het de constructie niet extra belast op een plek waar weinig marge is.
Dakpannen hebben op een klein dakvlak één praktisch voordeel dat de plaat niet heeft: ze zijn los en per stuk te vervangen. Breekt er over tien jaar een pan op de dakkapel, dan tilt u die pan eruit en legt u een nieuwe erin. Bij felsplaat ligt het dakvlak van de dakkapel in banen van de volle lengte, en een beschadiging aan één baan betekent dat u die hele baan vervangt, van de goot tot de nok van de kapel. Bij een groot dak valt dat in het niet, omdat een enkele baan een klein deel van het totaal is. Bij een dakkapel van twee meter breed is die ene baan al een aanzienlijk deel van het zichtbare vlak.
Ook qua overzicht scoren pannen op een klein vlak makkelijker: een dakdekker die wekelijks dakkapellen bekleedt met pannen kent de maatvoering, de aansluitingen en de gangbare pannen uit het hoofd. Bij felsplaat moet voor elke kleine klus opnieuw een maat besteld worden, en dat vraagt om zorgvuldig opmeten, wat wij uitleggen op de pagina over [kleine hoeveelheden](/felsplaat/kleine-hoeveelheden). Voor een aannemer die dat maar een paar keer per jaar doet, is dat een drempel die bij pannen niet bestaat: pannen liggen los op voorraad bij elke handel, felsplaat wordt op maat gewalst.
Felsplaat komt in banen die op de millimeter worden afgekort, van 450 tot 8000 millimeter. Voor een dakkapel van bijvoorbeeld 2400 millimeter diep besteedt u banen van precies die lengte, met de rechte plaatafwerking en zonder een stukje pan dat u alsnog moet inkorten. Voor een luifel van 1800 millimeter breed geldt hetzelfde: de baan komt op maat aan, en er is op de bouw geen restpartij pannen die u kwijt moet. Bij dakpannen bestelt u altijd naar boven afgerond op hele of halve pannen, en bij een klein oppervlak is de verhouding tussen wat u nodig heeft en wat u overhoudt ongunstiger dan bij een groot dakvlak. Tien vierkante meter dakpannen bestellen betekent vaak dat er een volle pak overblijft die nergens anders voor te gebruiken is.
Daar staat tegenover dat een kleine bestelling felsplaat, van bijvoorbeeld twintig meter voor een dakkapel en een luifel samen, voor ons even goed op maat wordt gewalst als een grote order voor een compleet dak. Er is geen minimum aantal meters waaronder wij niet leveren, en meedenken op tekening over de juiste maatverdeling voor een klein dakvlak kost niets. Heeft u drie of vier verschillende maten nodig voor evenveel kleine onderdelen, dan zetten wij die gewoon apart in de bestelling.
Wat er bij renovatie onder de bedekking van een dakkapel, luifel of gevelstrook wordt gevraagd, verschilt niet fundamenteel tussen felsplaat en dakpannen: beide hebben een aaneengesloten, vlakke ondergrond nodig, meestal een houten beschot, en beide vragen om een doordachte opbouw met de juiste isolatie en een correcte afwatering. Het verschil zit in de tolerantie. Pannen liggen op panlatten en verdragen een kleine oneffenheid in het beschot zonder dat het zichtbaar is. Felsplaat ligt vlak op de ondergrond en toont elke bobbel of verzakking in het beschot direct in het gladde oppervlak. Bij een oude dakkapel waarvan het beschot in de loop van de jaren iets is gaan werken, is dat een reden om bij renovatie eerst het beschot te controleren en zo nodig te vervangen voordat de nieuwe bedekking erop komt. Hoe de plaat vervolgens wordt bevestigd, met welke klemmen en in welke volgorde ten opzichte van de ondergrond, staat uitgewerkt op klikzink.com; wat de dakhelling en de isolatieopbouw daarbij vragen leest u op klikfels.com.
Bij een dakkapel is er vaak nog een tweede punt waar de kleine hoeveelheid meespeelt: de overgang tussen het platte of licht hellende dakvlak van de kapel zelf en het schuine dakvlak van het hoofddak. Bij dakpannen wordt die overgang met loodslabben en een aparte aansluiting opgelost, wat bij een klein oppervlak relatief veel handwerk is ten opzichte van het totale dakvlak. Bij felsplaat wordt die aansluiting met de plaat zelf gemaakt, in dezelfde baan of met een aparte strook felsplaat, wat het aantal verschillende materialen op een klein dak beperkt houdt.
Voor een dakkapel, luifel of gevelstrook is het gewicht van felsplaat vaak de doorslaggevende reden om niet voor pannen te kiezen, zeker als de bestaande constructie niet op een zwaar dakpakket is berekend. Maar dat betekent niet dat felsplaat op elk klein project vanzelfsprekend wint: als losse vervangbaarheid van een enkel onderdeel belangrijker is dan het gewicht, of als de aannemer al standaard met pannen werkt op dit soort kleine aanbouwen, is dat een reëel argument om bij pannen te blijven. Wilt u weten hoe felsplaat op zo'n klein vlak precies wordt afgekort, gezaagd of afgewerkt aan de snijkant, dan vindt u dat uitgewerkt bij de andere pagina's over kleine hoeveelheden in deze kennisbank. Heeft u een tekening van een dakkapel, luifel of gevelstrook, dan kijken wij die kosteloos na en denken wij mee over de meest praktische maatverdeling.