Klikzink
Een felsplaat gaat lang mee, maar dat gebeurt niet automatisch. De levensduur is het resultaat van drie stappen: wat wij als fabrikant meegeven aan het materiaal, wat de dakdekker doet bij het verwerken, en wat de opdrachtgever zelf op de bouw regelt of laat regelen. Op deze pagina zetten we die verdeling naast elkaar, zodat helder is wie waarover gaat en waar u dus op moet letten voordat er iets misgaat.
Wij leveren de plaat met een Sendzimir-verzinking van 275 g/m2 aan beide zijden en daarboven een organische coating van 50 micrometer, GreenCoat Pural BT. Die twee lagen samen bepalen het grootste deel van de weerstand tegen weer en corrosie, en die kwaliteit ligt vast op het moment dat de plaat van onze walsmachines in Ede komt. Wij bepalen de plaatdikte van 0,55 mm, de zinklaag en de coating, en wij zorgen dat elke rol op maat wordt afgekort tot de lengte die u besteld heeft, van 450 tot 8000 mm op de millimeter nauwkeurig. Dat is ons deel: een plaat die onder normale omstandigheden decennia meegaat, mits de rest van het traject net zo zorgvuldig gebeurt.
Wat er daarna met die plaat gebeurt, hebben wij niet meer in de hand. Een zinklaag en een coating zijn geen garantie op zichzelf: ze zijn de basis waarop de rest wordt gebouwd. Hoe die basis zich in de praktijk houdt, hangt af van transport, opslag, verwerking en onderhoud, en daarover leest u meer op de hoofdpagina over [de levensduur](/felsplaat/levensduur).
De dakdekker is de partij die de plaat daadwerkelijk aanraakt, buigt, snijdt en bevestigt. Vrijwel alle schade aan de levensduur die wij in de praktijk tegenkomen, ontstaat hier: niet omdat de dakdekker slecht werk levert, maar omdat de fels- en coatinglaag gevoelig is voor beschadiging tijdens de verwerking zelf. Een paar voorbeelden uit de praktijk maken dat concreet.
Als een plaat op de bouwplaats over de steiger wordt gesleept in plaats van gedragen, ontstaan krassen in de coating. Die krassen zijn vaak nauwelijks te zien, maar ze zijn wel het punt waar het staal onder de coating voor het eerst blootligt. Hetzelfde geldt voor de snijkant: als een plaat op maat wordt gezaagd of geknipt op de bouw, ligt daar per definitie een rand zonder coating, en vaak ook zonder volledige zinklaag. Hoe die rand wordt afgewerkt, en of hij aan de onderkant van het dak komt te liggen waar water blijft staan, of juist aan de bovenkant waar hij snel droogt, maakt voor de levensduur meer verschil dan de kleur van de plaat.
Ook het koud vouwen is een punt waar de verwerking de levensduur raakt. Onze platen zijn koud vouwbaar tot -15 graden, en dat kan dus het hele jaar door op de bouw, maar een vouw die te scherp of te vaak op dezelfde plek wordt gezet, kan de coating lokaal laten scheuren. Datzelfde geldt voor het gebruik van het verkeerde gereedschap bij het felsen zelf: een tang die niet voor deze plaatdikte bedoeld is, drukt de coating soms fijn zonder dat dit meteen zichtbaar is.
De dakdekker is dus verantwoordelijk voor het zorgvuldig omgaan met de plaat: dragen in plaats van slepen, snijkanten afwerken en op de juiste plek leggen, en met het juiste gereedschap werken bij het felsen en vouwen. Wij denken daarbij graag mee: meedenken op tekening, over de te bestellen maten en de plaatsing van naden, kost bij ons niets, en dat scheelt op de bouw vaak net dat ene stukje snijwerk dat een kwetsbare rand oplevert.
De derde partij is de opdrachtgever: de eigenaar van het gebouw, of degene die na de bouw verantwoordelijk is voor onderhoud. Die partij regelt doorgaans niet de plaat en niet de verwerking, maar wel de omgeving waarin het dak of de gevel de rest van zijn leven doorbrengt. Denk aan het schoonhouden van dakgoten zodat er geen water blijft staan tegen een felsnaad, het voorkomen dat er tijdens onderhoud aan andere installaties met ladders of gereedschap over het dak wordt gelopen, en het tijdig laten inspecteren van plekken waar bladeren of vuil zich opstapelen.
Dit is ook de partij die vaak beslist over aanpassingen achteraf, zoals een dakdoorvoer voor een nieuwe installatie of de montage van zonnepanelen. Dat laatste raakt de felsplaat rechtstreeks, en de manier waarop dat het beste kan, staat uitgelegd op solarfels.com. Een opdrachtgever die dat soort ingrepen laat uitvoeren door iemand die de plaat niet kent, loopt het risico dat er alsnog gaten of krassen ontstaan die de levensduur op die plek verkorten, ook jaren na de oorspronkelijke bouw.
Als we die drie verantwoordelijkheden optellen, komt de levensduur van een felsplaat vrijwel altijd neer op één vraag: wat is er met de randen en de beschadigingen gebeurd. De vlakke delen van een correct verwerkte plaat houden het vrijwel altijd uit; zink en coating zijn daar ononderbroken en doen gewoon hun werk. Het zijn de snijkanten, de krassen, de vouwen en de plekken waar iets is doorboord of aangeraakt die bepalen hoe lang het dak echt meegaat. Een felsdak dat verder onberispelijk is gelegd, maar waarvan een paar randen bij de dakrand nooit zijn afgewerkt, verliest zijn levensduur precies op die paar plekken eerst.
Dat is ook de reden dat wij op deze site vooral aandacht vragen voor de verwerking en niet voor het materiaal alleen. Een dikkere zinklaag of een dikkere coating helpt niet als de rand waar water op blijft staan, van meet af aan onbeschermd is. Andersom kan een zorgvuldig afgewerkte rand op een plaat met onze standaard specificaties het jarenlang uithouden zonder enig probleem.
Als u een felsplaat besteld heeft of gaat bestellen, is het verstandig om deze verdeling expliciet te bespreken met uw dakdekker: wie werkt de snijkanten af, waar komen ze te liggen, en hoe wordt er met de platen omgegaan tijdens transport over de steiger. Wilt u weten wat er in de praktijk kan misgaan als dat niet gebeurt, dan leest u dat verder bij [wat er misgaat](/felsplaat/levensduur/wat-gaat-er-mis). Heeft u vragen over de maatvoering, de plaatdikte of hoe wij een aflevering op maat verzorgen inclusief monsters van alle drie de kleuren, neem dan contact op met Klikzink in Ede.