Klikzink
Wij krijgen vaak dezelfde twee vragen achter elkaar: wat kost een felsplaat, en hoelang gaat hij mee. Het zijn twee verschillende vragen met allebei geen vast antwoord, maar wel een antwoord dat u zelf kunt beïnvloeden. Op deze pagina leggen wij uit welke keuzes de prijs bepalen, en welke factoren de levensduur bepalen. Bedragen noemen wij niet, want die veranderen met de staalprijs, de coatingprijs en de energieprijs, en een kennisbank die vandaag een getal noemt, klopt over een half jaar niet meer.
De prijs van een felsplaat wordt in de eerste plaats bepaald door de hoeveelheid staal die erin gaat. Onze felsbanen hebben een werkende breedte van 475 mm en een plaatdikte van 0,55 mm, en worden op de millimeter afgekort tussen 450 en 8000 mm. Hoe langer de baan, hoe minder overlap en afwerking u nodig heeft ten opzichte van het dakvlak, en dat scheelt in het totaal aantal vierkante meters dat u bestelt. Een dakvlak van 6 meter met een gekozen baanlengte van 6100 mm heeft minder resten dan hetzelfde dakvlak opgebouwd uit stukken van 2 meter.
Een tweede factor is de uitvoering van het vlak. Wij leveren de plaat vlak, met een verstijvingsril, of met micro-lines. Dit is in de basis geen prijsverschil in het staal zelf, maar in de bewerking, en het heeft vooral gevolgen voor hoe het vlak optisch oogt op een groot dakvlak. Voor dat onderwerp, en voor de keuze van kleur en glansgraad, verwijzen wij u door naar zinklook.com, waar het uiterlijk van de plaat aan de orde komt.
Een derde factor is de coating. Onze platen hebben een organische coating van 50 micrometer, GreenCoat Pural BT, een biobased coating die in drie matte kleuren leverbaar is met een glansgraad onder de 5. Deze coating zit in de standaardprijs van de plaat; er is voor deze uitvoering geen goedkoper alternatief bij ons, maar de keuze van kleur heeft doorgaans geen invloed op de prijs per vierkante meter.
Ten slotte telt de logistiek mee: hoe verder de bouwplaats van Ede ligt, en hoe complex de levering op maat is, hoe meer dat meespeelt in de uiteindelijke prijs die u krijgt aangeboden. Wij denken kosteloos mee op tekening, zodat u vooraf weet hoeveel materiaal u werkelijk nodig heeft en niet met te veel restlengte blijft zitten.
De basis van de levensduur van een felsplaat ligt niet in de coating, maar in het staal daaronder. Onze platen zijn Sendzimir verzinkt, met 275 g/m2 zink aan beide zijden. Deze zinklaag is de eerste beschermlaag: zolang zij intact is, beschermt zij het staal tegen roest, ook op plekken waar de coating ooit beschadigd raakt. Een dunnere zinklaag klinkt als een besparing, maar betekent in de praktijk een kortere levensduur zodra de coating om welke reden dan ook doorbroken wordt, bijvoorbeeld door een val van gereedschap of een steen die van het dak rolt.
Bovenop de zinklaag zit de organische coating. Deze beschermt tegen UV, vocht en vervuiling, en bepaalt in belangrijke mate hoe lang de kleur mooi blijft. Een coating van 50 micrometer is dik genoeg om jarenlang weerstand te bieden aan gewoon weer en gewoon gebruik, maar geen coating is ongevoelig voor mechanische schade. Een schaaf met een schroevendraaier, een ladder die tegen de plaat leunt, of een dakdekker die met scherp gereedschap over de plaat sleept: dat zijn de momenten waarop de coating lokaal wegkomt en het staal eronder blootligt.
De meeste schade aan een felsdak begint niet in het midden van het vlak, maar aan de rand: bij een afgeknipte hoek, een doorboorde plaat, of een fels die te ruw is dichtgeklemd. Op een gezaagde of geknipte rand ligt het staal namelijk bloot, zonder zink en zonder coating, en juist daar begint roestvorming het snelst als die rand niet wordt afgewerkt of beschermd. Bij een felsdak komt dit met name voor aan de kopse kanten van de banen en bij doorvoeren, zoals wij uitleggen bij [wat er misgaat](/felsplaat/levensduur/wat-gaat-er-mis).
Hoe u met de plaat omgaat op de bouwplaats heeft dus net zoveel invloed op de levensduur als het materiaal zelf. Onze platen zijn koud vouwbaar tot -15 graden, wat betekent dat u ze bij nagenoeg elke buitentemperatuur kunt verwerken zonder dat de coating scheurt bij het vouwen. Maar diezelfde plaat kan bij een onzorgvuldige val op een scherpe rand van een steiger alsnog beschadigen. Het is dus niet alleen de vraag wat het materiaal aankan, maar ook wat er onderweg mee gebeurt, van transport tot montage.
Gewicht en uitzetting spelen hier ook in mee. Met ongeveer 5 kg per vierkante meter is een felsplaat relatief licht, en dat is prettig bij het tillen en plaatsen, maar het betekent ook dat de plaat gevoelig is voor plaatselijke vervorming bij te grof hanteren. En omdat staal ongeveer half zoveel uitzet als zink, is de speling die nodig is bij de fels en de bevestiging kleiner dan bij een zinkdak; hoe die bevestiging en de volgorde op de bouw precies gaan, leest u op klikzink.com.
Op de bouwplaats zijn het vaak kleine gewoontes die het verschil maken tussen een dak dat na twintig jaar nog goed oogt en een dak dat al na een paar jaar roestplekken laat zien. Denk aan het afdekken van scherpe randen tijdens transport, het gebruik van de juiste snijtechniek zodat de rand zo glad mogelijk blijft, en het direct bijwerken van een beschadiging in plaats van te wachten tot het dak klaar is. Wij geven hier geen exacte procedure voor, dat hoort bij de uitvoering op de bouw, maar wel het advies om beschadigingen nooit onbehandeld te laten liggen.
Wilt u weten hoe u een felsdak op langere termijn controleert op dit soort schade, dan vindt u dat uitgewerkt op de pagina over [de aansluiting op de nok](/felsplaat/levensduur/controleren). Daar leest u ook hoe vaak een controle zinvol is en waarop u moet letten.
Voor de opdrachtgever telt vaak niet alleen de prijs per vierkante meter, maar ook wat die prijs op termijn oplevert. Een plaat die aan de randen slecht is afgewerkt, kan in het eerste jaar hetzelfde kosten als een plaat die zorgvuldig is verwerkt, maar na tien jaar een heel ander beeld geven. Als u hierover met een opdrachtgever in gesprek gaat, is het goed om vooraf te weten welke vragen daarbij meestal gesteld worden; die zijn uitgewerkt op de pagina over wat een opdrachtgever hierover vraagt.
Voor uzelf als verwerker is de kern simpel: de plaat die wij leveren is gemaakt om lang mee te gaan, met een zinklaag en een coating die daarvoor zijn ontworpen, maar de manier waarop u hem transporteert, snijdt en bevestigt bepaalt of dat potentieel ook wordt gehaald. Heeft u een dakvlak met een bepaalde lengte en wilt u weten hoeveel materiaal daarvoor nodig is, en tegen welke overwegingen u aanloopt bij de keuze van baanlengte en vlakuitvoering? Neem dan contact met ons op via Boylestraat 22 in Ede; wij denken kosteloos mee op tekening en sturen u op verzoek monsters van alle drie de kleuren.