Klikzink
Een vraag die we vaak krijgen is hoelang het duurt om een kras te beoordelen en, als dat nodig is, te verhelpen. Het eerlijke antwoord is dat het per geval verschilt, en dat de tijd niet zozeer zit in het bijwerken zelf, maar in het beoordelen wat er precies aan de hand is. Op deze pagina leggen we uit waar die tijd in zit, zodat u zelf kunt inschatten wat een kras op uw bouwplaats gaat betekenen voor de planning.
Niet elke lijn in het oppervlak is hetzelfde probleem. Een kras is oppervlakkig: de coating is beschadigd of dun getrokken, maar het verzinkte staal daaronder ligt niet bloot. Dat beoordeelt u met het blote oog en eventueel een loep: is de kleur van de coating nog aanwezig, al is die dun, of ziet u de grijze zink eronder. Een beschadiging waarbij de coating wel is doorbroken, is een ander verhaal. Dan ligt het verzinkte staal open en heeft u met vocht en zuurstof een kans op corrosie op die exacte plek. Het onderscheid tussen die twee bepaalt de rest van uw beoordeling, en dus ook hoeveel tijd u er redelijkerwijs aan besteedt.
Het beoordelen zelf duurt meestal een paar minuten per kras: even goed kijken, misschien de plek schoonvegen, en met een loep of een telefooncamera met zoom controleren of de coating nog dicht is. Bij een lange bouwplaats met tientallen platen en tientallen krassen loopt dat op, niet omdat elke beoordeling lang duurt, maar omdat u ze allemaal langs moet. Reken bij een gemiddelde felsplaat op vijf tot tien minuten inspectietijd als u het rustig en systematisch doet, inclusief het noteren van de plek voor later. Haastwerk hier is niet verstandig: een gemiste beschadiging die wél door de coating heen gaat, ontdekt u anders pas als er al roestvorming zichtbaar is, en dan is de plek vaak groter dan bij tijdig ingrijpen.
Als de coating nog intact is, hoeft u meestal niets te doen. Een oppervlakkige kras die de onderliggende laag niet blootlegt, is esthetisch een minpunt, maar functioneel geen probleem: de bescherming van de plaat zit in de combinatie van de verzinkte laag en de coating daarboven, en die combinatie is nog gewoon aanwezig. Bijwerken heeft dan alleen zin als de zichtbaarheid van de kras een rol speelt, bijvoorbeeld op een gevel op ooghoogte. Hoe dat er dan uit gaat zien en of dat gewenst is, is een vraag over uiterlijk en kleur, en die beantwoorden we niet hier maar op zinklook.com.
Bijwerken heeft wél zin zodra de coating is doorbroken en het staal zichtbaar is. Hier gaat de tijd echt zitten: niet in het aanbrengen van een likje reparatielak, dat is een kwestie van minuten per plek, maar in het wachten. De plek moet droog en schoon zijn voordat u iets aanbrengt, en na het aanbrengen moet het middel kunnen uitharden voordat de plaat weer wordt blootgesteld aan regen of aanraking. Afhankelijk van het weer op de bouwplaats kan dat een paar uur zijn tot een dag. Op een bouwplaats waar het regent, kan een reparatie dus niet meteen worden gedaan en moet u wachten op een droog moment. Dat is waar de vertraging in het proces meestal ontstaat: niet in het werk, maar in het moment dat het werk mag gebeuren.
Een voorbeeld uit de praktijk: bij een dakdekker die een partij platen op transport had gekregen met een aantal transportkrassen, bleek bij beoordeling dat het merendeel oppervlakkig was en geen actie vereiste. Twee platen hadden een diepere schram waarbij het staal zichtbaar was. Het beoordelen van de hele partij, ongeveer veertig platen, kostte een halve ochtend. Het bijwerken van de twee beschadigde plekken kostte samen een kwartier, maar de plaatsing van die twee platen werd een dag uitgesteld omdat het die middag ging regenen en de reparatie eerst moest uitharden. De vertraging zat dus niet in het werk zelf, maar in het wachten op droog weer.
Er zijn situaties waarin bijwerken niet zinvol is en de baan vervangen moet worden. Dat is het geval bij een diepe beschadiging waarbij de plaat zelf vervormd is, bijvoorbeeld een deuk met een scherpe rand, of bij meerdere beschadigingen dicht bij elkaar die de structurele afwerking van het vlak aantasten. Ook als de beschadiging zich op een kritieke plek bevindt, zoals dicht bij de fels waar de klem grip moet hebben, is vervanging vaak de snellere en veiligere weg. Het beoordelen of iets vervangen moet worden, kost meestal niet meer tijd dan het beoordelen van een gewone kras, maar de gevolgen voor de planning zijn groter: een vervangende baan moet worden nabesteld op maat, en dat kost meer tijd dan het bijwerken van een plek. Hoe u dat afweegt en wanneer u beter kunt besluiten om niet te repareren, leggen we verder uit bij [wanneer je het beter niet doet](/felsplaat/krassen/beter-niet).
De fels zelf, die haaks opstaande rand van 35 millimeter, is daarbij een aandachtspunt. Een beschadiging die zich daar bevindt, is anders dan een beschadiging in het vlak, omdat de fels het is die straks de blinde bevestiging draagt en de aansluiting tussen twee banen vormt. Een kras in het vlak is vaak met een gerust hart te beoordelen als oppervlakkig; een kras op de fels vraagt extra aandacht omdat een kleine vervorming daar al invloed kan hebben op hoe de klem grip krijgt. Hoe die klem precies werkt en wat de bevestiging vereist, leest u op klikzink.com.
Als u moet inschatten hoeveel tijd het beoordelen en eventueel bijwerken van krassen gaat kosten op uw bouwplaats, reken dan niet met een vast aantal minuten per plaat, maar met de omstandigheden. Een droge, rustige dag met een overzichtelijke partij platen kost u weinig tijd: beoordelen gaat snel en eventueel bijwerken kan meteen. Een natte periode met veel platen kan de doorlooptijd flink verlengen, niet omdat het werk zwaarder is, maar omdat u op droog weer moet wachten voordat een reparatie kan uitharden. Plan daarom liever een marge in dan een vast aantal uren, en beoordeel per bouwplaats opnieuw wat de weersomstandigheden vragen.
Onze platen komen van de wals op maat, tot op de millimeter afgekort, en worden zo verpakt en vervoerd dat beschadiging tijdens transport zoveel mogelijk wordt beperkt. Toch kan een kras ontstaan, tijdens transport of tijdens verwerking op de bouwplaats. Wilt u weten hoe u dat het beste vooraf kunt inplannen in uw levering en verwerking, of heeft u een partij platen met beschadigingen waarbij u twijfelt over bijwerken of vervangen? Neem dan contact met ons op via Boylestraat 22 in Ede; we denken kosteloos mee, ook op basis van een tekening of een foto van de schade.