Klikzink
Onze felsbanen komen met een beschermfolie op het vlak. Die folie is bedoeld om de plaat te beschermen tegen krassen tijdens transport, opslag en verwerking op de bouw. Zodra het dak of de gevel klaar is, moet die folie eraf. Dat klinkt simpel, maar het moment waarop u de folie verwijdert, luistert nauwer dan het lijkt. Te vroeg eraf, en het vlak ligt alsnog open voor beschadiging terwijl er nog gewerkt moet worden. Te laat eraf, en de folie bakt vast in de zon, met een lijmrestant dat u er niet meer schoon afkrijgt.
Wat er precies gebeurt als u te lang wacht, leggen wij uit bij [werken in de volle zon](/felsplaat/vierkante-meter-berekenen/in-de-zon): de kleeflaag van de folie reageert op warmte en UV, en hoe langer die combinatie duurt, hoe hardnekkiger het restant wordt. Op een dak dat een middag in de volle zon heeft gelegen, is de folie al anders dan bij aflevering. Daarom is de vraag niet alleen wanneer u met verwerken kunt beginnen, maar ook hoeveel tijd er zit tussen leggen en het verwijderen van de folie.
De folie blijft zitten tijdens het tillen, het snijden en het leggen van de baan. Dat is ook precies waarvoor hij dient: bescherming tegen de handelingen die de meeste kans op krassen geven. Zodra een felsbaan ligt en vastgeklemd is, en er geen zwaar gereedschap of ander materiaal meer over het vlak moet, kan de folie van dat deel af. Wacht niet tot het hele dak klaar is als dat betekent dat de eerste banen dagenlang in de zon liggen te wachten op de laatste baan.
Een praktisch voorbeeld: bij een schuur van veertig vierkante meter met acht felsbanen naast elkaar, leggen ploegen vaak van links naar rechts. Als de eerste baan om negen uur ligt en de laatste pas aan het einde van de dag, heeft die eerste baan al uren zon gehad voordat er aan verwijderen wordt gedacht. Verwijder de folie daarom per baan of per klein blok banen, zodra dat stuk niet meer belast wordt, in plaats van in één keer aan het einde.
Bij gevelwerk speelt dezelfde afweging, alleen anders verdeeld over de dag: een zuidgevel vangt in de vroege middag de felste zon, een oostgevel juist in de ochtend. Plan het verwijderen van de folie op het moment dat past bij de stand van de zon op dat vlak, niet op een vast tijdstip dat u voor het hele project aanhoudt.
De vraag hoeveel folie u wegtrekt, en op hoeveel vierkante meter dat gebeurt, hangt samen met hoe de plaat besteld is. Wij leveren de felsbaan met een werkende breedte van 475 mm, terwijl de plaat zelf breder is: de fels van 35 mm aan beide zijden komt daar nog bij. Dat verschil tussen de fysieke plaatbreedte en de werkende breedte betekent dat het aantal vierkante meters dat u bestelt, hoger uitvalt dan het aantal vierkante meters dak dat u uiteindelijk bedekt.
Dit is van belang voor de folie, omdat de folie over de volle breedte van de plaat is aangebracht, inclusief het deel dat in de fels verdwijnt. Op de bouw ziet u dus twee soorten oppervlak onder de folie: het zichtbare vlak, dat straks bloot in de zon ligt, en de opstaande fels, die na montage aan het zicht onttrokken is doordat de volgende baan erover valt. Bij het verwijderen van de folie is het zichtbare vlak de plek waar haast bij hoort; de fels zelf is minder kritisch, omdat die na montage niet meer blootgesteld wordt aan zon.
Hoe u van vierkante meters dakvlak naar het aantal te bestellen vierkante meters plaat rekent, staat uitgebreid beschreven op de pagina over hoeveel vierkante meter u nodig heeft. Hier is vooral van belang dat u bij de planning van het folie-verwijderen rekening houdt met de volle breedte van de levering, en niet alleen met de 475 mm die straks zichtbaar blijft. Wie voor honderd vierkante meter dak plaat bestelt, ontvangt in werkelijkheid meer materiaal, en dus meer beschermde oppervlakte om op tijd bloot te leggen.
Op de bouw is er geen instrument dat aangeeft wanneer de folie op het punt staat vast te bakken. Wat wel werkt, is voelen aan de rand: als de folie nog makkelijk in één beweging van de plaat loskomt, zit u goed. Blijft er een klein velletje achter, of voelt de rand plakkerig in plaats van glad, dan is het proces al begonnen en moet u niet langer wachten met de rest van dat vlak.
De temperatuur van de plaat zelf is daarbij een betere maatstaf dan de temperatuur van de lucht. Staal warmt in de zon sneller op dan de omgevingstemperatuur suggereert, en een donkere dag met felle instraling kan de plaat net zo heet maken als een warme, bewolkte dag dat niet doet. Leg bij twijfel uw hand op het vlak: is de plaat merkbaar warmer dan de lucht aanvoelt, dan loopt de klok.
Het is ook mogelijk dat een deel van het dak al klaar is terwijl een ander deel nog wacht op aansluitend werk, bijvoorbeeld rond een schoorsteen of bij de overgang naar de gevel. In dat geval is het verstandiger om de folie op het afgeronde deel al te verwijderen, ook als de rest van het project nog een paar dagen duurt. Zo voorkomt u dat het wachten op het laatste stukje werk het eerder gelegde deel in de problemen brengt.
De folie beschermt tegen krassen en tegen vuil dat tijdens de bouw op het vlak terechtkomt, zoals mortelspatten of stof. Ze is niet bedoeld als bescherming tegen vervorming door onvoorzichtig lopen of tillen, en ook niet tegen de gevolgen van werken bij vorst, wanneer de plaat stugger reageert op buigen en tillen. Voor die onderwerpen verwijzen wij naar de pagina's over vervorming bij het leggen en werken bij vorst. De folie is dus één stap in een reeks van maatregelen, niet een oplossing die alle andere voorzorg vervangt.
Een laatste punt waarop we vaak vragen krijgen: wat als er onder de folie toch al vuil of een cementsluier zit wanneer u de folie verwijdert? Dat kan gebeuren als er tijdens de bouw met beton of mortel gewerkt is boven het dakvlak. Hoe u daarmee omgaat, staat beschreven bij vuil en cementsluier; dat proces begint feitelijk op het moment dat u de folie weghaalt en voor het eerst goed zicht heeft op het vlak daaronder.
Plan het verwijderen van de beschermfolie mee in de dagplanning, niet als afsluitende handeling aan het einde van het project. Verwijder de folie per baan of per blok zodra dat deel niet meer belast wordt, houd rekening met de stand van de zon op het betreffende vlak, en controleer bij twijfel de temperatuur van de plaat zelf in plaats van de luchttemperatuur. Wilt u weten hoeveel materiaal u voor een dak of gevel moet bestellen, inclusief het verschil tussen werkende breedte en plaatbreedte, dan vindt u dat op de pagina over het berekenen van vierkante meters. Voor vragen over een specifiek project denken wij op tekening mee, zonder kosten, en kunt u contact opnemen met Klikzink aan de Boylestraat 22 in Ede.