Klikzink
Felsplaat is ontworpen om zonder doorboring te bevestigen. De klemmen onder de fels houden de baan vast, en juist daardoor kan de plaat vrij uitzetten en krimpen zonder dat er ergens een schroefgat scheurt open of gaat lekken. Toch komt boren in de praktijk regelmatig voor, en dat heeft rechtstreeks gevolgen voor hoeveel vierkante meter plaat u op de bouw moet hebben liggen.
Er zijn een paar situaties waarin een dakdekker toch door de plaat gaat. Een doorvoer voor een ontluchtingspijp, een beugel voor een antenne of zonnepaneel, een aansluitdetail bij een schoorsteen: op die plekken moet iets door het vlak heen, en dan is boren de enige manier. Voor het monteren van zonnepanelen op een felsdak geldt overigens een eigen verhaal met eigen klemsystemen; dat behandelen wij op solarfels.com. Wat hier telt, is de doorboring zelf: hoe die het vlak beïnvloedt, en wat dat voor uw bestelling betekent.
Een tweede situatie is herstel. Als een dakdekker een montageplaatje moet bevestigen om een eerdere fout af te dekken, of een tijdelijke bevestiging plaatst voor een steiger of ladderhaak, gaat de boor er ook doorheen. Dat is geen constructiefout van de plaat, maar een keuze die op de bouw wordt gemaakt, en die keuze kost vierkante meters extra, zoals we hieronder uitleggen.
Staal van 0,55 mm buigt en vervormt lokaal zodra er kracht op komt, en een boor die met te veel toeren en te weinig steun aanslaat, drukt de rand van het gat naar binnen of trekt een braam omhoog aan de onderzijde. Die braam is niet cosmetisch: hij doorbreekt de coating rondom het gat en geeft vocht een plek om onder de organische laag te trekken. Daarom moet er bij het boren altijd een vlakke, stevige onderlegger tegen de achterkant van de plaat liggen, meestal een blok hout of een stalen contraplaat die precies op de boorplek aansluit. Zonder die steun veert de plaat weg onder de boorpunt, en dat vergroot juist de vervorming die u wilt voorkomen.
Ook de boor zelf maakt verschil. Een scherpe metaalboor met een laag toerental snijdt een schone rand; een stompe boor of een te hoog toerental verhit het staal lokaal, en daar kan de coating op reageren met verkleuring rond het gat. Na het boren hoort de rand altijd afgewerkt te worden met een geschikte afdichting of een pasta die aansluit op de coating, zodat het blanke staal aan de gatrand niet blootligt. Hoe die afdichting precies moet, en welke pasta bij welke coating past, valt buiten wat wij hier als plaatspecificatie behandelen; dat is onderdeel van het verwerkingsadvies dat bij de klemmen en de bevestigingsvolgorde hoort.
Hier raakt boren aan de vraag waarmee elke aannemer begint: hoeveel plaat moet ik bestellen. Bij felsplaat is dat nooit gelijk aan het aantal vierkante meter dak dat u ziet liggen. De plaat zelf is namelijk breder dan het stuk dak dat hij dekt, omdat een deel van de breedte in de fels verdwijnt. Bij een werkende breedte van 475 mm ligt er dus meer plaatmateriaal onder de rol dan er straks zichtbaar dak overblijft, zoals we uitgebreider toelichten bij [werkende breedte felsplaat: hoeveel m2 bestellen](/felsplaat/vierkante-meter-berekenen/werkende-breedte). Dat verschil tussen dakvlak en bestelde meters is de basis van elke berekening, en boorwerk komt daar nog eens boven op.
Elke doorboring die u van tevoren weet, telt mee als een detail waar de plaat op maat voor moet worden aangepast of waar een extra stuk voor nodig is. Neem een dakvlak van 40 m2 met twee doorvoeren voor ontluchting en een beugel voor een schotelantenne. Op zichzelf zijn dat kleine gaten, maar als u ze niet vooraf doorgeeft, snijdt de dakdekker ze uit een baan die daarvoor al op maat was afgekort, en dan resteert er een reststuk dat voor de rest van het dak niet meer te gebruiken is. Geeft u de locaties vooraf door, dan kunnen wij daar in de plaatlengte rekening mee houden of een baan net iets langer laten wassen zodat het reststuk elders nog inzetbaar is. Dat is precies het soort meedenken op tekening dat bij ons niets kost.
Bij reparaties ligt het net iets anders. Een dakdekker die op de bouw ontdekt dat een baan een extra doorboring nodig heeft om een detail alsnog goed aan te sluiten, kan niet meer terug naar de tekentafel. Op dat moment is het verstandiger een extra strook achter de hand te houden dan een gat te boren in een baan die daarvoor krap was ingemeten. Wij leveren daarom altijd op de millimeter afgekort, maar wie weet dat er onderweg nog een doorboring bij kan komen, doet er goed aan iets extra's te bestellen boven op de kale oppervlakteberekening. Hoeveel dat precies moet zijn, hangt af van het aantal verwachte doorvoeren en van hoe streng de dakdekker de plaat wil kunnen verschuiven bij het monteren.
De kern is dus: boren zelf is een kleine ingreep, maar de plek en het moment waarop u die doorvoert, bepalen of het u een reststuk plaat kost of niet. Wilt u weten hoe de fels de rest van uw berekening beïnvloedt, dan leest u dat bij [de fels en hoeveel vierkante meter u nodig heeft](/felsplaat/vierkante-meter-berekenen/de-fels). Vragen over hoe een specifieke doorvoer aansluit op de opbouw van het dak, de isolatie of de condensbeheersing, horen bij klikfels.com; vragen over de klem en de montagevolgorde bij klikzink.com.
Wilt u een dakvlak met een of meer geplande doorvoeren laten uitrekenen naar het juiste aantal vierkante meter en de juiste baanlengtes? Stuur ons uw tekening met de locaties van de doorboringen erop aangegeven. Wij rekenen dan mee hoeveel plaat u nodig heeft, waar een baan het beste kan worden afgekort, en welk reststuk nog inzetbaar is. Dat meedenken op tekening kost u niets, en u ontvangt de plaat op maat geleverd, klaar om op de bouw te verwerken.