Klikzink
Onder de organische coating van onze felsplaat zit een laag zink. Die laag is er niet voor het uiterlijk, dat komt op zinklook.com aan de orde, maar voor de bescherming van het staal zelf. Wij verzinken volgens het Sendzimir-proces, wat betekent dat de stalen band door een bad met vloeibaar zink loopt voordat hij tot felsplaat wordt gewalst. Aan beide zijden komt zo 275 gram zink per vierkante meter op het staal. Dat getal, en niet een laagdikte in millimeters, is de gangbare maat in de staalindustrie, omdat een gewicht per oppervlak eenvoudiger en betrouwbaarder te meten is dan een laag die maar enkele microns dik is.
De zinklaag werkt op twee manieren. Op het vlak van de plaat vormt zink een barrière die het staal scheidt van lucht en vocht. Raakt die barrière lokaal beschadigd, bijvoorbeeld door een kras, dan offert het zink zich rondom de beschadiging op en beschermt het blootliggende staal alsnog. Dat heet kathodische bescherming en het is de reden dat een oppervlaktebeschadiging in verzinkt staal zelden meteen tot roest leidt. Hoe u met dergelijke beschadigingen omgaat in de praktijk, staat uitgewerkt op de pagina over krassen en beschadigingen.
De snijkant is een ander verhaal. Als u een felsplaat afkort of een gat boort, ontstaat er een rand waar het staal bloot komt te liggen zonder dat er nog zink overheen zit; het zink zat immers aan het oppervlak van de band, niet als een dichte laag door de hele dikte van het materiaal. Op zo'n snijkant biedt de kathodische werking van het omringende zink nog een beperkte bescherming over een klein aantal millimeters, maar die is niet onbeperkt. Bij een felsplaat van 0,55 mm dik is die marge klein. Daarom raden wij aan snijkanten waar nodig na te behandelen; hoe dat werkt, leest u op de pagina over het afwerken van de snijkant. Ook het afkorten zelf, of dat op de bouw gebeurt of al bij ons, is daarbij van belang; dat behandelen wij apart bij het afkorten op de bouw en bij zagen en knippen.
Het gewicht van 275 g/m2 geldt voor de standaarduitvoering van onze felsplaat en is hetzelfde voor de drie uitvoeringen van het vlak, dus voor de vlakke plaat, de plaat met verstijvingsril en de plaat met micro-lines. Het profiel van het vlak verandert niets aan de opbouw van het materiaal daaronder. Wat wel verandert per bouwlocatie is hoe zwaar het materiaal onderweg en op de bouwplaats wordt belast, en daar komt de verpakking in beeld.
Elke felsbaan verlaat onze werkplaats met een beschermfolie op het zichtwerk en met tussenlagen tussen de platen in het pak. Die twee dingen doen ieder iets anders. De folie beschermt het gecoate oppervlak tegen krassen tijdens transport en opslag; hoe die folie werkt en wanneer u hem verwijdert, leggen wij uit op de pagina over de beschermfolie. De tussenlagen in het pak voorkomen dat platen tijdens transport tegen elkaar schuren, wat vooral bij het verladen en bij trillingen op de vrachtwagen kan gebeuren.
Wat de zinklaag hiermee te maken heeft: schuren en krassen tasten in eerste instantie de coating aan, maar bij voldoende diepte raakt ook de onderliggende zinklaag beschadigd. Op het vlak van de plaat is dat, zoals gezegd, meestal geen acuut probleem dankzij de kathodische werking van het zink. Maar een pak felsplaten dat lang openligt op een bouwplaats, blootgesteld aan neerslag en vuil tussen de platen, is een andere situatie dan platen die droog en gestapeld blijven liggen. Vocht dat tussen twee platen blijft staan, kan plaatselijk een andere aantasting geven dan vocht dat vrij kan wegstromen over een enkel vlak. Dat is een reden waarom wij adviseren een pak niet onnodig open te laten liggen, en zeker niet op een plek waar water kan blijven staan tussen de platen. Vuil en cementsluier van de bouwplaats vormen daarbij een aanvullend risico, omdat vervuiling het vocht juist vasthoudt tegen het oppervlak; dat werken wij verder uit bij vuil en cementsluier.
Ons advies is dan ook simpel: laat het pak dicht tot het moment van verwerken, sla het droog op en verwerk platen bij voorkeur dezelfde dag of week dat het pak wordt geopend. Dat is geen garantietermijn en geen keuringseis, het is een kwestie van hoe lang een verzinkte, gecoate plaat zonder gevolgen tussen andere platen kan liggen voordat de omstandigheden ertoe gaan doen. Bij droge, geventileerde opslag binnen is die periode ruimer dan bij een pak dat buiten in de regen blijft liggen.
De 275 g/m2 zink is standaard voor onze felsplaat en hoeft u niet apart te bestellen of te specificeren; het is onderdeel van het basismateriaal waarop de organische coating vervolgens wordt aangebracht. Waar u wel over nadenkt bij het bestellen, is de lengte waarin u de banen aanvraagt. Wij leveren op de millimeter afgekort van 450 tot 8000 mm, en hoe langer een baan, hoe minder dwarsnaden en dus hoe minder snijkanten er in het uiteindelijke dak of de gevel voorkomen. Dat raakt direct aan wat hierboven staat over snijkanten en de beperkte bescherming die het zink daar kan bieden: minder afkorten op maat betekent minder plekken waar u aandacht aan de snijkant moet geven.
Ook de verwerking op de bouwplaats speelt hierin mee. Platen die u moet tillen en dragen, koud vouwen of ergens in moet boren, brengen allemaal het risico van lokale beschadiging met zich mee. Dat is inherent aan het werken met stalen platen en geen reden om voorzichtiger te zijn dan nodig, maar het is wel een reden om de plaat, tot het moment van verwerken, in de verpakking te laten en pas open te maken op het moment dat u eraan toe bent.
Als u een felsplaat bestelt in een van onze drie uitvoeringen van het vlak, krijgt u in alle gevallen dezelfde basisbescherming van 275 gram zink per vierkante meter, aangebracht volgens het Sendzimir-proces en afgedekt met de organische coating. Voor de kleur en glans van die coating verwijzen wij naar zinklook.com, voor de bevestiging met klemmen onder de fels naar klikzink.com, en voor dakhelling en de opbouw van het dak naar klikfels.com. Wilt u weten hoe u een pak platen het beste behandelt zodra het op de bouwplaats staat, kijk dan bij de pagina over de verpakking zelf, of bij de onderdelen daarvan die specifiek op uw situatie van toepassing zijn, zoals werken bij vorst of vervorming bij het leggen. Heeft u een tekening met de gewenste lengtematen, stuur die naar ons op; wij denken zonder kosten mee over de indeling van de banen, en op verzoek sturen wij u een monster van elke kleur mee zodat u het materiaal ook in de hand heeft voordat u bestelt.