Klikzink
Onze felsbanen komen van de wals als Sendzimir verzinkt staal. Dat betekent dat het staal, voordat het de coating krijgt, aan beide zijden is bedekt met een laag zink van 275 gram per vierkante meter. Dat getal, 275 g/m2, is de standaardmaat waarmee de verzinkindustrie de dikte van een zinklaag uitdrukt. Niet in millimeters, want de laag is daarvoor te dun om nauwkeurig te meten, maar in gewicht per oppervlak. Zo kunt u zinklagen van verschillende fabrikanten en verschillende platen met elkaar vergelijken zonder dat u een micrometer nodig heeft.
De zinklaag zit er niet voor de mooie. Zink beschermt het staal daaronder op twee manieren. Als deklaag houdt het vocht en zuurstof tegen, en waar de deklaag toch beschadigd raakt, offert het zink zichzelf op: het corrodeert liever dan het staal, en beschermt zo de plek waar het staal anders bloot zou liggen. Die tweede eigenschap heet kathodische bescherming, en die is precies de reden waarom de zinklaag ertoe doet op een snijkant.
Elke keer dat u een felsbaan afkort, zaagt of anderszins doorsnijdt, ontstaat een rand waar het staal bloot ligt. Op die paar tiende millimeter is geen coating en geen zink meer aanwezig in de dikterichting van de plaat. Dat lijkt een kwetsbare plek, en dat is het ook, tot op zekere hoogte. Maar het zink aan de platte zijden van de baan, direct naast die snijkant, blijft actief. Het beschermt de rand mee, tot een paar millimeter breed. Dat is precies waarom 275 g/m2 aan beide zijden een andere praktische betekenis heeft dan een dunnere laag: hoe meer zink er in de buurt van de snijkant zit, hoe langer die mee beschermd wordt voordat het opraakt.
Dat wil niet zeggen dat u een snijkant zomaar aan het weer mag overlaten. Hoe u een snijkant het beste afwerkt, en wanneer dat wel of niet nodig is, leest u bij de aanpak die wij beschrijven voor het afwerken van de snijkant. Hier is vooral belangrijk dat u weet dat de zinklaag een reden is waarom onze platen goed om kunnen met afkorten op de bouw, boren voor doorvoeren, of een zaagsnede voor een hoekaansluiting, zonder dat u bij elke bewerking een randje moet gaan behandelen. Hoe u dat afkorten op de bouw praktisch aanpakt, zonder de plaat te beschadigen, leggen wij uit op de pagina over het afkorten op de bouw bij het aantal banen berekenen.
De zinklaag zegt iets over de duurzaamheid van uw materiaal, maar de bestelling zelf draait om een ander getal: de werkende breedte van 475 mm. Dat is de breedte die een baan daadwerkelijk aan dakvlak of gevelvlak inneemt zodra hij in de fels van zijn buurman is gehaakt. De totale plaatbreedte is iets groter, omdat een deel van het materiaal opgaat aan de fels zelf, die 35 mm hoog opstaat, maar voor uw berekening telt alleen die 475 mm.
Om het aantal banen te bepalen, deelt u de breedte van uw dakvlak of gevelvlak door 475. Een gevel van 4750 mm breed geeft precies tien banen: een rond getal, en in de praktijk een prettig uitgangspunt. Maar de meeste vlakken zijn niet zo gehoorzaam. Een gevel van 5000 mm breed gedeeld door 475 geeft 10,5 banen. Tien volle banen van 475 mm nemen dan 4750 mm in, en er blijft 250 mm over. Dat restant is geen afrondingsfout die u kunt negeren: het is een elfde, smallere baan die u ergens in het vlak moet onderbrengen.
De vraag is dan niet alleen hoeveel banen u nodig heeft, maar ook waar de smalle baan komt. Bij een gevel die van veraf bekeken wordt, valt een smalle baan aan de rand meestal minder op dan een smalle baan midden in het vlak, tussen twee volle banen. Bij een dak is de overweging vaak praktischer: een smalle baan naast een hoekkeper of onder een dakraam ligt voor de hand, omdat daar toch al een aansluiting gemaakt moet worden en de maatvoering al niet standaard is. Hier raakt de berekening dus het uiterlijk van het vlak, en voor die afweging, en voor hoe de kleur en de glansgraad zich verhouden tot de plaatsing van een smallere baan, verwijzen wij u naar zinklook.com.
De berekening zelf, met alle rekenvoorbeelden en de manier waarop u van vlakmaat naar bestelmaat komt, staat uitgebreid beschreven op onze pagina over het aantal banen berekenen. Wat wij hier willen laten zien is waarom die 475 mm niet toevallig is: het is de maat waarmee de fels zijn werk doet en waarmee elke volgende baan aansluit op de vorige, en de zinklaag beschermt straks elke snijkant die daarbij ontstaat, aan de rand van een volle baan net zo goed als aan de rand van die ene smalle baan die overbleef.
Omdat wij op de millimeter afkorten, van 450 tot 8000 mm, kunt u die smalle baan gewoon meebestellen op de juiste lengte en breedte, zonder dat u op de bouw een volle baan hoeft te versnijden en de rest weg te gooien. Dat scheelt niet alleen materiaal, het scheelt ook een extra snijkant die anders onnodig zou ontstaan. Wilt u zeker weten dat uw indeling klopt voordat u bestelt, stuur ons dan uw tekening: meedenken over de verdeling van de banen, inclusief waar een smallere baan het beste past, kost u niets.
De zinklaag van 275 g/m2 is dus geen technisch detail dat u verder niet raakt. Het is de reden waarom onze platen op de bouw gezaagd, geboord en afgekort kunnen worden zonder dat elke ingreep een zwakke plek achterlaat, en waarom u met een gerust hart een vlak kunt indelen in volle banen van 475 mm plus een restmaat, in plaats van het aantal banen naar boven af te ronden en materiaal te verspillen. Heeft u de maten van uw dak of gevel bij de hand, dan kunt u de berekening van het aantal banen direct zelf maken volgens de uitleg op onze pagina daarover, of ons de tekening sturen zodat wij de indeling met u doornemen en de banen op maat voor u afkorten.