Klikzink
Wie een dak vervangt, kiest tussen twee heel verschillende systemen: een stalen felsbaan die in één stuk over de volle lengte van het dakvlak loopt, of bitumineuze dakbedekking die in rollen komt en op het dak in banen wordt gelast of gebrand. Die keuze werkt door tot in de vrachtwagen en op de bouwplaats, want de twee materialen stellen andere eisen aan transport en lossen. Deze pagina gaat over dat ene punt: hoe de plaat of de rol bij u aankomt, en wat er klaar moet staan om zonder schade te lossen.
Bitumineuze dakbedekking wordt gefabriceerd in rollen van vaste breedte en een lengte die met het gewicht van de rol te maken heeft, niet met de maat van uw dak. Een rol is zwaar, rond en staat op transport meestal rechtop, gebundeld op een pallet. Lossen is in de kern eenvoudig: rollen tillen of met een kraan of heftruck van de wagen zetten, ze knikken niet en een rol die een paar centimeter valt, is meestal nog steeds een rol.
Felsplaat werkt anders, en dat is precies waarom transport en lossen hier meer aandacht vragen. Wij leveren de stalen felsbanen op maat, van 450 mm tot 8000 mm, op de millimeter afgekort in onze eigen fabriek. Een baan van acht meter is geen rol die je oppakt, maar een lange, dunne plaat van 0,55 mm staaldikte die zijn stevigheid ontleent aan de fels van 35 mm die er haaks langs staat. Zolang die baan recht en ondersteund ligt, is hij sterk genoeg voor het dak waar hij voor bedoeld is. Zodra hij op één punt hangt, of aan één kant zwiept terwijl de rest nog op de wagen ligt, ontstaat een knik die niet meer verdwijnt.
Banen tot acht meter gaan bij ons op een lange wagen, vlak liggend, over de volle lengte gesteund. Dat is een bewuste keuze: een felsbaan heeft aan zijn hele onderzijde steun nodig, niet alleen aan de uiteinden. Vergelijk het met een plank die je aan twee uiteinden vastpakt: hoe langer de plank, hoe meer hij in het midden doorzakt. Bij een stalen baan van acht meter en 0,55 mm dikte gebeurt dat sneller dan je zou denken, en waar staal eenmaal een knik heeft gekregen, blijft die zichtbaar. Op een bitumen rol speelt dit probleem niet: een rol heeft geen lengte in die zin, en verdraagt op transport veel meer omdat het materiaal zelf buigzaam is en geen blijvende vervorming toont bij normaal hanteren.
Dat is dan ook het punt waarop bitumen wint als we puur naar transport en lossen kijken: rollen zijn robuuster onderweg en vergevingsgezinder bij een onhandige greep. Voor felsplaat geldt het omgekeerde. De lengte die het grote voordeel is bij het leggen, één ononderbroken baan van goot tot nok zonder overlappende naad, is precies de eigenschap die bij transport en lossen om zorgvuldigheid vraagt. Dat is geen nadeel van het materiaal, het is een andere manier van werken, en die manier vraagt om de juiste voorbereiding op de bouwplaats.
Om een lange felsbaan zonder knik van de wagen te krijgen, moet er op de bouwplaats iets georganiseerd staan voordat de vrachtwagen arriveert. In de praktijk komt dat neer op een paar dingen. Er moet voldoende ruimte zijn om de wagen op een rechte, vrije plek te krijgen, want een baan van acht meter draai je niet om een hoek. Er moet een kraan of een tweede paar handen per paar meter baan beschikbaar zijn: één man aan één kant van een lange baan tillen betekent vrijwel zeker een knik, twee of drie man verdeeld over de lengte houden de baan recht terwijl hij omhoog of opzij komt. En er moet een opslagplek zijn die net zo lang en net zo vlak is als de baan zelf, liefst verhoogd van de grond af, zodat de baan na het lossen niet in een boog tegen een stapel stenen of een vuilcontainer komt te liggen.
Een dakdekker die dit een keer verkeerd heeft zien gaan, herkent het beeld meteen: de wagen komt aan, er is haast, twee man pakken de baan aan de uiteinden op om hem snel opzij te zetten, en in het midden zakt de plaat door onder zijn eigen gewicht. Bij een bitumen rol was dat geen probleem geweest, bij een felsbaan van acht meter is de schade blijvend en zichtbaar zodra hij op het dak ligt. Precies daarom werken wij bij levering met een planning die aangeeft welke baan waar in de vrachtwagen ligt en in welke volgorde ze gelost worden, zodat de langste en dus kwetsbaarste banen als eerste of als laatste gaan, afhankelijk van hoe de bouwplaats is ingericht.
Het verschil in transport en lossen staat niet los van het verschil in wat de twee materialen daarna doen op het dak. Bitumineuze dakbedekking heeft een levensduur die sterk afhangt van de kwaliteit van de laslassen en van periodiek onderhoud: naden die na verloop van jaren opnieuw bekeken en soms bijgewerkt moeten worden, en een oppervlak dat gevoelig is voor UV en voor mechanische belasting zoals lopen en installaties. Stalen felsplaat, eenmaal gelegd, heeft geen naden op het vlak zelf, geen lasnaden die kunnen verouderen, en de coating van 50 micrometer beschermt de plaat over de volle levensduur zonder dat er periodiek iets aan gedaan moet worden buiten normaal toezicht. De inspanning die transport en lossen van felsplaat vragen, betaalt zich dus uit in een dak dat na het leggen weinig aandacht meer nodig heeft, terwijl een bitumen dak eenvoudiger te lossen is maar meer onderhoud over de jaren met zich meebrengt.
Dat gewicht is overigens ook een factor waarin de twee uiteenlopen op een manier die weer met lossen te maken heeft: felsplaat weegt ongeveer 5 kg per m2, aanzienlijk lichter dan een pakket bitumineuze lagen op een dak. Dat lagere gewicht maakt lossen met minder zware hijsmiddelen mogelijk, al blijft de lengte van de baan de bepalende factor voor hoeveel mensen of materieel er nodig zijn.
Als u een felsdak plant, geef ons dan bij de bestelling door hoe de bouwplaats aangelegd is: waar de wagen kan komen, of er een kraan beschikbaar is en hoeveel opslagruimte er is voor lange banen. Wij denken op tekening mee zonder dat dit kosten met zich meebrengt, en wij stemmen de planning van de wagen af op de volgorde waarin u de banen wilt lossen. Voor de stappen die na het lossen volgen, zoals het afkorten van de plaat op de bouw of het voorkomen van vervorming bij het leggen, verwijzen wij naar de andere pagina's in deze kennisbank, en voor vragen over dakhelling of de opbouw onder de plaat verwijzen wij naar klikfels.com. Neem contact met ons op via Boylestraat 22 in Ede, of vraag een monster van de plaat aan om zelf te zien hoe de fels en het materiaal zich verhouden tot wat u gewend was.