Klikzink
Wie een dak of gevel moet bekleden, komt vroeg of laat dit vergelijk tegen: felsplaat of een damwandplaat. Beide zijn stalen plaatmaterialen, beide worden op maat geleverd, en beide beloven een strak vlak. Maar op het punt van toleranties op de maat lopen de twee behoorlijk uiteen, en dat verschil zit hem niet in de fabriek maar in hoe elk systeem omgaat met een gebouw dat nooit helemaal recht is.
Een damwandplaat wordt zichtbaar geschroefd, dwars door het profiel heen, in een vaste rastermaat die het profiel zelf voorschrijft. Dat maakt hem aanmerkelijk goedkoper dan een felsplaat: minder bewerking, een eenvoudiger bevestiging, en een productieproces dat zich makkelijk opschaalt. Voor een loods, een schuur of een bedrijfshal waar de kostprijs per vierkante meter de doorslag geeft, wint de damwandplaat dat gesprek vaak gewoon. Wij zeggen dat ronduit, want een kennisbank die het andere materiaal wegpoetst, helpt niemand bij een eerlijke keuze.
De damwandplaat wint op prijs en op eenvoud van bevestiging. Een dakdekker die een rechte, ongecompliceerde hal moet dekken, schiet de platen met een vaste overlap op de gordingen en is met een minimum aan uitzoekwerk klaar. De rastermaat van het profiel bepaalt de dekkende breedte, en zolang de ondergrond zelf recht genoeg is, sluit de ene plaat probleemloos aan op de volgende.
Daar zit meteen de makke. Een damwandplaat vangt weinig op. Het profiel is star, de overlap is vast, en de plaat kan zich nauwelijks aanpassen aan een gording die een paar millimeter uit het lood staat of een dakvlak dat over de lengte een lichte boog heeft. Bij felsplaat ligt dat anders: de haaks opstaande fels van 35 mm en de werkende breedte van 475 mm geven de verwerker ruimte om de aansluiting van baan tot baan een fractie te verstellen zonder dat het zichtbaar is. Bij een damwandplaat zie je een verkeerd passende overlap direct, want de bevestiging zit zichtbaar in het vlak.
Wij leveren felsbanen van 450 tot 8000 mm, op de millimeter afgekort. Dat is een uitspraak over onze productie, niet over uw bouwwerk. Een gebouw dat op de tekening 6000 mm breed is, is dat op de bouwplaats zelden precies. Fundering, casco en dakconstructie hebben allemaal hun eigen speling opgebouwd, en die speling telt op. Bestelt u een plaat die precies even lang is als de tekening voorschrijft, dan loopt u het risico dat hij net niet past, in beide richtingen.
Bij damwandplaat is dat probleem groter dan bij felsplaat, juist omdat het profiel geen speling in zichzelf heeft. De overlap tussen twee damwandplaten is vast; schuift u een plaat verder om een paar millimeter goed te maken, dan verschuift ook de volgende overlap, en bij een lange rij platen stapelt die afwijking zich op tot de laatste plaat niet meer netjes aansluit op de gevelhoek of de dakrand. Bij felsplaat kan de verwerker de felsverbinding als vereffening gebruiken: een fractie meer of minder in de overlap valt weg in de fels zelf, zoals ook blijkt uit wat wij schrijven over [de plaat afkorten op de bouw](/felsplaat/toleranties/afkorten-op-de-bouw). Dat is geen vrijbrief om ruim te bestellen, maar het verklaart waarom felsplaat beter tegen een onregelmatige ondergrond kan dan damwandplaat.
De speling zit niet in de plaat, hij zit in de bouw. Een verkeerde aanname is dat een plaat die tot op de millimeter is afgekort, de oplossing is voor een onnauwkeurige ondergrond. Dat is het niet: hij verplaatst het probleem alleen naar de dag van montage. Beter is het om de opname zelf te doen zoals een verwerker dat zou doen: meet de daadwerkelijke afstand op de bouwplaats, op meerdere punten, en laat de bestelling daarop volgen in plaats van op de tekening.
Bij felsplaat geeft de fels zelf al enige marge, omdat de klemverbinding een fractie speling toelaat zonder dat de knik zichtbaar wordt. Wilt u weten hoe die klem precies werkt en welke volgorde daarbij hoort, dan leest u dat op klikzink.com; dat gaat over de bevestiging en de ondergrond, niet over de plaat zelf. Voor damwandplaat is die marge er nauwelijks, en moet de speling worden opgevangen in de overlap of in een aansluitdetail aan de rand, wat vaker een zichtbare oplossing oplevert dan bij felsplaat.
Er is nog een praktisch verschil dat met toleranties samenhangt: uitzetting. Onze felsplaat zet ongeveer half zoveel uit als zink, en is koud vouwbaar tot -15 graden. Over een lengte van meerdere meters loopt dat op tot een paar millimeter die de bevestiging moet kunnen volgen zonder te knarsen of te scheuren. Bij damwandplaat, met zijn vaste doorgeschroefde bevestiging, is er voor die beweging minder ruimte; de schroefgaten moeten dat zelf opvangen, en een te strak aangedraaide schroef kan bij temperatuurwisseling juist een probleem worden in plaats van een oplossing.
Als u kiest voor felsplaat, is onze aanraadding: meet ter plaatse, reken een kleine marge in bij de bestelling, en laat de laatste centimeters oplossen in de fels in plaats van in de plaat zelf op maat te laten kloppen tot op de millimeter. Klikzink denkt daarin gratis mee op tekening, en met eigen walsmachines leveren wij de banen op maat zodra de werkelijke afmeting vaststaat, in plaats van op basis van een eerste schatting.
Bij damwandplaat is die marge lastiger in te bouwen omdat het profiel star is. Daar loont het juist om vooraf strenger te meten en minder te vertrouwen op een oplossing achteraf, want eenmaal geschroefd is een verschuiving zichtbaar en niet zonder gaten te herstellen. Wilt u weten hoe u op de bouw zelf nog kunt bijstellen als de maat toch niet helemaal klopt, kijk dan bij wat wij schrijven over [zagen en knippen](/felsplaat/toleranties/zagen-en-knippen); dat gaat over hoe u een felsplaat op de bouwplaats zelf kunt aanpassen zonder de kwaliteit van de plaat te schaden.
De keuze tussen felsplaat en damwandplaat is dus niet alleen een kwestie van budget. Op het punt van toleranties wint felsplaat waar de ondergrond onregelmatig is of waar u liever op de bouwplaats nog een fractie wilt kunnen bijstellen; damwandplaat wint waar de ondergrond al recht is en de kostprijs de doorslag geeft. Beide zijn leverbaar in gangbare diktes en beide vragen om een zorgvuldige opname vooraf, maar de manier waarop elk materiaal een kleine afwijking verwerkt, verschilt wezenlijk.
Wilt u weten hoe wij de maatvoering voor uw project concreet aanpakken, stuur dan uw tekening in en wij denken kosteloos mee over de opdeling in banen en de te bestellen lengtes. Zo voorkomt u dat u een plaat op de millimeter besteld, maar op de bouwplaats toch met een gat of een overlap zit die niet past.