Klikzink
Wij krijgen deze vraag geregeld van aannemers die een dak of gevel begroten en twee offertes naast elkaar leggen: één met felsplaat, één met damwandplaat. Op papier lijken het verwante producten, allebei van stalen plaat, allebei op rol geproduceerd en op maat geleverd. Op de bouw verschillen ze wezenlijk, en de doorslag geeft meestal niet het materiaal maar de manier van bevestigen en de prijs die daaruit volgt.
Een damwandplaat wordt door de ondergrond heen geschroefd, meestal met een zelftappende schroef en een rubber ring, in het dal of op de top van het profiel. Dat is snel werk: de plaat ligt, de schroefmachine gaat erover, klaar. Er is geen klemsysteem nodig, geen fels om te sluiten, geen extra bewerking aan de rand. Die eenvoud in verwerking is precies waar de damwandplaat goedkoper uitvalt dan felsplaat, en dat prijsverschil is reëel: minder arbeidsuren per vierkante meter, minder gereedschap, geen gespecialiseerde felsmachine nodig zoals bij een fels wel het geval is.
Bij felsplaat ligt dat anders. De banen worden aan de langszijden voorzien van een haakse fels van 35 mm, en die fels wordt op de bouw gesloten met een felsmachine of, bij kleinere oppervlakken, met de hand. De plaat zelf wordt onder de fels vastgeklikt op klemmen, blind, zonder dat er een schroef door het materiaal gaat. Dat kost meer tijd om te leggen, en dat werkt door in de prijs. Wie alleen naar de investering per vierkante meter kijkt, komt bij een damwandplaat vaak beter uit.
De schroeven van een damwandplaat zijn na montage zichtbaar, op regelmatige afstand over het hele vlak. Op een bedrijfshal met een damwandprofiel hoort dat bij het beeld en valt het niemand op. Op een showroom, een woonhuis of een gebouw waar de architect om een rustig, vlak dakbeeld heeft gevraagd, is dat een ander verhaal. Felsplaat heeft geen enkele doorboring in het zichtvlak: de bevestiging zit verscholen onder de fels. Wij gaan hier niet in op hoe die klem precies werkt of welke ondergrond daarbij past, dat leggen we uit op klikzink.com, maar de blinde bevestiging zelf is wel het kenmerk waarmee felsplaat zich onderscheidt van een damwandplaat.
Daar komt bij dat de schroeven van een damwandplaat op termijn een aandachtspunt zijn: het zijn doorboringen in de plaat, met een rubber afdichtring die na jaren kan verharden of verschuiven. Bij een fels is er geen enkele doorboring in het vlak, dus ook geen ring die kan verouderen. Dat is geen garantie-uitspraak, want hoe lang een afdichtring meegaat hangt af van blootstelling aan zon en temperatuurwisseling, maar het is wel een structureel verschil in hoe de twee systemen dicht blijven.
Een damwandplaat heeft een geprofileerd oppervlak: een golf of een trapeziumvorm die de plaat zijn stijfheid geeft. Die stijfheid is precies waarom een damwandplaat over grotere afstanden zonder extra ondersteuning kan overspannen, en dat is een écht voordeel op gebouwen met een eenvoudige, grove dakconstructie. Felsplaat is vlak, of hooguit voorzien van een lichte verstijvingsril of micro-lines in het vlak; die opties geven het oppervlak wat leven en helpen tegen deukjes, maar ze geven de plaat niet de draagkracht van een damwandprofiel. Bij felsplaat komt de stijfheid dus meer van de ondergrond en de dakopbouw dan van het profiel zelf, en welke dakhelling en opbouw daarbij nodig zijn, leest u op klikfels.com.
Dat verschil in profiel werkt ook door in hoe u de plaat bestelt. Felsplaat leveren wij van 450 tot 8000 mm, op de millimeter afgekort op de baanlengte die uw dak nodig heeft; hoe u die lengte precies bepaalt, leggen we uitgebreid uit op de pagina over [de baanlengte van felsplaten bepalen](/felsplaat/baanlengte-bepalen). Damwandplaat wordt doorgaans in vaste of half-vaste stramienmaten geproduceerd, passend bij het profiel, en is daardoor minder vrij in te delen dan een felsbaan die u tot op de nok of tot aan de dakvoet exact kunt laten doorlopen.
Beide platen zijn van staal en wegen daardoor niet gek veel anders per vierkante meter; felsplaat komt op ongeveer 5 kg/m², een damwandplaat in vergelijkbare dikte zit in die orde. Grote verschillen in draagconstructie door gewicht zijn er dus niet. Waar het wél om gaat is de uitzetting: staal zet minder uit dan zink, ongeveer de helft, en dat geldt voor beide productgroepen. Bij een damwandplaat wordt die uitzetting opgevangen door de speling rond de schroefgaten; bij felsplaat gebeurt dat via de fels en de klemmen, die de plaat laten bewegen zonder dat het materiaal spanning opbouwt. Beide platen zijn ook koud vouwbaar tot -15 °C, dus voor winterwerk maakt dat voor de keuze weinig verschil.
Op een utilitaire loods, een agrarische schuur of een bedrijfshal met een simpele, grove dakconstructie, waar het zichtvlak niet de eerste zorg is en de overspanning groot moet zijn, wint de damwandplaat: goedkoper, snel gelegd, en het profiel doet het draagwerk. Op een woonhuis, een villadak, een gevelbekleding of elk project waar het vlak strak en ongeschonden moet blijven, wint felsplaat: geen zichtbare schroeven, geen doorboringen die kunnen gaan lekken, en een baan die u tot op de millimeter kunt bestellen in plaats van in vaste stramienmaten.
Er zijn ook tussenvormen waar de keuze minder vanzelf spreekt: een bedrijfshal met kantoorgedeelte aan de voorzijde bijvoorbeeld, waar de opdrachtgever op de damwand wil besparen voor het grote vlak achterin, maar op de zichtzijde toch felsplaat wil. Dat combineren kan, en gebeurt in de praktijk vaker dan u zou denken.
Wilt u weten welke baanlengte uw dak precies vraagt, of hoe wij een felsbaan op maat leveren voor uw project? Neem dan contact met ons op via Boylestraat 22 in Ede; wij denken kosteloos mee op tekening en sturen op verzoek monsters van alle drie de kleuren mee, zodat u zelf de plaat in de hand heeft voordat u besluit.