Klikzink
Een felsplaat bestaat niet alleen uit de fels aan de rand. Het vlak ertussen bepalen wij mee, en daar hebben wij drie uitvoeringen van: vlak, met verstijvingsril, en met micro-lines. Die keuze maakt u bij het bestellen, samen met de maat, en beide hangen nauwer samen dan op het eerste gezicht lijkt.
Het vlakke vlak is de meest sobere uitvoering. Geen enkele lijn onderbreekt het staal tussen de twee felsen, wat betekent dat elke onvlakheid, elke lichte deuk of golving, gewoon te zien is. Bij een korte baan van twee meter op een dakkapel valt dat weinig op. Bij een lange baan van acht meter op een groot bedrijfsdak ziet u elke onvolkomenheid in het licht weerspiegelen, want er is niets dat de blik afleidt of het staal extra stijfheid geeft. Wij leveren dit vlak omdat een deel van onze klanten precies dat wil: een rustig, gesloten oppervlak zonder enige structuur.
De verstijvingsril is een smalle, lange inkeping die overlangs in het vlak geplaatst wordt. Functioneel doet die twee dingen. Het staal wordt plaatselijk stijver, waardoor de baan minder snel golft bij temperatuurwisseling of bij lichte druk, bijvoorbeeld wanneer iemand er voorzichtig over loopt tijdens de plaatsing van een hemelwaterafvoer. En optisch breekt de ril het vlak, waardoor kleine oneffenheden minder opvallen: het oog volgt de lijn in plaats van elke plaatselijke welving. Op een lang dakvlak van tien of vijftien meter, opgebouwd uit meerdere banen achter elkaar, is dat verschil in de praktijk goed te zien.
Micro-lines gaan een stap verder. In plaats van één ril lopen er meerdere fijne lijnen dicht bij elkaar over de volle lengte van de baan. Het effect op de stijfheid is vergelijkbaar met de verstijvingsril, maar het beeld verandert sterker: van veraf oogt het vlak vlak, van dichtbij zie je een subtiele textuur. Voor grote, aaneengesloten vlakken waarbij optische rust gewenst is maar een volledig egaal vlak toch te kwetsbaar aanvoelt voor het zicht op onvolkomenheden, is dit vaak de gekozen uitvoering. Denk aan een showroomdak of een gevel die van de weg af goed zichtbaar is.
Hier raakt de keuze van het vlak aan de kern van deze pagina: de tolerantie op de maat. Wij leveren de plaat op de millimeter afgekort, van 450 tot 8000 millimeter werkende lengte. Dat is een uitspraak over onze productie, niet over uw gebouw. Een dakvlak dat op tekening exact tien meter is, is dat in de praktijk zelden. Er zit speling in de ondergrond, in de opgaande delen, in de plaatsing van de eerste baan. Bij een vlakke uitvoering ziet u die speling meteen terug: een baan die net iets scheef ligt, valt op omdat er niets is dat de blik stuurt. Bij een verstijvingsril of micro-lines is diezelfde afwijking minder zichtbaar, simpelweg omdat het patroon in het vlak de aandacht meer verdeelt.
Dat betekent niet dat u de tolerantie in de plaat moet zoeken. Wij zagen en walsen op de millimeter, maar wij kunnen de scheefstand van uw gebouw niet wegwerken door de plaat anders te maken. De speling hoort u op te vangen in de aansluitingen, in de overlap aan de randen, en in de volgorde waarin u de banen legt, niet door te hopen dat een net iets te lange of te korte plaat zich wel ergens verstopt. Hoe u dat in de praktijk aanpakt, van het bepalen van de juiste uitgangsmaat tot het omgaan met een gebouw dat niet haaks is, leggen wij uit op de pagina over [toleranties op de maat](/felsplaat/toleranties).
Een voorbeeld uit de praktijk maakt dit concreet. Stel, u bestelt banen van 6000 millimeter voor een dakvlak dat op de tekening ook 6000 millimeter is. Bij aankomst meet u de nok en de goot en u komt op 6006 millimeter uit, een verschil dat ruimschoots binnen wat op een bouwplaats normaal is. Bij een vlakke plaat ziet u die zes millimeter marge terug als een net iets grotere overlap aan één kant, wat op een lang vlak zichtbaar kan zijn. Bij micro-lines valt dat verschil vrijwel niet op, omdat het patroon in het vlak de rand minder dominant maakt. Wilt u toch op de bouw nog een kleine correctie doorvoeren, dan leest u bij [de plaat afkorten op de bouw bij toleranties op de maat](/felsplaat/toleranties/afkorten-op-de-bouw) hoe dat kan zonder de fels te beschadigen.
De keuze voor vlak, verstijvingsril of micro-lines geeft u door bij de bestelling, samen met de gewenste lengte en de plaatdikte van 0,55 millimeter die voor alle drie de uitvoeringen gelijk is. Het gewicht verandert nauwelijks: ongeveer 5 kilo per vierkante meter, ongeacht welk vlak u kiest, want de rillen of lijnen voegen geen materiaal toe. Ook het koud vouwen tot -15 graden en de uitzetting, ongeveer de helft van wat zink doet, zijn voor alle drie gelijk: het is de plaatdikte en het materiaal die dat bepalen, niet het patroon in het vlak.
Waar het wel verschil maakt, is in de manier waarop u het eindresultaat beoordeelt zodra de plaat ligt. Bij een vlakke uitvoering is een strak gelegde baan des te belangrijker, omdat elke kleine tolerantie zichtbaar wordt. Bij verstijvingsril of micro-lines heeft u iets meer marge in het oog van de opdrachtgever, zonder dat dit iets verandert aan de daadwerkelijke maatvoering die wij leveren. Die marge is echter optisch, geen technische vrijbrief: de plaat blijft op de millimeter afgekort en de speling op de bouw blijft even groot, alleen valt hij minder op.
Onze walsmachines maken alle drie de uitvoeringen op maat, tot 8000 millimeter aan één stuk. Voor een groot vlak waarbij u tussen de drie twijfelt, denken wij kosteloos mee op tekening: wat een dakvlak van een bepaalde lengte doet met de zichtbaarheid van de tolerantie, en welke uitvoering daarbij past. Voor de kleur en de glansgraad van het vlak, die los staan van welke uitvoering u kiest, verwijzen wij naar zinklook.com. Voor de manier waarop de plaat op de ondergrond bevestigd wordt en welke klemmen daarbij passen, verwijzen wij naar klikzink.com.
Wilt u een monster van de drie uitvoeringen naast elkaar zien, dan sturen wij dat toe. Zo ziet u zelf hoe het licht over een vlakke plaat valt ten opzichte van een plaat met verstijvingsril of micro-lines, en kunt u die keuze samen met de gewenste lengte doorgeven aan Klikzink, Boylestraat 22 in Ede.