Klikzink
Een lekkage, een storm die een dakvlak heeft losgetrokken, een sloop die eerder klaar is dan gepland: er zijn genoeg redenen waarom een dak plotseling open ligt en er vandaag nog een besluit moet komen. Bitumen ligt er dan vaak sneller op. Dat is geen fabel. Een dakdekker met een brander en een rol bitumen kan een dakvlak in een dag dicht hebben, terwijl felsplaat besteld, gewalst en aangevoerd moet worden. Maar de vraag die bij een spoedbestelling te vaak wordt overgeslagen is: wat wint u met die snelheid, en wat levert het u de komende twintig jaar op? Op dat punt verschillen de twee systemen meer dan de eerste indruk doet vermoeden.
Bitumen is een dakbedekking die na verloop van tijd weer aandacht vraagt. De toplaag verweert onder uv-licht, de naden verouderen, en een dak dat vandaag snel dicht is, staat over tien tot vijftien jaar weer op de onderhoudslijst. Dat is inherent aan het materiaal, niet aan de kwaliteit van de uitvoering: elke bitumen dakbedekking heeft een eindige levensduur en vraagt periodiek onderhoud, van het bijwerken van naden tot een nieuwe toplaag. Felsplaat is daarin een ander verhaal. Het stalen paneel dat wij leveren is Sendzimir verzinkt met 275 gram zink per vierkante meter aan beide zijden, afgewerkt met een organische coating van 50 micrometer op basis van GreenCoat Pural BT. Die opbouw is gemaakt om decennia mee te gaan zonder dat er periodiek een laag bitumen of coating bij moet. Wie een dak nu snel dicht wil hebben maar ook niet over tien jaar terug wil komen op dat besluit, moet dat verschil in levensduur meewegen, ook al kost het nu een paar dagen extra wachttijd.
Bitumen wordt vaak als rol geleverd, in een standaardmaat die door elke leverancier op voorraad wordt gehouden. Er is geen productiestap nodig: de rol gaat de bestelwagen in en ligt dezelfde dag nog op het dak. Felsplaat wordt op maat gewalst, van 450 tot 8000 millimeter op de millimeter afgekort, in een werkende breedte van 475 millimeter. Dat op-maat-werk is precies waarom de plaat achteraf zo weinig aandacht vraagt: er hoeft niet versneden te worden, er zijn geen overlappen die later kunnen gaan lekken, en de fels van 35 millimeter zorgt voor een waterdichte verbinding zonder las of naad. Bij een spoedbestelling betekent dat wel dat er een stap tussen bestellen en leveren zit die bitumen niet kent. Hoe wij die stap zo kort mogelijk houden, leest u op de pagina over een spoedbestelling.
De vergissing die aannemers soms maken, is dat ze bij tijdsdruk de plaat zelf op de bouw willen aanpassen om de wachttijd te vermijden: een baan met een haakse slijper op maat knippen, of een rand met een koudkanter in model zetten terwijl daar geen ervaring mee is. Dat kan, en wij leggen op de betreffende pagina's uit hoe zagen en knippen op de bouw het beste gaat en waar u bij het koud vouwen en kanten op moet letten. Maar het is geen kortere weg dan gewoon de juiste maat bestellen. Een verkeerd afgekorte plaat is niet meer recht te zetten, en dat kost bij een spoedklus meer tijd dan de paar dagen die de walserij nodig had.
Bitumen wint dus op snelheid van leggen. Maar op de punten die er bij een dak voor de lange termijn toe doen, wint felsplaat. Een bitumen dak van 5 kilogram het vierkante meter, ongeveer wat een felsplaat ook weegt, heeft een chemische samenstelling die met de jaren verandert: verweking bij warmte, verharding en scheurvorming bij koude, gevoeligheid voor mechanische beschadiging door bijvoorbeeld hagel of vallende takken. Een gescheurde bitumenlaag lekt, en een lekkage in bitumen is niet altijd meteen zichtbaar; vaak wordt die pas ontdekt als het binnen al vochtplekken geeft. Felsplaat kent dat probleem niet op dezelfde manier. Het materiaal is koud vouwbaar tot -15 graden en blijft, eenmaal gelegd, mechanisch stabiel: er is geen verweking, geen verharding, geen chemische veroudering van het oppervlak zoals bij bitumen. Een kras of deuk is wel mogelijk, en daarover leest u meer bij krassen en beschadigingen bij een spoedbestelling, maar dat is een ander soort risico dan het langzame verval waar bitumen mee te maken heeft.
Er is nog een verschil dat bij een spoedbestelling makkelijk wordt vergeten: onderhoud na de crisis. Een bitumen dak dat nu snel is gelegd, moet over een paar jaar weer bekeken worden, met inspectie, mogelijk bijwerken van naden en op termijn een nieuwe laag. Dat is een herhalende kostenpost die bij de eerste, snelle beslissing niet wordt meegerekend. Een felsdak vraagt die herhaling niet. Zodra de plaat er goed op ligt, blijft hij liggen, met een oppervlak dat niet chemisch veroudert. Wie nu voor snelheid kiest, kiest bij bitumen dus ook voor een dak dat over een jaar of tien opnieuw op de planning staat. Bij felsplaat is dat niet zo.
Eerlijkheid vraagt ook te zeggen waar felsplaat bij een spoedsituatie inlevert. Bitumen kan op vrijwel elke ondergrond en vorm worden gelegd, ook rond hoeken en opstanden die met een stijve plaat lastiger zijn. Felsplaat is een systeem met een vaste werkende breedte van 475 millimeter en een fels die op de juiste plek moet vallen; op een grillig dakvlak met veel doorbrekingen vraagt dat meer voorbereiding dan een rol bitumen die overal wordt afgesneden en omgeplooid. Ook is felsplaat gevoeliger voor de omstandigheden waarin hij wordt gelegd: bij vorst verandert het materiaal, en wij leggen op de pagina over werken bij vorst uit waar u dan op moet letten. Bitumen is in dat opzicht toleranter voor haastwerk in slechte omstandigheden, al gaat dat, zoals hierboven beschreven, ten koste van de levensduur.
De keuze bij een spoedbestelling is dus niet zomaar bitumen omdat het sneller ligt. Het is een afweging tussen een dak dat nu snel dicht is maar over tien tot vijftien jaar weer aandacht nodig heeft, en een dak dat een paar dagen langer op zich laat wachten maar dat daarna decennialang met rust gelaten kan worden. Voor een tijdelijke noodoplossing, bijvoorbeeld een klein lek dat voor het weekend gedicht moet, is bitumen vaak de praktische keuze. Voor een dakvlak dat na de spoedklus gewoon het definitieve dak wordt, is het de moeite waard om te kijken of felsplaat, ook met de wachttijd van het walsen, niet de betere investering is.
Wilt u weten hoe snel wij een plaat op maat kunnen leveren voor uw situatie, of heeft u een tekening waarop wij kunnen meedenken? Neem contact op met Klikzink, Boylestraat 22 in Ede. Meedenken op tekening kost niets, en wij kunnen u ook de drie kleuren in coating als monster meegeven, zodat u een goed beeld heeft van wat er straks op het dak ligt.