Klikzink
Onze felsbanen zijn van Sendzimir verzonken staal met een organische coating, en staal is een van de best scheidbare en meest herbruikbare materialen die er zijn. Dat is geen marketingpraat: een gedemonteerde baan gaat na afvoer terug in de staalketen en de kwaliteit van het basismateriaal verandert daarbij niet. Toch is dat geen vrijbrief om elke oude felsplaat meteen naar de shredder te brengen. Er zijn situaties waarin het verstandiger is om een dak of gevel te laten zitten, of om de demontage nog even uit te stellen. Dat is waar deze pagina over gaat.
Het gaat hier nadrukkelijk niet over de vraag wat recycling kost, hoelang het duurt of wie het uitvoert; dat behandelen wij op andere pagina's in deze kennisbank. Hier gaat het over het moment: is dít het juiste moment om een felsdak of -gevel te ontmantelen, of is er een reden om te wachten.
De meest voorkomende reden om recycling uit te stellen is simpel: de plaat functioneert nog. Onze felsbanen gaan in de praktijk decennia mee. Als een dak nog waterdicht is, de coating nog intact is en er geen mechanische schade is, dan is vervangen om reden dat het materiaal "ouder" is geen goed argument. Wij zien dit regelmatig bij renovatieprojecten waarbij een opdrachtgever een compleet dak wil laten vervangen, terwijl bij inspectie blijkt dat het bestaande felswerk nog vrijwel storingsvrij is. Vervangen genereert dan alleen schroot en nieuwe productie, waar geen enkele milieuwinst tegenover staat. Beoordeel dus eerst de staat van de plaat zelf, niet de leeftijd op papier.
Dit is ook een van de punten waar wij bij twijfel graag over meedenken op tekening, zonder kosten. Stuur ons een foto van het bestaande vlak en de felsverbinding en wij geven u een inschatting of vervanging op dit moment zinvol is, of dat uitstel voordeliger uitpakt.
Het staal in onze felsbanen is, zoals gezegd, volledig herbruikbaar. Maar de organische coating, in ons geval GreenCoat Pural BT van 50 micrometer, is dat niet op dezelfde manier. Bij recycling van staalschroot wordt deze coating in de regel afgebrand of weggesmolten in het proces; hij levert geen tweede leven op zoals het staal zelf dat wel doet. Dat is op zichzelf geen probleem, want het is precies zo voorzien in het recyclingproces van staal. Maar het betekent wel dat het geen goed idee is om te wachten tot een coating volledig afgebladderd of beschadigd is voordat u tot demontage overgaat, in de hoop dat er dan minder te verwerken is. Dat werkt averechts: een beschadigde coating trekt vocht en vervuiling aan, wat de plaat zelf juist eerder kan laten corroderen op de plekken waar de coating wegvalt. Wilt u weten hoe deze coating zich in de tijd gedraagt en wat kleurverschil daarin betekent, kijk dan op zinklook.com; die vraag valt buiten wat wij hier behandelen.
Waar wij hier wel iets over zeggen: als de coating grotendeels intact is, is er geen enkele reden om te haasten met afvoer voor recycling. Het staal wacht net zo goed op zijn tweede leven over vijf jaar als over nu.
Er wordt ons vaak gevraagd of een gedemonteerde felsbaan opnieuw te gebruiken is als bouwmateriaal, dus als hergebruikte plaat in plaats van als schroot. In de praktijk is dat zelden een goed idee, en dat is meteen een reden om het niet te proberen. Onze banen worden op maat gewalst en op de millimeter afgekort, van 450 tot 8000 millimeter, precies passend op de oorspronkelijke situatie. Een gedemonteerde plaat heeft felsranden die specifiek voor die eerdere toepassing zijn gezet, vaak beschadigingen bij de klemposities, en een lengte die zelden aansluit op een nieuwe opzet. Het opnieuw plooien en pasmaken van gebruikt materiaal kost meer werk dan de winst die het oplevert, en het risico op scheuren of coatingschade bij het herwerken is aanzienlijk. Wat een gedemonteerde baan in de praktijk waard is, is dan ook vrijwel altijd de schrootwaarde van het staal, niet de waarde als herbruikbare bouwplaat. Daarmee is meteen duidelijk waarom recycling via de staalketen de gangbare route is, en hergebruik als bouwplaat de uitzondering.
Er is één scenario waarin hergebruik als plaat wel logisch is: bij een tijdelijke voorziening, zoals een noodoverkapping of een tijdelijke gevelbeplating, waarbij esthetiek geen rol speelt en een korte levensduur is voorzien. Voor een permanente toepassing op dak of gevel raden wij dat af.
Een situatie die vaak wordt vergeten: als er op het felsdak een montagesysteem voor zonnepanelen is aangebracht, is demontage van de onderliggende platen ingrijpender dan alleen het verwijderen van staal. De klemmen waarmee panelen aan de fels zijn bevestigd, moeten eerst gedemonteerd worden, en de volgorde waarin dat gebeurt is van belang voor zowel het paneelsysteem als de felsbanen zelf. Ga hier niet zelf induiken zonder dat naast elkaar te zetten; specifieke informatie over montagesystemen op felsdaken vindt u op solarfels.com. Wij noemen dit hier alleen om aan te geven: is er een paneelsysteem aanwezig, dan is dat een reden om het moment van recycling zorgvuldiger te plannen, niet om het te forceren.
Staal blijft, ook na jaren dienst, een materiaal dat volledig teruggaat in de keten, en dat is een blijvend voordeel van onze felsbanen. Maar de vraag of dit hét moment is om te demonteren, hangt af van de staat van de plaat, de conditie van de coating, en van wat er verder op het dak of de gevel is aangebracht. Twijfelt u of een bestaand felsdak aan vervanging toe is, of overweegt u recycling terwijl het materiaal er op het eerste gezicht nog goed bij ligt? Stuur ons de situatie op tekening of in foto's; wij denken kosteloos mee en kunnen op basis daarvan ook meteen aangeven welke maatvoering en welke van onze drie vlakuitvoeringen passend zijn als vervanging wél aan de orde is. Voor de bredere afweging rond recycling van felsplaat, inclusief wat het kost en wat er in de praktijk misgaat, verwijzen wij u graag door binnen deze kennisbank, zoals wij uitleggen bij [de aansluiting op de nok](/felsplaat/recycling/wat-gaat-er-mis) en bij de vraag [wat een gedemonteerde plaat oplevert](/felsplaat/recycling/wat-kost-het).