Klikzink
Wij krijgen deze vraag geregeld van aannemers die een offerte moeten uitbrengen op een renovatie: felsplaat of een damwandplaat, en wat betekent dat voor hoe je inmeet. Het antwoord hangt niet af van smaak maar van geld en van hoe onregelmatig het bestaande gebouw is. Op deze pagina zetten we de twee materialen tegenover elkaar op precies dat punt: maatvoering bij renovatie. Niet de kleur, niet de klem, niet de dakhelling. Alleen de plaat, de maat en wat dat kost aan werk en geduld op de bouw.
Een damwandplaat is goedkoper dan een felsplaat, en dat verschil is reëel, niet marketing. De plaat wordt zichtbaar geschroefd door het vlak heen, in plaats van blind geklemd onder een fels. Dat scheelt in materiaal en in bevestigingsmateriaal, en het scheelt in verwerkingstijd: schroeven gaat sneller dan onder de fels klemmen. Voor een loods met een strak, herhalend gevelvlak waar niemand van dichtbij naar de bevestiging kijkt, is dat vaak de juiste keuze. Wij verkopen geen damwandplaat en hebben er dus geen belang bij om het tegendeel te beweren: op een rechte, ongecompliceerde gevel met een beperkt budget is de damwandplaat vaak het verstandigste advies.
Waar de felsplaat het wint, is bij alles waar de plaat zichtbaar blijft en netjes moet blijven staan: geen schroefkoppen die op termijn gaan roesten of lekken, een vlak dat niet onderbroken wordt door bevestigingspunten, en een profiel dat zich beter voegt naar een gebouw dat zelf niet helemaal recht is. En dat laatste is precies waar het bij renovatie op aankomt.
Bij nieuwbouw meet u in op een tekening en op een casco dat gebouwd is volgens die tekening. Bij renovatie meet u in op een gebouw dat er al twintig, veertig of zestig jaar staat, en dat gebouw is nooit haaks. Een gevel die op papier vijftien meter is, is in het echt vaak vijftien meter en een paar centimeter, en niet over de hele lengte gelijk. Een dakvlak dat rechthoekig zou moeten zijn, loopt vaak een centimeter of meer uit het lood over de diagonaal. Dat is geen slecht werk van vroeger, dat is gewoon wat er gebeurt met een constructie die decennialang beweegt, verzakt en gerepareerd is.
Beide materialen hebben daar mee te dealen, maar niet op dezelfde manier. Een damwandplaat heeft een vast, herhalend profiel met een overlap die weinig speling geeft: de golf moet precies aansluiten op de volgende baan. Loopt de gevel scheef, dan loopt de belijning van de damwandprofielen zichtbaar mee scheef, en dat ziet u van de weg af. Bij een felsplaat wordt elke baan apart op maat gewalst en is de fels aan beide zijden een sluitende overlap zonder vast rapport: een paar millimeter afwijking per baan valt weg in de fels en is van de grond af niet te zien. Bij een onregelmatige, bestaande gevel is dat een reëel praktisch voordeel van de felsplaat, los van hoe de plaat er verder uitziet.
Bij nieuwbouw kunt u vaak al inmeten op de tekening, ruim voordat het casco klaar is, omdat de maten daar vastliggen. Bij renovatie raden wij dat af. Meet in op het bestaande werk, niet op de tekening van dat werk, en meet pas in als de ondergrond waar de plaat straks op komt echt gereed is: de regels, de isolatie of de bestaande dakrand, afhankelijk van wat er blijft staan. Een tekening van een pand uit 1975 vertelt u niet hoeveel die gevel inmiddels is verzakt of hoeveel scheef de dakrand na eerdere reparaties ligt.
Houd bij het inmeten altijd een marge aan, ook al bestelt u de plaat op de millimeter. Bij een felsplaat van 8000 mm lang bijvoorbeeld is een overmaat van enkele centimeters aan de kop geen overbodige luxe: die snijdt u er op de bouw zelf af, in plaats van dat u met een paar millimeter te kort een hele baan moet laten overwalsen. Hoe u dat afkorten op de bouw precies aanpakt, zetten wij uiteen op de pagina daarover; hier gaat het om de vraag hoeveel marge u vooraf inplant. Bij een damwandplaat is die marge lastiger te verstoppen, omdat de golfmaat vastligt en een extra centimeter het aansluitende profiel verspringt.
Dit is misschien het belangrijkste verschil met nieuwbouw, en het geldt voor beide materialen evenzeer: bij renovatie meet u pas in als de vorige laag er echt af is en de nieuwe ondergrond ligt zoals hij blijft liggen. Bij nieuwbouw kunt u de plaat soms al bestellen zodra de tekening definitief is, omdat het casco daar nog naar toe gebouwd wordt. Bij renovatie is het net andersom: het bestaande werk bepaalt de maat, en dat bestaande werk ligt er al, maar wordt vaak pas in de laatste fase van de sloop of strip echt zichtbaar. Onder een oude dakbedekking blijkt een dakrand soms een paar centimeter anders te liggen dan op de bouwtekening staat, en dat weet u pas als die oude laag weg is.
Wacht dus met definitief inmeten tot die ondergrond klaar is, en bestel pas dan. Onze eigen walsmachines maken het mogelijk om op maat te leveren zonder dat u weken moet wachten op een vaste levertijd; hoeveel tijd dat precies kost, hangt af van de drukte in onze planning op dat moment, en dat durven wij hier niet in dagen vast te leggen omdat het volgend jaar anders kan liggen. Neem bij twijfel contact met ons op voordat u de aanneemtermijn met de opdrachtgever afspreekt.
De felsplaat die wij leveren, wordt op de millimeter afgekort van 450 tot 8000 mm, in een werkende breedte van 475 mm. Bij een gevel die over die lengte een paar centimeter uit het lood loopt, kiest u er meestal voor om per baan een fractie te corrigeren in plaats van de hele gevel op één maat te forceren, en dat kan dankzij die fels zonder dat het zichtbaar wordt. Zet u liever een deel van de correctie in de plaat zelf, dan is de plaat tot -15 graden koud vouwbaar; hoe u dat op de bouw precies uitvoert, staat bij koud vouwen en kanten. Bij een damwandplaat is corrigeren binnen de golfmaat niet mogelijk: daar corrigeert u in de overlap of in de aansluitdetails, en dat is precies het punt waarop veel aannemers bij een onregelmatige bestaande gevel toch voor de felsplaat kiezen, ook al is de damwandplaat goedkoper.
Houd er ten slotte rekening mee dat staal ongeveer half zo veel uitzet als zink, en dat geldt voor beide materialen in vergelijkbare mate zodra ze van staal zijn. Bij renovatie met lange baanlengtes over een bestaande, mogelijk ongelijk gezette gevel is dat een factor die meespeelt in hoeveel speling u in de aansluitingen aanhoudt, maar dat is een vraag over de bevestiging en niet over de maatvoering; die hoort thuis op klikzink.com.
Meet het bestaande werk pas op zodra de oude laag weg is en de nieuwe ondergrond definitief ligt, niet op de oude tekening. Kies de damwandplaat als de gevel recht en het budget beperkt is, en de felsplaat als de gevel onregelmatig is of als een zichtbaar geschroefd vlak niet gewenst is. Stuur ons uw maatvoering en wij denken op tekening mee zonder dat dit u iets kost, en kijk voor de bevestiging, het uiterlijk of de dakopbouw op de bijbehorende site.